Uzasadnienie
Z. Ś. złożył w niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z czterema osobami. Podał też, że posiada mieszkanie o powierzchni 41 m2 i nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swojego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 0 zł. Skarżący został wezwany o uzupełnienie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- – wyjaśnienie, jaka jest wysokość stałych miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego na czynsz, prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, telefon, RTV i przedstawienie na tę okoliczność kopii ostatnich rachunków;
- – wyjaśnienie, czy skarżący ma problemy z regulowaniem tych należności oraz ewentualne okazanie stosownych wezwań, monitów, upomnień, nakazów, wyroków etc.;
- – wyjaśnienie, czy skarżący i małżonka są zarejestrowani jako osoby bezrobotne i czy z tego tytułu są uprawnieni do zasiłku oraz przedstawienie na tę okoliczność stosownych zaświadczeń z urzędu pracy;
- – wyjaśnienie, czy skarżący bądź ktokolwiek z domowników korzysta ze wsparcia pomocy społecznej i przedstawienie na tę okoliczność stosownych decyzji.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że prąd i gaz opłacany jest w ramach pomocy społecznej, telefonu nie ma, zaś czynszu nie płaci. Podkreślił też, że ma problemy z uregulowaniem ww. należności, lecz nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie swych twierdzeń. Ponadto skarżący podał, że małżonka jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy, natomiast on sam skreślił się z urzędu pracy "z powodu braku ofert pracy". Skarżący nie wyjaśnił, w jakiej formie i wysokości korzysta ze wsparcia pomocy społecznej, twierdząc, że najlepszym rozwiązaniem byłoby, gdyby sąd sam zwrócił się do ośrodka pomocy społecznej o takie informacje.
Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 16 marca 2012r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Z. Ś. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, wskazując, że ponoszone przez niego koszty utrzymania są "typowe" i w jego ocenie zostały wykazane. Ponadto skarżący podkreślił, że razem z żoną są w podeszłym wieku "co powoduje konieczność ponoszenia wyższych niż przeciętne wydatków związanych z utrzymaniem się". Do sprzeciwu nie dołączono żadnych dodatkowych dokumentów, a znaczna część uzasadnienia odnosiła się do kwestii bezczynności zarzucanej Prezydentowi Miasta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów.
W ocenie Sądu w swoim wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Pomimo wezwania, w którym sprecyzowano, jakie dane są potrzebne do oceny sytuacji materialnej skarżącego, Z. Ś. nie tylko nie przedstawił żadnych dokumentów, lecz nie podał nawet przybliżonych wysokości ponoszonych opłat na konieczne utrzymanie ani też wysokości otrzymywanego wsparcia z pomocy społecznej. Także sprzeciw od orzeczenia referendarza nie zawiera żadnych konkretnych danych o sytuacji materialnej rodziny skarżącego. Takie postępowanie skarżącego sprawia, że Sąd nie jest w stanie ocenić, czy w stosunku do skarżącego są spełnione przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy. Skoro zaś skarżący, na którym spoczywał obowiązek wykazania, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów, przedstawił informacje niepełne oraz niepotwierdzone dokumentami, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych całości ani w części. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.