Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 stycznia 2014r. znak [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 25 listopada 2013 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r., [...] wydanej z upoważnienia Starosty Powiatu orzekającej o cofnięciu skarżącemu K. D. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B do czasu wykazania się predyspozycjami zdrowotnymi.
Jako podstawę prawną swej decyzji organ wskazał art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2005.908) oraz art. 158 § 1, art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 w zw. z art. 127 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organ:
Starosta Powiatu w dniu [...] 2012 r. wydał ww. decyzję, w której orzeczono o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B do czasu wykazania się predyspozycjami zdrowotnymi. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu 14 września 2012 r.
Skarżący w dniu 14 października 2013 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zarzucając rażące naruszenia prawa poprzez nierzetelne zbadanie stanu faktycznego sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając w dniu 25 listopada 2013 r. stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] 2012 r. stwierdziło, że art.156 § 1 Kpa wśród przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienia przesłankę rażącego naruszenia prawa, jednak ustalenia poczynione w rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu, pozwalają na stwierdzenie, że nie miało miejsca rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji, której dotyczył wniosek skarżącego o stwierdzenie jej nieważności.
Organ ustalił stan faktyczny i stan prawny na dzień wydania decyzji, w stosunku do której toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności tj. na dzień 23 sierpnia 2012r. W związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami co do stanu zdrowia decyzją z dnia [...] 2012r. nr [...] skarżący został skierowany na badania lekarskie, jednak w wyznaczonym terminie nie poddał się tym badaniom. W związku z powyższym organ zastosował sankcję określoną w art.140 ust.1 pkt.4 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym orzekając o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że badanie lekarskie, któremu skarżący poddał się w styczniu 2013r., a więc po wyznaczonym przez organ terminie, wykazało, że u skarżącego istnieją przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w rozpatrywanej sprawie - w ocenie organu - nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił, że nie został powiadomiony o terminie posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w związku z tym nie mógł przedstawić swojego stanowiska w sprawie.
W oświadczeniu z dnia 29 stycznia 2014r. skarżący podniósł, że na badania lekarskie został skierowany przez pracodawcę w związku z pracą "na wysokościach", a nie w związku z prowadzeniem pojazdów mechanicznych jako kierowca zawodowy. Prawo jazdy, jak twierdzi skarżący, wykorzystywał w celach prywatnych, do odwożenia dziecka do szkoły i żony – na rehabilitację.
Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o zwrot prawa jazdy bez obowiązku zdawania egzaminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności i trwałości decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, zdaniem organu, uzasadnia stanowisko organu I instancji, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja wydana z upoważnienia Starosty z dnia [...] 2012 r. jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, wymieniona w art.156 Kpa. Przedmiotowa decyzja wydana została w związku z niepoddaniem się przez skarżącego badaniu lekarskiemu na podstawie ostatecznego skierowania Starosty nr [...] z dnia 6 lutego 2012 r. Podstawą faktyczną do skierowania na badanie lekarskie było powzięcie przez organ administracji uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego (pismo z dnia 02.12.2011 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy zawierające informację o przeciwwskazaniach do prowadzenia pojazdów silnikowych we wszystkich kategoriach).
Na gruncie art. 140 ust. 4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu z dnia wydania decyzji przez Starostę, organ ten był zobowiązany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w związku z nie poddaniem się skarżącego badaniom lekarskim w zakreślonym terminie. W ocenie Kolegium, przedmiotowa decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, a tym bardziej z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący powtórzył dotychczasową argumentację i wniósł " o pozytywne załatwienie sprawy".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art.134 § 1 ww. ustawy.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. W związku z powyższym celem postepowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą okr4eśloną w art.156 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
- 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
- 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
- 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
- 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
- 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
- 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Powyższe zestawienie stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. mając na uwadze nadzwyczajny charakter tej instytucji, niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu.
Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa (art.156 § 1 pkt.2) decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tergo naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz – J. Borkowski, J.Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze – Warszawa, 1985, s.237, a także Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz – B.Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s.716-721).
Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią i nie można utożsamiać tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. Oznacza to, że nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka nieważności postepowania, o której stanowi art.156 § 1 pkt.2 Kpa.
Decyzja z dnia [...] 2012 r., [...] wydana z upoważnienia Starosty Powiatu orzekająca o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. B do czasu wykazania się predyspozycjami zdrowotnymi została wydana w wyniku nie poddania się skarżącego badaniom lekarskim. Na badania te skarżący został skierowany w związku z powzięciem przez organ uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Informację taką przekazał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Organ po otrzymaniu ww. informacji zobowiązany był – na mocy art.140 ust.4 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2012.1137) w brzmieniu obowiązującym z dnia wydania decyzji – do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wobec nie poddania się tym badaniom przez skarżącego w wyznaczonym terminie. Ustalenia z zakresu stanu faktycznego stanowiącego podstawę do wydania ww. decyzji nie były przez skarżącego kwestionowane.
Natomiast podnoszony przez skarżącego zarzut, że prawo jazdy wykorzystywał w celach prywatnych i nie był zawodowym kierowcą, nie mógł odnieść zamierzonego skutku, gdyż stwierdzone u skarżącego przeciwskazania zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych dotyczyły wszystkich kategorii prawa jazdy. Na zmianę oceny zaskarżonej decyzji nie miała również wpływu okoliczność, z jakiego powodu skarżący wykonywał badania; istotne jest, że w trakcie tych badań uprawniony lekarz uzyskał informację o stanie zdrowia będącą przeciwskazaniem do prowadzenia pojazdów silnikowych. Informacja taka przekazana właściwemu organowi administracji obligowała ten organy do przeprowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującą procedurą w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art.205 § 2 i art.209 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust.2 pkt.1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.2003.1349). Oceniając wkład pracy pełnomocnika z urzędu na podstawie analizy akt niniejszej sprawy, Sąd zasądził koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawek minimalnych. Zgłaszając wniosek o przyznania kosztów w wysokości 150% stawki minimalnej pełnomocnik z urzędu nie wykazał, by w rozpatrywanej sprawie poniósł zwiększony nakład pracy, a nadto ani rodzaj, ani stopień zawiłości sprawy nie uzasadniał przyznania kosztów we wnioskowanej przez pełnomocnika wysokości.