Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę W. R., gdyż skarżący, pomimo wezwania, nie nadesłał w wyznaczonym terminie jednego odpisu skargi.
Pismem z dnia 4 października 2016 r. W. R. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odpisu skargi. Skarżący podniósł, że nie posiadał kopii skargi i nie wiedział w jaki sposób miałby go uzyskać. Trudno bowiem wymagać od osoby nie będącej prawnikiem i nie mającej rozeznania w załatwianiu spraw w urzędach by zachowywała kopie pisma procesowego. Skarżący wskazał, że jako laik, wezwanie Sądu zrozumiał w ten sposób, że Sąd nie posiada egzemplarza skargi, gdyż nie otrzymał go od SKO. Skarżący stwierdził, że nie przyszło mu do głowy by skserować pisma z akt sprawy, tym bardziej, że mieszka w odległości ponad 40 km od Sądu. Poza tym Sąd nie pouczył go o możliwości uzyskania odpisu skargi poprzez wykonanie jej kopii bezpośrednio z akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje
Skutki prawne nie zachowania terminu oraz podstawy prawne przywrócenia terminu reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwana dalej p.p.s.a.):
"Art.
85. Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna."
"Art.
86. § 1. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym."
"Art.
- 87. § 1. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
§ 2. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
§ 3. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.
§ 4. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie."
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa nie jest możliwe przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienia NSA: z dnia 15 lipca 2014 r., II FZ 832/14; z dnia 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z dnia 2 października 2014 r., II OZ 1011/14 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie.
Brak winy w uchybieniu terminu do nadesłania odpisu skargi skarżący upatruje w swojej nieznajomości prawa. Zgodnie jednak z powszechnie przyjętą przez orzecznictwo sądowe zasadą, nikt nie może się skutecznie powoływać na nieznajomość prawa. Tym samym nieznajomość prawa procesowego nie może być uznawana jako usprawiedliwiona przeszkoda uniemożliwiająca dokonanie czynności, gdyż już ze swej istoty jest ona zawiniona przez stronę (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt II UKN 519/97, Lex Polonica nr 332857). Również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OZ 597/08) wskazał, iż powoływanie się na nieznajomość przepisów prawa nie stanowi podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (analogicznie: NSA w postanowieniu z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt I FZ 133/08 oraz w postanowieniu z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 82/08).
Za przywróceniem skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie przemawia również podnoszony przez niego zarzut braku pouczenia o możliwości uzyskania odpisu skargi poprzez wykonanie jej kopii bezpośrednio z akt sprawy. Zgodnie z treścią art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Odpowiednie pouczenia, o których mowa w tym przepisie, odnosić się jednak mają do skutków prawnych danych czynności bądź zaniedbań. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało pouczenie, że skarżący może nadesłać odpis skargi poświadczony za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego i że odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub wydruki poczty elektronicznej.
Skarżący został więc pouczony o możliwych sposobach wykonania wezwania. Sąd nie ma natomiast obowiązku udzielania stronie pouczeń co do wszystkich możliwych zachowań. Mając jednak wątpliwości skarżący mógł zatelefonować do Sądu i uzyskać dalsze informacje co do wykonania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi.
Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił swojego braku winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi i w oparciu o treść art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.