Uzasadnienie
III SA/Łd 166/16
R.P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2012 r.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także z dodatkowych dokumentów złożonych na wezwanie referendarza sądowego, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, z którą ma rozdzielność majątkową. Skarżący utrzymuje się obecnie z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1944, 94 zł brutto. W 2015 r. przez 7 miesięcy, od kwietnia do listopada, przebywał na zwolnieniu lekarskim, otrzymując wówczas zasiłek chorobowy w wysokości 1518,86 zł brutto. W 2014 r. prowadził jednak działalność gospodarczą, osiągając z tego tytułu 2 733 555,76 zł przychodu, co przy kosztach jego uzyskania na poziomie 2 367 258,48 zł dało mu 366 297,28 zł dochodu. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą. W 2014 r. osiągnęła z tego tytułu (oraz z wynagrodzenia za prawa autorskie) 203 611,77 zł przychodu, koszty jego uzyskania wyniosły zaś 199 968,95 zł, a dochód – 3 642,82 zł. W 2015 r. przychód jej firmy wyniósł 194 346,24 zł, za zakupy i wydatki firmy - 173 242,48 zł, co dało dochód w wysokości 21 103,76 zł. W styczniu 2016 r. firma żony skarżącego sprzedała towary za kwotę 14 244,82 zł, przy kosztach w wysokości 11 318,49 zł, co przełożyło się na dochód w kwocie 2926,33 zł. W lutym 2016 r. wartości te wynosiły odpowiednio: przychód – 11 734,67 zł, koszty – 15 413,11 zł, strata – 3 678,44 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący zadeklarował brak jakiegokolwiek majątku.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
W niniejszej sprawie referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony, co stanowi przesłankę do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę, że skarżący obecnie utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia za pracę w kwocie niespełna 2000 zł.
Z drugiej strony skarżący jeszcze w 2014 r. prowadził działalność gospodarczą generującą bardzo duże przychody (ponad 2 700 00 zł) i dochody (ponad 360 000 zł). Także żona skarżącego prowadzi firmę osiągającą miesięcznie kilkanaście tysięcy zł przychodów. Wprawdzie same bilansowe dochody firmy skarżącej nie są wielkie, a w lutym bieżącego roku wykazała nawet stratę, tym niemniej strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów uzyskania przychodu nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie musi automatycznie oznaczać utraty płynności finansowej. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w przypadku przedsiębiorców miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu".
Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (patrz postanowienia NSA: z dnia 25 lutego 2010 r., I FZ 10/10, z dnia 8 maja 2014 r., II GZ 191/14, z dnia 27 maja 2014 r., II GZ 175/14, z dnia 25 września 2014 r., II OZ 975/14, z dnia 15 października 2014 r., II GZ 655/14).
Zatem w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym stałych dochodów oraz wysokich przychodów z działalności gospodarczej, skarżący nie może posłużyć się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., II OZ 985/07, z dnia 1 października 2010 r., I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., II OZ 1231/10). Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść choćby częściowe koszty prowadzonych przed tutejszym sądem spraw.
Wskazane okoliczności w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi (2005 zł) oraz faktem, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, pozwalają skarżącemu, w ocenie referendarza sądowego, na pokrycie kosztów sądowych, w tym części wpisu w wysokości 500 zł.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf