Uzasadnienie
W. K. w dniu 7 czerwca 2007 r. złożył do Prezydenta Miasta pierwszy wniosek w sprawie przyznania gminnego lokalu mieszkalnego z tytułu zdarzenia losowego – pożaru lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. B w K. Zgodnie z obowiązującymi w dacie złożonego wniosku § 4 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 22 października 2003 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy uprawnionymi do najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności są osoby, które utraciły mieszkania w wyniku zdarzeń losowych: klęski żywiołowej, katastrofy lub pożaru. Aktualnie kwestię udzielania pomocy mieszkaniowej z uwagi na zdarzenie losowe reguluje § 7 ust. 2 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r., który stanowi, że uprawnionymi do najmu lokalu socjalnego w pierwszej kolejności są osoby zamieszkujące lokale, które uległy zniszczeniu w wyniku zdarzeń losowych w stopniu uniemożliwiającym ich zamieszkiwanie.
W odpowiedzi na wniosek organ poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Przesłanki odmowy obejmowały między innymi fakt, że zgodnie z protokołem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego sporządzonym w dniu 26 maja 2007 r. lokal nr [...] nie był zamieszkiwany, poza tym w trakcie wizy pracowników socjalnych nie stwierdzono, że W. K. zamieszkiwał w wymienionym lokalu. Dodatkowo w toku prowadzonego postępowania uzyskano informację, że wnioskodawcy przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. G w K, na zasadach wspólności małżeńskiej.
Aktem z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta odpowiadając na wniosek złożony do protokołu w ramach przyjęć stron w dniu 23 lipca 2012 r. poinformował W. K., że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż nie zaistniały nowe okoliczności mające wpływ na zmianę stanowiska wyrażonego dotychczas.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. W. K. wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa w sprawie przyznania lokalu mieszkalnego. Organ w piśmie z dnia 27 sierpnia 2012 r. poinformował, że nie znalazł żadnych przyczyn dla zmiany swoje stanowiska.
W dniu 4 października 2012 r. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na akt Prezydenta Miasta z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...].
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta domagał się jej oddalenia jako bezzasadnej, podtrzymując przy tym całość argumentacji zawartej w dotychczasowych dokumentach kierowanych do skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Na wstępie zaznaczyć należy, że przedmiotem skargi W. K. jest akt Prezydenta Miasta z dnia 27 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy.
Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zobowiązany jest zbadać, czy na taki akt lub czynność organu administracyjnego przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Nie jest to bowiem ani decyzja administracyjna, ani postanowienie, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, czy rozstrzygające sprawę co do istoty ani też postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności organu, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a/ mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 P.p.s.a.; b/ są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a.; c/ muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej; d/ dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność – por. post. NSA z 27 września 1996 r., I SA 1326/96 (LexPolonica 329052).
Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Prezydenta Miasta nie spełnia przesłanek wskazanych w punktach a i d. Ten ostatni warunek (pkt d) nie jest spełniony, ponieważ uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy, lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266). Poza tym, pismo Prezydenta Miasta z dnia 27 lipca 2012 r. nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym, ale oświadczeniem woli związanym z wynikami kontroli wniosku skarżącego w zakresie zgodności jego realizacji z uchwałą Rady Miasta z dnia 24 października 2007 r. i dotyczącym sprawy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a więc sprawy załatwianej w drodze umowy cywilnoprawnej.
Sąd orzekający w tej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte we wspomnianym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, że "odstąpienie od realizacji wniosku w sprawie mieszkaniowej jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium) przysługującego Prezydentowi Miasta jako organowi administracji publicznej. W rezultacie uznać należało, że rozpoznawanie wszelkich sporów na tym etapie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę należy do właściwości sądów powszechnych na zasadzie art. 2 w związku z art. 37 k.p.c."
W ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12, a także wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (opubl. ONSAiWSA 2008, nr 6, poz. 90), Sąd orzekający w niniejszej sprawie uważa, że zakresem kognicji sądów administracyjnych objęte są jedynie uchwały (zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, a także skreślenia z tej listy. W niniejszej sprawie nie było to jednak przedmiotem zaskarżenia.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił.