Uzasadnienie
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 grudnia 2012 r. odmówił J. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego wskazując, że w/w nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania tego prawa.
W dniu 8 stycznia 2013 r., tj. w ustawowym terminie, do Sądu wpłynął sprzeciw J. J. od w/w postanowienia.
We wniesionym sprzeciwie J. J. zakwestionował odmowę przyznania prawa pomocy wskazując, że cyt.: " z treści jego oświadczenia o stanie majątkowym i dołączonego zaświadczenia w A.Ś. W. wynika brak poniesienia przeze mnie kosztów sadowych. Natomiast kwoty o których mowa w zaskarżonym orzeczeniu nie zostały fizycznie przez mnie pozyskane z uwagi na pobranie ich przez komornika i przekazanie w ramach darowizny."
Do sprzeciwu wnioskodawca dołączył zaświadczenie Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia 21 grudnia 2012 r, z którego wynika że wnioskodawca posiada na koncie depozytowym (jako akumulację) kwotę 1.094,70 zł; z kolei łączna kwota zadłużenia wnioskodawcy z tytułu zajęć komorniczych wynosi 63.110,31 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W świetle art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stąd też, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek stosownego wykazania, iż jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy generalnej zasady, w świetle której, poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie sądowoadministracyjnej.
Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych z uwagi na postawę wnioskodawcy nie jest możliwa.
Takiej oceny nie sposób dokonać w niniejszej sprawie z uwagi na postawę samego wnioskodawcy.
Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach odbywający karę pozbawienia wolności J. J. nie posiada jakichkolwiek środków finansowych i z tych powodów nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
W związku z tym, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy wezwano go kolejnymi zarządzeniami do przedłożenia kolejnych dokumentów i oświadczeń odnośnie jego stacji finansowej.
W odpowiedzi na wezwania Sądu do akt sprawy nadesłano zaświadczenie wydane w dniu 12 listopada 2012 r. przez Dyrektora Aresztu Śledczego w W., z którego wynika że wnioskodawca posiada na koncie depozytowym (jako akumulację) kwotę 1.094,70 zł; z kolei łączna kwota zadłużenia wnioskodawcy z tytułu zajęć komorniczych wynosi 56.103,55 zł. Nadto wnioskodawca nadesłał oświadczenie z dnia 4 grudnia 2012 r., zgodnie z którym w okresie ostatnich trzech lat nie składał jakichkolwiek pozwów o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa, osobom prawnym lub osobom fizycznym i nie uzyskał żadnych środków finansowych z tego tytułu.
W tym miejscu należy zaważyć, że oświadczenia wnioskodawcy składane w prowadzonym postępowaniu, w tym te dotyczące braku inicjowania określonych postępowań sądowych są z oczywistych względów niewiarygodne i jako takie – w kontekście niewyjaśnienia sytuacji materialnej wnioskodawcy - rzutować muszą na odmowę przyznania prawa pomocy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że aktach sprawy III SA/Gd 437/11 prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku znajduje się oświadczenie wnioskodawcy datowane na dzień 4 listopada 2011 r., w świetle którego wnioskodawca jest inicjatorem ponad 6 tysięcy spraw sądowych.
Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku z urzędu znany jest fakt nagminnego inicjowania przez wnioskodawcę postępowań cywilnych zmierzających do uzyskania określonych środków pieniężnych tytułem odszkodowania. Potwierdzeniem, że takie postępowania wnioskodawca inicjował są informacje uzyskane z sądów powszechnych, z których wynika, że:
- - w sprawie I C 256/11 na rzecz powoda J. J. Sąd Okręgowy w G. zasądził kwotę 3.000 zł;
- - postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r. Sądu Okręgowego w G. (wydanym w sprawie o sygnaturze XVI S 32/12) przyznano ww. kwotę 2.000 zł z tytułu przewlekłości postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w S.;
- - natomiast w trzech sprawach wniesionych do Sądu Apelacyjnego w G. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało przyznane odszkodowanie pieniężne.
Przedmiotowe okoliczności faktyczne, w zestawieniu z oświadczeniem wnioskodawcy zawartym w piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r., że w okresie ostatnich trzech lat nie inicjował jakichkolwiek postępowań sądowych o zapłatę lub odszkodowanie oraz że nie uzyskał żadnych środków finansowych z tego tytułu - prowadzą do konstatacji, że wnioskodawca jest osobą niewiarygodną, która stara się w sposób selektywny przedstawiać swoją sytuację materialną.
Z kolei należy odnieść się do zawartego w sprzeciwie oświadczenia, że kwoty o których mowa wyżej nie zostały fizycznie przez wnioskodawcę pozyskane z uwagi na pobranie ich przez komornika i przekazanie w ramach darowizny.
Pomoc finansowa ze strony Państwa przysługiwać powinna jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego, a nie podmiotom które dobrowolnie zaniechały pozyskiwania tych środków.
Wnioskodawca inicjując szereg postępowań przed organami administracji i sądami winien założyć konieczność ponoszenia kosztów we wszczynanych postępowaniach i - jeżeli istnieje taka możliwość – gromadzić odpowiednie środki finansowe na ten cel.
W sytuacji, gdy wnioskodawca przekazał część zasądzonych na jego rzecz środków finansowych w formie darowizny innym osobom, tym samym dobrowolnie wyzbył się należnych mu środków, a co za tym idzie zdolności do zapłaty kosztów sądowych. W orzecznictwie sądowym przyjęty jest pogląd, który Sąd orzekającym w sprawie aprobuje, że osoba, która postępuje w ww. sposób, nie może prawnie skutecznie podnosić zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1005/12 i przywołane tam orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w rozpatrywanym przypadku wnioskodawca nie dokonał wszelkich starań, by w sposób zgodny z rzeczywistością i zupełny zobrazować swoją sytuację finansową, niemożliwe jest zatem dokonanie rzetelnej analizy jego sytuacji finansowej. Tym samym nie wykazał on zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gdańsku na mocy art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.