Uzasadnienie
W dniu 17 czerwca 2017 r. P. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 882/16 sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. D. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że w świetle jego wiedzy wskazany we wniosku sędzia często orzekał w sprawach dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego a wydane rozstrzygnięcia są dla radnych negatywne. W złożonym piśmie wnioskodawca przedstawił swoje obawy, że w jego sprawie rozstrzygnięcie także będzie negatywne.
W dniu 22 czerwca 2017 r. wskazany we wniosku sędzia złożył do akt pisemne oświadczenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Podstawy wyłączenia sędziego z mocy ustawy określa art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie jako "p.p.s.a.").
W świetle art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1. w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2. swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3. osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4. w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5. w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6. w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a. dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7. w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Art. 19 p.p.s.a. stanowi z kolei, że niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
P. S. wnosząc o wyłączenie sędziego WSA w Gdańsku A. D. od rozpoznania przedmiotowej sprawy, nie wskazał na ustawowe przyczyny wyłączenia sędziego, czyli przesłanki określone w art. 18 § 1 p.p.s.a. Skarżący wskazał natomiast, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego. Okolicznością tą - w jego ocenie - jest to, że wskazany we wniosku sędzia często orzekał w sprawach dotyczących wygaśnięcia mandatu radnego i jego rozstrzygnięcia były negatywne dla radnych. Wnioskodawca przedstawił swoje obawy, że w jego sprawie rozstrzygnięcie także będzie negatywne.
Wskazać w tym miejscu należy, że okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne.
W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (zob. w tej materii: M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 210). Istotnym jest w tym miejscu wskazanie, że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.
W świetle powyższych zapatrywań przedstawiona w złożonym wniosku argumentacja nie może spowodować wyłączenia wskazanego sędziego od orzekania w rozpatrywanej sprawie. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności sędziego bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. (zob. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 607/09; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy mieć nadto na uwadze, że nie stanowi okoliczności budzącej wątpliwość co do bezstronności sędziego fakt jego uczestnictwa w składzie orzekającym, który wydał w innej sprawie, niedotyczącej osoby wnioskodawcy orzeczenie nie odpowiadające oczekiwaniom strony. Samo wcześniejsze rozstrzyganie spraw z udziałem sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, w sposób niekorzystny dla skarżącego, nie wystarcza do przyjęcia, by istniała uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego jako mająca zapewnić obiektywizm sądu nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wydane w tej sprawie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 301/17 – k. 116 – 118 v.).
Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie sędziego złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi