Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 248 § 3 w związku z art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), decyzją z dnia [...] 2009 r. [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2006 r. nr [...], określającej skarżącemu M. D. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 4.424 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego Jeep [...] o numerze nadwozia [...].
Przedmiotową decyzję z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej podpisał Z-ca Dyrektora B. P. W uzasadnieniu ww. decyzji organ administracyjny stwierdził, iż zgodnie z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:
- – została wydana bez podstawy prawnej (pkt 2),
- – została wydana z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3),
- – zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa (pkt 7).
W rozpatrywanej sprawie, przedmiotem decyzji z [...] 2006 r. nr [...] było określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Podstawę wydania tej decyzji stanowiły powołane w niej przepisy, a to: art. 21 § 3 i art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 5, art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 1 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.).
Obowiązujące w momencie wydawania ww. decyzji przepisy upoważniały Naczelnika Urzędu Celnego do podjęcia przedmiotowego rozstrzygnięcia o takiej właśnie treści. Tym samym przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wskazana w art. 247 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej nie została spełniona.
Odnosząc się do zarzutu, iż decyzja nr [...] obarczona jest także wadą wskazaną w art. 247 § 1 pkt. 3, tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, organ administracyjny stwierdził, że organy podatkowe zobowiązane są do przestrzegania i stosowania przepisów podatkowych aktualnie obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej, nie są natomiast umocowane do orzekania o ich zgodności z prawem Unii Europejskiej. O niezgodności polskich przepisów podatkowych z przepisami wspólnotowymi może rozstrzygnąć jedynie Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Sytuacja, w której wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie została ona bowiem uwzględniona w zawartym w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej katalogu przesłanek do stosowania ww. trybu nadzwyczajnego.
Zdaniem organu, w rozpatrywanej sprawie przedmiotowa decyzja nie została też dotknięta wadą powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa. Z przepisu art. 247 § 1 pkt. 7 Ordynacji podatkowej wynika, że sankcja nieważności musi być ustanowiona w przepisach odrębnych. W obowiązującym systemie polskiego prawa podatkowego przepisy zawierające ww. sankcję nie występują.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, domagając się jej uchylenie w całości zarzucił jej naruszenie prawa:
- 1. zasady konstytucyjnej, będącej jednocześnie podstawową zasadą postępowania administracyjnego, a mianowicie działanie organów podatkowych na postawie i w granicach prawa oraz demokratycznego państwa prawnego,
- 2. niewłaściwą interpretację przesłanek dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący podniósł, że z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego uiścił kwotę 4. 424,00 zł. podatku akcyzowego obliczonego według stawki 65 %, co jego zdaniem spowodowało nadpłatę w wysokości 3.079,00 zł, której zwrotu domaga się od organu podatkowego.
Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji jest nie do pogodzenia się z państwem praworządnym, ale również stanowi naruszenie prawa, co potwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18.07.2007 r. w sprawie C 313/05.
W decyzji, której skarżący domaga się stwierdzenia nieważności, pobór akcyzy nastąpił na podstawie nieważnego aktu, czyli niewłaściwej podstawy prawnej, która nie mogła mieć charakteru powszechnie obowiązującego. W ocenie skarżącego wystąpiła również przesłanka rażącego naruszenia prawa.
Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia 30 grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Przedmiotową decyzję z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej podpisał Zastępca Dyrektora B. P. Zdaniem organu,w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wzruszenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z [...] 2006 r. nr [...] w trybie art. 247 Ordynacji podatkowej, a zarzuty zawarte w odwołaniu, organ ten uznał za nieuzasadnione.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił:
- 1. naruszenie art. 247 § 7 pkt. 2, 3 i 7 Ordynacji podatkowej, w związku z art.9, art. 83, art.87, art.91 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej TWE) poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, iż przepisy umów międzynarodowych, w szczególności postanowienia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zakazujące dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania,
- 2. zastosowanie przepisów w tym stawki akcyzy (65%), które Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał za niezgodne z przepisami wspólnotowymi (por. wyrok z dn. 18.01.2007 r. C-313/05 w sprawie M. B. przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie),
- 3. określenie wysokości podatku akcyzowego nie na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust 3 ustawy wówczas obowiązującej o podatku akcyzowym, stanowiący, iż podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, a więc określenie podatku wg wartości wynikającej z umowy, lecz na podstawie wartości rynkowej ustaloną wg oceny swojego rzeczoznawcy powołanego przez organ celny, ze stawką 65%, bez udowodnienia, że wartość określenia w umowie zakupu była nieprawdziwa
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji i podniósł, że we wszystkich swoich inicjatywach proceduralnych kwestionował zasadność pobrania przez organy celne zawyżonej akcyzy, bowiem stanowiła ona opłatę nienależną w świetle prawa wspólnotowego.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz.1270).
Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony (wyrok WSA w Warszawie, z dnia 25.02.2004 r, syg.akt III S.A. 1456/02, Lex nr 113588).
W rozpatrywanej sprawie Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej podniesiono.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, w pierwszej kolejności musiał dokonać oceny, czy nie zostały naruszone przepisy proceduralne.
W niniejszej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2006r, zostało wszczęte na wniosek skarżącego. Zgodnie z art. 248 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej, organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku był organ wyższego stopnia.
Stosownie do art. 13 § 3 ww. ustawy, organem wyższego stopnia jest organ odwoławczy, którym – zgodnie z § 1 pkt. 2 lit.a art. 13 – w stosunku do naczelnika urzędu celnego jest dyrektor izby celnej.
W związku z powyższym, wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego rozpatrzył właściwy organ tj. Dyrektor Izby Celnej, w imieniu którego decyzję z dnia [...] 2009r podpisał Zastępca Dyrektora B. P. (art. 210 § 1 pkt.8 Ordynacji podatkowej).
Odwołanie skarżącego od ww. decyzji wydanej przez Dyrektora Izby Celnej w pierwszej instancji, zgodnie z art. 221 Ordynacji podatkowej, rozpatruje ten sam organ " stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym".
Z kolei, zgodnie z art. 235 Ordynacji podatkowej, w sprawach nieuregulowanych w art. 220 – 234, a więc Działu IV rozdziału 15 Ordynacji podatkowej dotyczącego odwołań, w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji, miedzy innymi art.130 § 1 pkt.6. Przepis ten stanowi, że pracownik izby celnej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Oznacza to, że pracownik, który brał udział w fazie decyzyjnej postępowania, tj. podpisał decyzję rozstrzygającą sprawę jako osoba upoważniona, nie może następnie uczestniczyć w załatwianiu sprawy na kolejnym etapie tj. w postępowaniu odwoławczym. Wniesienie odwołania skutkuje bowiem oceną prawidłowości uprzednio podjętej decyzji i wydaniem ponownego rozstrzygnięcia. Ratio legis wskazanej regulacji prawnej sprowadza się do wykluczenia wątpliwości co do bezstronności pracownika, a także do wzmocnienie zasady zaufania do organów podatkowych, określonej w art.121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Jedną z zasad postępowania jest zasada dwuinstancyjności określona w art.127 Ordynacji podatkowej i powyższy zakaz przyczynia się do właściwej realizacji tej zasady.
Podnieść należy, że w omawianym przypadku, zasada dwuinstancyjności nie jest pełna, bowiem w drugiej instancji nie orzeka inny organ, jednak podkreślić należy, że uruchomienie drugiej instancji następuje poprzez wniesienia zwykłego środka zaskarżenia, jakim jest odwołanie, stąd też postępowanie odwoławcze jest zwykłym trybem podatkowym, do którego stosuje się ogólne zasady postępowania podatkowego. Brak klasycznej instancyjności postępowania rozumianej jako rozpatrywanie sprawy przez inny organ (organ wyższego stopnia), niż ten, który wydał decyzję, nie może skutkować odstąpieniem od wymogu respektowania zakazu wynikającego z art.130 § 1 pkt.6 Ordynacji podatkowej.
Decyzja wydana przez pracownika lub organ podatkowy,który podlega wyłączeniu stosownie do art.130 -132, zgodnie z art.240 § 1 pkt.3 ordynacji podatkowej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania
Zgodnie z art.145 § 1 pkt.1 lit. b ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny mi, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie wyżej wskazanych przepisów, orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.