Uzasadnienie
III SA/Łd 214/06
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w sprawie wymeldowania. W związku z treścią powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. W treści pisma sformułował zarazem wniosek o "zwolnienie z kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej". W swoim kolejnym piśmie, w związku z wezwaniem Sądu, wyjaśnił, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla przygotowania skargi kasacyjnej. Do pisma tego skarżący dołączył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 964,96 zł netto, dodatku pielęgnacyjnego w kwocie 153,19 zł, dodatku kombatanckiego w wysokości 153,19 zł, dodatku kompensacyjnego w wysokości 22,98 zł. Otrzymuje również ryczałt energetyczny w kwocie 104,77 zł. Stanowi to łączny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego w wysokości 1.400,09 zł. Jedynym wykazanym we wniosku majątkiem skarżącego jest prawo do połowy mieszkania o powierzchni 49,7 m². Skarżący wskazał dodatkowo na fakt zadłużenia w urzędzie skarbowym na kwotę ok. 76.000 zł.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do stanu majątkowego skarżącego, w szczególności w świetle podawanych informacji o zadłużeniu wobec urzędu skarbowego, sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych świadczeń emerytalnych oraz innych świadczeń, złożenia wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz przekazania dokumentów potwierdzających fakt zadłużenia w urzędzie skarbowym na kwotę 76.000 zł. W odpowiedzi na przedmiotowe skarżący przedstawił pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające otrzymywanie przez P. Ż. emerytury w wysokości 1.910,79 zł brutto (1.485,44 zł netto) oraz potwierdzające saldo zadłużenia z tytułu dokonywanych potrąceń na rzecz komornika w wysokości 59.211,51 zł. Z przekazanych przez skarżącego uprzednio informacji wynika, że wskazywane potrącenia z bieżącej emerytury na rzecz urzędu skarbowego wynoszą ok. 407 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 marca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W opinii Sądu, twierdzenia skarżącego, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych są nieprzekonujące, mimo prób wykazania przez stronę braku odpowiednich środków majątkowych na poniesienie kosztów postępowania na obecnym etapie postępowania.
Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że nie jest w stanie ponieść takich kosztów. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że skarżący osiąga stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w wysokości 1.910,79 zł brutto (1.485,44 zł netto). W ocenie Sądu, przedstawione informacje o bieżącej sytuacji finansowej skarżącego dowodzą, że nie wykazał on w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Nie zmienia tego faktu informacja o dokonywanych z emerytury skarżącego potrąceniach, które – jak poinformował sam skarżący – wynoszą ok. 407 zł. Podkreślić w tym miejscu także należy, iż na obecnym etapie postępowania ewentualne koszty, do poniesienia których zobowiązany byłby skarżący dotyczyłyby jedynie kosztów przygotowania skargi kasacyjnej oraz wpisu od tej skargi.
Ponadto w ocenie sądu, skarżący prowadząc postępowanie sądowoadministracyjne od kwietnia 2006 r. powinien liczyć się z obowiązkiem ewentualnego poniesienia kolejnych kosztów sądowych w przyszłości, w tym w kosztów wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów jej sporządzenia i zabezpieczyć te koszty chociaż w części (podobnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w przypadkach inicjowania przez stronę skarżącą licznych postępowań).
W tej sytuacji, w ocenie sądu, wszystkie podniesione okoliczności, w szczególności wysokość osiąganych przez skarżącego dochodów w kontekście określenia wysokości ewentualnych kosztów, do poniesienia których zobowiązany byłby skarżący pozwalają na przyjęcie, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty.
Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie przedstawione argumenty, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.