Uzasadnienie
Dyrektor Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk, zwany dalej Dyrektorem Instytutu, działając na podstawie:
- - art. 196 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.164.1365);
- - art. 104, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.98.1071) - decyzją z dnia 20 stycznia 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komisji Rekrutacyjnej Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich M "Nauki [...]" z [...] 2011 r. Nr [...] o odmowie przyjęcia skarżącego P. T. na pierwszy rok Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich "Nauki [...]" (M) prowadzonych w Instytucie [...] w K. Powyższe decyzje zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego ustalonego przez organy:
skarżący złożył podanie o przyjęcie na pierwszy rok Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich "Nauki [...]" (M) prowadzonych w Instytucie [...] w K. Pismem z dnia 23 września 2011 r. skarżący został wezwany - w trybie przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - do uzupełnienia złożonej dokumentacji poprzez przedstawienie Oświadczenia opiekuna naukowego w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Pismo zawierało pouczenie, że skarżący zostaje dopuszczony do egzaminu warunkowo oraz, że w przypadku nie uzupełnienia braków podania we wskazanym terminie, podanie zostanie pozostawione bez rozpoznania niezależnie od wyniku egzaminu. Wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 września 2011 r.
W tym samym dniu tj. 28 września 2011 r. odbyła się rozmowa kwalifikacyjna ze skarżącym, w wyniku której skarżący otrzymał 48,125 punktów, natomiast w sumie w postępowaniu kwalifikacyjnym otrzymał łącznie 61,125 punktów. Komisja rekrutacyjna sporządziła stosowny protokół z postępowania rekrutacyjnego podpisany przez wszystkich członków Komisji.
Wobec nie uzupełnienia - zgodnie z ww. wezwaniem - złożonej dokumentacji w sprawie przyjęcia na studia doktoranckie poprzez dołączenie Oświadczenia opiekuna naukowego, Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej M pismem z dnia 14 października 2011 r. poinformował skarżącego, że pozostawia podanie skarżącego bez rozpoznania. Pismo doręczono skarżącemu w dniu 22 października 2011 r.
W odpowiedzi na powyższe, skarżący pismem z dnia 03 listopada 2011r. skierowanym do Dyrektora Instytutu wezwał o usunięcie naruszenia prawa, które - w ocenie skarżącego - polegało na nie wydaniu decyzji/postanowienia, zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego, w przedmiocie przyjęcia na studia doktoranckie.
Skarżący zarzucił, że przesłane do niego pisma tj. z dnia 23 września 2011 r. oraz z dnia 14 października 2011 r. również nie stanowiły decyzji/postanowienia.
W związku z powyższym w dniu [...] 2011 r. Komisja Rekrutacyjna Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich M "Nauki [...]", działając na podstawie:
- - art. 196 ww. ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz
- - art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego - wydała decyzję Nr [...], w której orzekła o odmowie przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie z powodu nieuzupełnienia braku podania polegającego na nie przedłożeniu Oświadczenia opiekuna naukowego oraz z powodu niewystarczającej ilości punktów otrzymanych w procesie rekrutacji. Decyzja została podpisana - z upoważnienia Komisji Rekrutacyjnej Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich M - przez Przewodniczącego Komisji.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zakwestionował wynik punktowy zarzucając, iż Komisja nie uwzględniła całości jego dorobku naukowego i znajomości języka obcego. Ponadto skarżący podniósł, że ocena za wynik studiów nie uwzględniała zróżnicowanej skali ocen.
Dyrektor Instytutu wydając zaskarżoną decyzję w jej uzasadnieniu wyjaśnił, iż wobec nie uzupełnienia dokumentów, mimo wezwania, odwołanie nie mogło być rozpatrzone pozytywnie. Skarżący został dopuszczony do egzaminu warunkowo i do dnia wydania decyzji odwoławczej brakujący dokument nie został dostarczony. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ilości punków uzyskanych z egzaminu, organ odwoławczy stwierdził, że podtrzymał ocenę Komisji rekrutacyjnej dotyczącą aktywności naukowej skarżącego oraz ze znajomości języka obcego. Odnośnie oceny za wynik studiów, Dyrektor Instytutu stwierdził, że wszyscy kandydaci oceniani byli według skali od 2 do 5.
Reasumując organ stwierdził, że podstawą odmowy przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie była zarówno otrzymana punktacja, jak i nie uzupełnienie braku w złożonej dokumentacji.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący napisał, że podtrzymuje zarzuty odwołania dodając, że nie jest istotne, w jakim przedziale zawierały się oceny na dyplomie wszystkich kandydatów na studia, ale w jakiej skali oceny te były uprzednio wystawione.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, szeroko wyjaśniając cele i zasady rekrutacji na studia doktoranckie, wymogi formalne i kryteria oceny w postępowaniu kwalifikacyjnym oraz tryb rekrutacji.
Odnosząc się do przebiegu rekrutacji skarżącego, organ podniósł, że wszyscy kandydaci, z wyjątkiem skarżącego, dostarczyli komplet wymaganych dokumentów. Skarżący dostarczył dokumenty niekompletne, gdyż brakowało w nich oświadczenia samodzielnego pracownika naukowego o gotowości podjęcia się roli promotora pracy doktorskiej skarżącego. Wezwany do usunięcie braku formalnego, skarżący braku tego nie uzupełnił, co skutkowało pozostawieniem jego podania bez rozpatrzenia. Organ wyjaśnił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane na żądanie skarżącego.
Ponadto organ wyjaśnił, że w ogłoszeniu o naborze kandydatów widniał wyraźny zapis, iż warunkiem dopuszczenia kandydata do procedury kwalifikacyjnej jest przedstawienie oświadczenia samodzielnego pracownika naukowego, zatrudnionego w jednej z jednostek "Partnerstwo" o gotowości podjęcia się roli promotora pracy doktorskiej. Skarżący takiego dokumentu w przewidzianym procedurą terminie nie dostarczył, w związku z czym jego podanie nie mogło być pozytywnie rozpatrzone. Dopuszczenie skarżącego do egzaminu miało jedynie tryb warunkowy; tryb ten uaktualniłaby się wyłącznie w przypadku uzupełnienia braków formalnych przez skarżącego, czego on jednak nie uczynił.
Na marginesie organ podniósł, że również wynik postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzonego w stosunku do skarżącego warunkowo, nie dawał podstaw do przyjęcia skarżącego na przedmiotowe studia.
Pełnomocnik skarżącego z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2013 r., w uzupełnieniu skargi podniósł, że zgodnie z art. 196 ust. 3 ww. ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia doktoranckie. Komisje rekrutacyjne stanowią organ kolegialny, pełnią rolę organu pierwszej instancji i wydają w przedmiocie przyjęcia na studia doktoranckie decyzję administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, która powinna spełniać przesłanki określone w art. 107 § 1 kpa. Co do zasady, podpis pod decyzją winni złożyć wszyscy członkowie kolegialnego organu orzekającego, którym w niniejszej sprawie jest komisja rekrutacyjna. Odstępstwem od tej zasady jest sytuacja, w której na podstawie upoważnienia udzielonego bądź to na mocy art. 268a kpa, bądź też przepisów odrębnych rangi ustawowej, podpis pod decyzją składa osoba działająca z upoważnienia organu administracyjnego, jednoosobowego, albo kolegialnego.
Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik skarżącego zarzucił, że decyzja z dnia [...] 2011 r. o odmowie przyjęcia skarżącego na studia doktoranckie została podpisana wyłącznie przez Przewodniczącego Komisji, nie zaś przez wszystkich jej członków.
W ocenie pełnomocnika, ani w ustawie o szkolnictwie wyższym, ani w aktach wykonawczych do tej ustawy, nie ma stosownego upoważnienia dla przewodniczącego komisji rekrutacyjnej do podpisywania wydawanych przez nią decyzji administracyjnych. Upoważnienia takiego nie ma również w aktach sprawy.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w niniejszej sprawie, należy uznać, że decyzja Komisji rekrutacyjnej została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zawiera podpisów wszystkich jej członków, a w konsekwencji wadą nieważności dotknięta jest również zaskarżona decyzja Dyrektora Instytutu.
Ponadto pełnomocnik skarżącego zakwestionował sposób obliczenia ilości punktów przyznanych skarżącemu za rozmowę kwalifikacyjną, a nadto podniósł, że brak jest w aktach sprawy protokołu z posiedzenia komisji, który powinien stanowić podstawę ustaleń dokonywanych w niniejszej sprawie.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, sposób oceny kandydatów wykraczał poza zasady rekrutacji ogłoszone w "Warunkach i trybie rekrutacji", co stanowi istotną okoliczność, zważywszy na fakt, że wynik rozmowy kwalifikacyjnej stanowił 70% oceny wystawionej kandydatowi przez Komisję rekrutacyjną.
Zaskarżona decyzja, zdaniem pełnomocnika, nie przedstawia żadnego uzasadnienia w zakresie przyznania skarżącemu dalszej punktacji, co narusza art.107 § 2kpa.
Wskazując na powyższe okoliczności, pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie o ich uchylenie, a nadto o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
W odpowiedzi na zarzuty skargi, na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013r. pełnomocnik organu podniósł, że istota sporu dotyczy kwestii nie uzupełnienia braków formalnych podania i w związku z tym zarzuty dotyczące ocen otrzymanych przez skarżącego w postępowaniu rekrutacyjnym są sprawą drugorzędną. Wobec nie uzupełnienia tych braków, w ocenie pełnomocnika organu, postępowanie nie zostało skutecznie wszczęte.
Ponadto pełnomocnik organu oświadczył, że organ jest w posiadaniu upoważnienia Komisji rekrutacyjnej dla Przewodniczącego tej Komisji do działania w jej imieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.153.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący ubiegał się o przyjęcie na pierwszy rok Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich "Nauki [...]". Zgodnie z " Zasadami rekrutacji na Interdyscyplinarne Studia Doktoranckie "Nauki [...]", wśród wymaganych dokumentów konieczne było m.in. przedstawienie oświadczenia przyszłego opiekuna naukowego o możliwości przyjęcia kandydata.
W rozpatrywanej sprawie ustalone zasady rekrutacji i wynikający z nich obowiązek przedstawienia Oświadczenia opiekuna naukowego nie były kwestionowane przez skarżącego. Nie jest również okolicznością sporną, że skarżący złożył podanie bez wymaganego dokumentu tj. Oświadczenia opiekuna naukowego.
Z akt sprawy wynika, że skarżący został wezwany do uzupełnienia powyższego braku w zakreślonym terminie oraz poinformowany, że zostaje dopuszczony do egzaminu na studia warunkowo z pouczeniem, iż w przypadku nieuzupełnienia braków podania w zakreślonym terminie, podanie zostanie pozostawione bez rozpoznania niezależnie od wyniku egzaminu.
Należy podkreślić, że skarżący został wezwany w trybie art. 64 § 2 kpa, który stanowi, że " jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania".
Wobec nie uzupełnienia powyższego braku, Przewodniczący Komisji Rekrutacyjnej pismem z dnia 14 października 2011 r. poinformował skarżącego o pozostawieniu jego podania o przyjęcie na studia doktoranckie bez rozpoznania.
Zastosowanie art.64 § 2 kpa wymaga spełnienia łącznie trzech przesłanek, a mianowicie: 1/ podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, 2/ organ administracji publicznej wezwał wnoszącego podanie o usunięcie braków, określając termin do ich usunięcia oraz pouczając o skutkach nieusunięcia braków, 3/ upłynął bezskutecznie 7-dniowy termin do usunięcia braków. Kodeks postępowania administracyjnego nie określa, w jakiej formie pozostawia się pisma strony bez rozpoznania, czy ma to być w formie decyzji, czy postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2011r, sygn. akt II GSK 873/10 stwierdził, że czynność z art.64 § 2 kpa jest czynnością jednostronną i władczą w tym sensie, że zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty.
Pozostawienia podania bez rozpoznania oznacza stwierdzenie przez organ administracji publicznej, że podanie zawiera wadę określoną w art.64 § 2 kpa, która powoduje, że podanie jest bezskuteczne z mocy prawa (W.Dawidowicz; Zarys procesu administracyjnego, str. 89). Oznacza to, że istnieje przeszkoda w realizacji uprawnienia strony do żądania merytorycznego załatwienia jej sprawy. Nie każde podanie automatycznie uruchamia kompetencje do rozpoznania sprawy; tylko podanie spełniające określone przez prawo wymagania obliguje organ administracji publicznej do rozpoznania sprawy, a w konsekwencji powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego. Podanie, które nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, nie uruchamia kompetencji organu do rozpoznania sprawy.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, należy podnieść, że postępowanie rekrutacyjne w sprawie przyjęcia na Interdyscyplinarne Studia Doktoranckie "Nauki [...]" można podzielić na dwa etapy: pierwszy etap " formalny " związany z terminowym i kompletnym składaniem podań oraz drugi etap - przystąpienie do postępowania kwalifikacyjnego.
Komisja rekrutacyjna w pierwszym etapie bada, czy zostały spełnione przez kandydata warunki formalne, w drugim etapie - komisja dokonuje oceny merytorycznej złożonych dokumentów oraz przeprowadza rozmowę kwalifikacyjną, która również podlega ocenie merytorycznej.
Podkreślić należy, że warunkiem przystąpienia do drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego było spełnienie wszystkich warunków formalnych pierwszego etapu tego postępowania.
W rozpatrywanej sprawie, jak wyżej podniesiono, skarżący nie spełnił warunków formalnych; podanie o przyjęcie na przedmiotowe studia nie zawierało "Oświadczenia opiekuna naukowego". Dopuszczenie skarżącego do drugiego etapu postępowania kwalifikacyjnego było warunkowe, o czym został poinformowany, jak również pouczony o skutkach nieuzupełnienia braku.
Dokonując oceny prawnej stanu faktycznego, jaki zaistniał w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie przyjęcia skarżącego na studia nie zostało skutecznie wszczęte, a zatem brak było podstaw do wydawania jakichkolwiek rozstrzygnięć merytorycznych dotyczących przyjęcia, czy odmowy przyjęcia na studia. Wobec wadliwości podania złożonego przez skarżącego, z prawnego punktu widzenia, postępowanie w sprawie przyjęcia na studia nie zostało wszczęte, a w konsekwencji nie mogło się toczyć, co oznacza, że organ nie mógł rozstrzygać co do istoty sprawy i wydawać decyzji o odmowie przyjęcia skarżącego na studia.
W związku z powyższym żądanie skarżącego z dnia 3 listopada 2011 r. o wydanie decyzji lub postanowienia w kwestii przyjęcia na studia nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Organ pierwszej instancji odpowiadając na to żądanie wydaniem decyzji z dnia [...] 2011 r., która następnie została utrzymana w mocy decyzją z dnia 20 stycznia 2012r. przez organ drugiej instancji, naruszył obowiązujące przepisy w stopniu uzasadniającym uchylenie tych rozstrzygnięć. Nieuzupełnienie braku podania o przyjęcie na studia nie mógł skutkować ani wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, ani też wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia skarżącego na studia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, bezprzedmiotowa jest ocena zarzutów podniesionych przez pełnomocnika skarżącego w uzupełnieniu skargi odnosząca się do oceny merytorycznej drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270) - orzekł jak w sentencji.
O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego adwokata orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z 26 maja 1982r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U.2009.146.1188), określając ich wysokości na podstawie § 19 pkt.1 i § 18 ust.1 pkt.1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348).