Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 649/22

Uzasadnienie

Decyzją z 25 lipca 2022 r., nr 256/2022, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), art. 5, art. 6-8, art. 60 ust. 2 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 tj. ze zm.), art. 19a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 - zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014), Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sieradzu z 30 grudnia 2021 r. nr 0092-2021-018988 w przedmiocie uchylenia w całości decyzji nr 0092-2018-023647 z 17.12.2018 r. oraz przyznania I. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok.

Organ II instancji wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważenia prawne:

W dniu 11.04.2018 r. I. O. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wniosek o przyznanie płatności na rok 2018. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności na działki rolne o łącznej powierzchni 5,94 ha.

W dniu 17.12.2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wydał decyzję nr 0092-2018-023647 w sprawie przyznania I. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2018 w łącznej wysokości 5081,53 zł, w tym JPO w wysokości 2727,59 zł, płatność redystrybucyjna w wysokości 523,35 zł, płatność za zazielenienie 1830,59 zł.

W dniu 23.09.2020 r. oraz w dniu 01.02.2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wpłynęły oświadczenia S. P., w których zadeklarował on, iż od 2006 roku użytkował i osobiście uprawiał działkę nr 191 położoną w województwie łódzkim, powiat sieradzki, gmina Sieradz obręb [...] [...], będącą własnością I. O..

W dniu 18.05.2021 r. Kierownik BP ARiMR w Sieradzu na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie przyznania I. O. płatności na rok 2018 i w tym samym dniu wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących wskazania sposobu użytkowania oraz posiadacza działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 191.

W odpowiedzi na wezwanie I. O. złożył w dniu 08.06.2021 r. wyjaśnienia na piśmie, w których oświadczył, iż S. P. świadczył na przedmiotowej działce - na jego rzecz i na jego wyraźną prośbę - usługi rolnicze maszynami, z uwagi na to, że on własnych maszyn rolniczych nie posiada. Ponadto, na jego zlecenie p. P. siał to, co miał polecone. Za świadczone usługi rozliczenie odbyło się w ramach zbioru plonów, na co p. P. wyraził zgodę. Do wyjaśnień dołączona została kopia pierwszej strony postanowienia SR w Sieradzu z 31.03.2021 r. oraz mapka sytuacyjna działki, a także kopia umowy kupna-sprzedaży działki.

W dniu 02.07.2021 r. do I. O. i S. P. zostały wysłane wezwania do złożenia wyjaśnień lub dokumentów potwierdzających fakt użytkowania działki nr 191 w roku 2018 oraz do wskazania świadków, którzy mogą ten fakt potwierdzić.

W odpowiedzi na wezwanie w dniu 12.07.2021 r. I. O. złożył pismo, w którym odmówił przedstawienia danych osobowych świadków z uwagi na przepisy RODO. Do pisma dołączono kopię prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 31.03.2021 r., sygnatura akt [...].

W dniu 16.07.2021 r. pełnomocnik S. P. złożył pismo, w którym wniósł o przeprowadzenie rozprawy celem przesłuchania stron oraz świadków z podaniem danych oraz dołączył kopie umów dzierżaw z dnia 13.04.1994 r., z dnia 25.03.2001 r. oraz fakturę z dnia 19.07.2018 r.

Postanowieniem z 16.08.2021 r. Kierownik Biura Powiatowego połączył do wspólnego rozpoznania postępowania w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2006-2020 S. P. oraz I. O..

Do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wpłynął również wyciąg z protokołu rozprawy z dnia 17.03.2021 r. w spr. [...] w zakresie przesłuchania wnioskodawcy I. O. oraz kopia uzasadnienia postanowienia z dnia 31.03.2021 r., sygn. akt [...].

Z uwagi na konieczność ustalenia użytkownika działki nr 191 w latach 2006-2020 w dniu 27.10.2021 r. odbyła się w Biurze Powiatowym ARiMR w Sieradzu rozprawa administracyjna z udziałem wezwanych stron i świadków. Rozprawa została przeprowadzona zgodnie z art. 89-96 k.p.a.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu w dniu 30 grudnia 2021 roku wydał decyzję nr 0092-2021-018988 o uchyleniu decyzji nr 0092-2018-023647 z dnia 17.12.2018 r. w całości oraz w sprawie przyznania I. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że organ po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, iż w latach 2006-2020 I. O. nie użytkował rolniczo działki 191, zatem w 2018 roku nie spełniał w zakresie tej działki warunku otrzymania płatności, określonego w art. 8 Ustawy.

Od powyższej decyzji I. O. w dniu 4 lutego 2022 r. złożył odwołanie.

Postanowieniem nr 19/2022 z dnia 31 marca 2022 r. organ odwoławczy dołączył do akt sprawy protokół rozprawy cywilnej w spr. [...] z 17 marca 2021 r. w zakresie przesłuchania wnioskodawcy I. O. oraz kopię uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w [...] dnia 31 marca 2021 r., w sprawie z wniosku I. O. o uwłaszczenie nieruchomości, sygn. akt [...].

Organ II instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy wskazał, że przedmiotem odwołania jest decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu z 30 grudnia 2021 r. o uchyleniu decyzji nr 0092-2018-023647 z 17.12.2018 r. w całości oraz w sprawie przyznania I. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok. W pierwszej kolejności organ wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym, jakim jest m.in. wznowienie postępowania, które regulują przepisy art. 145-152 k.p.a. Powołując następnie art. 145 k.p.a, art. 146 k.p.a., art. 150 § 1 k.p.a., art. 149 k.p.a. stwierdził, że postępowanie w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2018 zostało zakończone wydaniem w dniu 17.12.2018 r. przez Kierownika BP ARiMR decyzji nr 0092-2018-023647 o przyznaniu I. O. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2018 rok. Decyzja została doręczona w dniu 09.01.2019 r. i uzyskała walor decyzji ostatecznej.

Decyzja wydana została w oparciu o oświadczenia i deklaracje strony zawarte we wniosku o przyznanie płatności. W dniu 18.05.2021 r. Kierownik BP ARiMR w Sieradzu na podstawie art. 149 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania I. O. płatności na rok 2018 r. a przyczyną wznowienia było pozyskanie przez organ informacji dotyczącej użytkowania działki nr 191, położonej w województwo łódzkie, powiat sieradzki, gmina Sieradz obręb [...] [...], przez inny podmiot niż przez stronę. W dniu 23.09.2020 r. oraz w dniu 01.02.2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wpłynęły bowiem oświadczenia S. P., w których stwierdził, iż od roku 2006 to on, a nie I. O., użytkował działkę nr 191 i osobiście uprawiał przedmiotowy grunt. Organ podniósł, że oświadczenia wskazywały na okoliczności o istotnym znaczeniu dla sprawy z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2018 rok, złożonego przez I. O., w którym zadeklarował do płatności działki rolne, m.in. położone na działce nr 191, gdyż kwestia użytkowania rolniczego gruntów ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia przyznania wnioskowanych płatności.

Organ II instancji wskazał dalej, że podstawę prawną przyznania płatności na 2018 rok stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powołując treść art. 6, art. 7 ust. 1-2, art. 8 ustawy, art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE z 20 grudnia 2013 r., Nr L 347, str. 608, ze zm.), w którym zawarto definicję "rolnika", art. 4 ust. 2 lit. c tego aktu i pojęcia "działalności rolniczej" wskazał, że przytoczona regulacja wynika bezpośrednio z prawa wspólnotowego i dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych.

Tak więc, dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je użytkować rolniczo. Na gruncie omawianych przepisów jest zdaniem organu oczywistym, że ustawowa przesłanka "faktycznego posiadania", kwalifikująca do uzyskania płatności, nie może być rozumiana jako wynikająca jedynie z tytułu prawnego wnioskodawcy, na podstawie którego wynika posiadanie zgłoszonych we wniosku gruntów rolnych, gdyż wymóg taki nie został sformułowany w żadnym przepisie prawa.

Odnosząc się dalej do pojęcia posiadania na gruncie ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz wybranego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tym zakresie, organ wskazał, że należy interpretować je w drodze wykładni celowościowej, z uwzględnieniem krajowych i wspólnotowych przepisów dotyczących płatności do gruntów rolnych. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu ustawy o płatnościach, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Za takim rozumieniem pojęcia posiadania gruntów rolnych przemawia to, że celem płatności (dopłat) jest dofinansowanie do produkcji rolnej, pomoc rolnikom, którzy faktycznie użytkują będące w ich posiadaniu grunty rolne, a nie tylko są formalnymi posiadaczami gruntów, co do których wnioskują o dopłaty.

Zatem, aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale należy je również rolniczo użytkować.

Dyrektor ŁOR ARiMR wyjaśnił, że I. O. złożył w dniu 11.04.2018 r. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2018. W przedmiotowym wniosku I. O. zadeklarował do płatności działki ewidencyjne o nr 191, 110 położone w województwie łódzkim, powiat sieradzki, gmina Sieradz, obręb [...] [...]. Sporną działkę nr 191 I. O. deklarował do płatności we wnioskach o przyznanie płatności za lata 2006-2020. Z informacji znanych organowi z urzędu wiadomo, że S. P. również składał wnioski o przyznanie płatności na lata 2006-2020, jednak nie deklarował w nich działki nr 191 do płatności. S. P. grunty rolne na spornej działce nr 191 zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na 2020 rok. Organ wyjaśnił, że w dniu 23.09.2020 r. oraz w dniu 01.02.2021 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wpłynęły oświadczenia S. P., w których oświadczył, iż to on, a nie I. O., użytkował działkę nr 191 położoną województwo łódzkie, powiat sieradzki, gmina Sieradz obręb [...] [...] od roku 2006 i osobiście uprawiał przedmiotowy grunt.

W piśmie z dnia 23.09.2020 r. S. P. oświadczył: "W sprawie wystąpienia po raz pierwszy o płatności bezpośrednie na rok 2020 do działki nr 191 w obrębie 0016 [...], wyjaśniam, że powyższą działkę uprawiam od 15 lat, ale o dopłaty występował dotychczas I. O. zam. [...] ul. [...]. Ostatnio jest susza na naszym terenie i trudne warunki gospodarowania, a ja nie mogłem powyższej działki ubezpieczyć ani wystąpić o pomoc suszową. W związku z tym, że pomimo tego, że to ja osobiście uprawiałem przedmiotowy grunt oraz informowałem Pana O. iż nie będę akceptował bezprawnego pobierania przez niego dopłat ona nadal zgłaszał do dopłat areał pozostający w moim posiadaniu. Nie mogąc się porozumieć z Ireneuszem O. zdecydowałem się złożyć wniosek o dopłaty na grunt który uprawiam. Wnoszę o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie.

Jednocześnie oświadczam, że przez ten okres nigdy nie obrabiałem tego gruntu na zlecenie Pana O.". W piśmie z dnia 01.02.2021 r. S. P. oświadczył: "Doprecyzowując moje pismo z 23.09.2020 informuję ze działkę 191 obręb [...] uprawiam od 2006 roku. Nie występowałem o dopłaty bezpośrednie i ONW z powodu iż byłem przekonany że Pan O. jest właścicielem gruntu a do tej pory nie jest, informowałem Pana O. o tym ze dopłaty należą się osobie uprawiającej dany grunt lecz on straszył mnie iż z chwilą.... będę zmuszony opuścić tę działkę. Nadmieniam, iż prowadzę gospodarstwo mleczne i każda działka wykorzystana jest na paszę dla zwierząt. Mieliśmy ustną umowę dzierżawy".

Organ II instancji stwierdził, że na gruncie analizowanej sprawy zakończonej ostateczną decyzją nr 0092-2018-023647 z dnia 17.12.2018 r., wyszły na jaw nowe okoliczności, które mają istotne znaczenie albowiem wpływają na ustalenie, czy I. O. spełniał warunki przyznania płatności bezpośrednich z wniosku na 2018 rok, czy faktycznie użytkował rolniczo sporne grunty w roku 2018. Organ odwoławczy stwierdził, że dopiero w dniu 23.09.2020 oraz w dniu 01.02.2021 r. po wydaniu decyzji z dnia 17.12.2018 r., organ I instancji uzyskał wiedzę iż I. O. nie użytkował rolniczo działki ew. nr 191 w 2018 roku.

Tym samym przesłanka istotnych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji została spełniona, bowiem ujawniły się w sprawie nowe okoliczności faktyczne, które miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności są istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Dyrektor ŁOR ARiMR wyjaśnił, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, iż z uwagi na konieczność ustalenia użytkownika działki nr 191 w latach 2006-2020, w dniu 27.10.2021 r. odbyła się w Biurze Powiatowym ARiMR w Sieradzu rozprawa administracyjna z udziałem wezwanych stron i świadków. Wezwane strony oraz świadkowie stawili się na rozprawę. Świadek A. P. zeznał, iż miał możliwość zobaczenia kto użytkował działkę 191 w latach 2006-2020 i że był to S. P., który to decydował o terminach wysiewu na danej działce i o pracach agrotechnicznych na niej wykonywanych. Według wiedzy A. P., to S. P. kupował materiał na wysiew, czerpał korzyści z płodów rolnych pobieranych z danej działki, przeznaczał je na sprzedaż lub cele paszowe. Świadek J. S. potwierdził powyższe i zeznał: "Wiem co jest przedmiotem rozprawy. Wiem, gdzie znajduje się działka 191 w [...]. Jest po sąsiedzku.

Miałem możliwość zobaczenia kto wykonuje prace na polu w latach 2006-2020. Prace wykonywał w tych latach Pan S. P. lub jego syn A. P.. Decyzje o zasiewach podejmował Pan P.. Materiał na wysiew najprawdopodobniej kupował Pan P., również też decydował o terminach wysiewu. Nie widziałem nikogo innego, żeby użytkował tą działkę. Korzyści ze zbioru czerpał Pan P.. Nie mam wiedzy na temat rozliczeń między stronami". Świadek A. T. zeznał, że nie pamięta kto użytkował działkę nr 191 od 2006 roku, kiedyś widział tam syna p. P.. Świadek A. B. zeznał, że działkę 191 użytkował p. P.. Oświadczył, że w ramach pomocy sąsiedzkiej pomagał p. P. w pracach polowych na tej działce. Według jego wiedzy p. P. ponosił nakłady związane z uprawą tej działki, również on decydował o terminach wysiewów. Nie widział żeby ktoś inny użytkował tę działkę. W 2020 roku świadek widział, że p. P. zaorał, ale nie siał na tej działce.

Według jego wiedzy, na dzień 31 maja 2020 r. posiadaczem działki był P.. Płody świadek woził do p. P.. Świadkowie L. D. i M. Ś. zeznali, że nie mają wiedzy kto użytkował działkę 191 w latach 2006-2020.

S. P. zeznał, że w 2005 roku posiadaczem działki 191 był p. Ś., a od 2006 r. to on zaczął prace na tej działce. Nigdy nie wykonywał żadnych prac na zlecenie p. O.. Jest rolnikiem i wykonuje prace na swój rachunek, nie świadczy żadnych usług. Uprawy na działce 191 były dopasowane do profilu jego produkcji mlecznej, a wszelkie decyzje, co do działki podejmował sam, tj. sam wapnował, siał nawozy i uprawiał to pole. Wynajmował tylko kombajn, resztę robił sam. S. P. zaznaczył, że ma wszystkie inne maszyny w posiadaniu. W zależności od obsiania o zbiorach decydował sam osobiście. Od kilku lat pomaga mu syn, ponieważ ma wykształcenie rolnicze. S. P. podkreślił, że materiał na wysiew kupował sam z własnych funduszy. Nie było żadnych ustaleń między nim a p. O.. I. O. dzwonił i pytał tylko, co tam rośnie. S. P. wyjaśnił, że kiedy chciał sporządzić umowę na jakich warunkach pracują, to p. O. oświadczył, że ma natychmiast opuścić działkę.

Po żniwach 2020 roku zasiał poplony i jeszcze w 2021 r. wiosną zaorał działkę 191, ale potem został wyrzucony z działki. Nie było żadnych rozliczeń między nim a p. O., który brał dopłaty i nie interesowało go, co tam rośnie i jak rośnie. S. P. wskazał, że nigdy nie składał wniosku o dopłatę. Pierwszy raz złożył w roku, kiedy powstał konflikt, ponieważ uważał, że jest pokrzywdzony ponieważ nie może pobrać żadnych dotacji do tego gruntu ani złożyć wniosku na paliwo. Pisał kilka pism do p. O. o stworzenie umowy dzierżawy i prosił jeszcze o dwuletni okres użytkowania, ale nie otrzymał zgody. Oświadczył, że miał wiedzę, iż ta ziemia jest własnością p. O., jednak kiedy zwrócił się po dopłaty na paliwo, to dowiedział się, że właścicielem działki jest p. S..

I. O. zeznał, że nie pamięta od którego roku p. P. świadczył dla niego usługi. Wskazał, że informację, co ma być uprawiane przekazywał albo telefonicznie, albo w sobotę lub niedzielę osobiście. Za wykonywaną usługę p. P. brał plon. W jego ocenie, wartość plonów była wyższa niż wartość wykonywanych usług, o czym wcześniej nie wiedział. Oświadczył, iż corocznie to on decydował co ma być zasiane. O terminach nie ma wiedzy i nie podejmował takich decyzji. Zlecał tylko, co ma być obsiane. Materiał na wysiew zostawał z poprzedniego roku i nim było obsiewane w kolejnym. Nic mu nie wiadomo o wysiewaniu nawozów. Nie zlecał też p. P. kupowania nawozów. Nie ma wiedzy w jakim okresie były zbierane plony. Sprzęt do prac posiadał p. P.. I. O. wyjaśnił, że on sam nie mam sprzętu, dlatego zlecił takie usługi. Nie bywał osobiście na działce ponieważ nie pozwał mu na to charakter wykonywanej pracy. Tylko w wolnych chwilach bywał czasami. Oświadczył, że nie prowadzili z p. P. ewidencji rozliczeń. Wszystko odbywało się na zasadzie zaufania. Przestał być zadowolony z usług świadczonych przez p. P., gdyż doszedł do wniosku, że rekompensata w postaci plonów była wyższa niż to, co musiałby zapłacić komuś innemu za takie usługi. I. O. wyjaśnił ponadto, iż nie pamięta, ile razy był siany rzepak, ani ile razy występował o dopłaty podając rzepak. Nie pamięta też w jaki sposób został pozyskany materiał na wysianie kukurydzy. Nie przekazywał żadnych pieniędzy p. P., jak również nie zlecał wapnowania gruntów i nic mu o wapnowaniu gruntów nie wiadomo. Oświadczył, że występował o dopłaty paliwowe w czasie, kiedy grunt użytkował p. P.. Wyjaśnił, że wcześniej wydzierżawiał tę ziemię komuś innemu, ale nie jest w stanie powiedzieć kiedy i komu, bo nie pamięta. Nie pamięta również nazwiska ani numeru telefonu osoby, która obecnie wykonuje dla niego usługi.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że I. O. nie wykazał posiadania działki 191 w roku 2018. Na podstawie treści złożonych oświadczeń należy uznać, że nie wykonywał żadnych prac na ww. działce, nie ponosił na nią żadnych kosztów ani nie czerpał z niej korzyści, ponadto nie decydował o jej użytkowaniu, nie posiadał żadnej wiedzy na temat upraw oraz zabiegów agrotechnicznych wykonywanych na działce, a wszelką decyzyjność dotyczącą użytkowania działki pozostawił S. P. i jak zeznał, bywał na działce tylko czasami, a fakt bywania na działce zdaniem organu nie wyczerpuje znamion użytkowania gruntu. Dyrektor ŁOR ARiMR podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazując, że materiał dowodowy zebrany w sprawie daje podstawy do stwierdzenia, że I. O. nie użytkował rolniczo gruntów rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 191 w roku 2018, zgodnie w warunkami otrzymania płatności określonymi w art. 7 i 8 Ustawy.

Organ powołując następnie art. 3 ust. 1, 2 i 3 Ustawy wyjaśnił, że ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o przyznanie płatności. Wydając decyzję w sprawie przyznania płatności kierownik biura powiatowego ARiMR opiera się na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. W sytuacji zaś, gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego, kwestię tę ustawodawca rozstrzygnął na rzecz posiadacza zależnego art. 18 ust. 1 Ustawy. Wnioskodawca nie musi więc wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie, że faktycznie posiada wnioskowane grunty rolne i utrzymuje je zgodnie z normami. W odniesieniu do płatności wymóg tytułu prawnego do gruntów nie został sformułowany w żadnym z przepisów prawa ani unijnego, ani krajowego. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że zeznania świadków odebrane w trakcie rozprawy administracyjnej są spójne i żaden ze świadków, pouczonych o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, nie potwierdził, że I. O. użytkował rolniczo sporną działkę nr 191 w roku 2018.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z 02.07.2021 r. do złożenia wyjaśnień lub dokumentów potwierdzających fakt użytkowania działki nr 191 w roku 2018 oraz do wskazania świadków, którzy mogą ten fakt potwierdzić I. O. złożył pismo, w którym odmówił przedstawienia danych osobowych świadków z uwagi na przepisy RODO, załączając jedynie kopię postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z 31.03.2021 r., sygnatura akt [...]. Dyrektor ŁOR ARiMR odnosząc się do przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r., wyjaśnił, że nie istniały żadne przeszkody uniemożliwiające przeprowadzenie dowodu ze świadków.

Organ II instancji wskazał dalej, że z treści protokołu z rozprawy administracyjnej z dnia 27 października 2021 r. wynika, że I. O. nie zgłaszał żądań, propozycji czy zarzutów ani nie przedstawił dowodów na ich poparcie, w zakresie użytkowania rolniczego przez niego działki nr 191 w roku 2018. Ocena materiału dowodowego w sprawie dokonana przez organ odwoławczy jest zbieżna z oceną organu I instancji. W opinii organu odwoławczego, wezwany w charakterze strony I. O., nie wykazał, że użytkował rolniczo w 2018 roku działkę nr 191. Do takich wniosków należało dojść nie tylko w konfrontacji z zeznaniami drugiej strony postępowania - S. P. i na podstawie dowodów z zeznań świadków. Taka ocena jest także zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Z zeznań I. O. wynika bowiem, że zlecał on różne prace polowe różnym osobom, przede wszystkim S. P.. Organ wskazał, że fakty te znajdują potwierdzenie w treści uzasadnienia postanowienia z dnia 31 marca 2021 r. Sądu Rejonowego w [...], [...] Wydział Cywilnym sygn. akt [...], w sprawie z wniosku I. O. o ustalenie prawa własności nieruchomości (działki nr 191) ewentualnie o zasiedzenie tej nieruchomości w zakresie ustaleń faktycznych dokonanych przez ten Sąd.

Organ cytując fragmenty uzasadnienia postanowienia Sądu, odnosząc się jednocześnie do argumentacji skarżącego, który podkreśla swoje uprawnienia właścicielskie w stosunku do spornej działki nr 191 oraz wcześniejsze posiadanie samoistne tej działki i fakt traktowania go jako właściciela, wyjaśnił, że jak wynika z treści ww. postanowienia I. O. nabył własność działki nr 191 z dniem 31 marca 2014 r., w drodze zasiedzenia. Posiadanie na gruncie prawa cywilnego polega na faktycznym władztwie nad rzeczą, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą, a efektywne korzystanie z rzeczy (nieruchomości) w sensie gospodarczym nie jest konieczną przesłanką posiadania. Jednakże pojęcie posiadania rozumiane w ujęciu cywilistycznym (art. 336 kc) nie jest równoznaczne z posiadaniem na gruncie przepisów dotyczących płatności, rozumianym jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Stąd też, w ocenie Dyrektora ŁOR ARiMR, podkreślane przez skarżącego legitymowania się prawem własności do spornej działki, nie mogło mieć decydującego znaczenia w sprawie. Dla spełnienia warunku prowadzenia przez wnioskodawcę działalności rolniczej na deklarowanych gruntach będących w jego posiadaniu, konieczne jest także faktyczne prowadzenie tej działalności, a zatem samodzielne decydowanie przez niego o rodzaju upraw, o dokonaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymanie grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas, ale także czerpanie korzyści z tej działalności rolniczej i ponoszenie ryzyka finansowego związanego z tą działalnością. Nawet w przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i posiadania zależnego, w znaczeniu prawa cywilnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. I. O. akcentował w swoim zeznaniu, że zlecał prace polowe różnym osobom, przede wszystkim S. P..

Druga strona postępowania - S. P. zaprzeczył jednak, że I. O. zlecał mu wykonywanie prac na polu, na działce nr 191. Organ wyjaśnił, że władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych zabiegów agrotechnicznych wykonywać osobiście - jednak istotne jest to, by rolnik posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że I. O. posiadał decyzyjność w zakresie użytkowania rolniczego działki nr 191. Z analizy zgromadzonych dowodów, przede wszystkim z zeznań stron postępowania i zeznań świadków składanych w trakcie rozprawy administracyjnej oraz przed sądem cywilnym (wyciąg z protokołu z rozprawy z dnia 17 marca 2021 r. oraz kopia uzasadnienia postanowienia z dnia 31-03-2021, sygn. akt [...]) wynikało, że sporny grunt został pozostawiony przez skarżącego właściwie do pełnej dyspozycji innych osób, z czego one korzystały, w tym S. P..

Brak jest przy tym wiarygodnych dowodów, wskazujących na to, że I. O. faktycznie kierował do użytkujących jego grunty rolników, wytyczne dotyczące sposobu użytkowania działki nr 191 czy też aby zbierał zbiory. Z postępowania administracyjnego i cywilnego, w którym brały udział obie strony postępowania wynika natomiast, że I. O. działał jak właściciel, osoby z sąsiedztwa traktowały go jak właściciela działki nr 191, ostatecznie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia 31 marca 2021 roku sygn. akt [...] nabył z dniem 31 marca 2014 roku przez zasiedzenie prawo własności nieruchomości, rolnej położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna Sieradz, powiat sieradzki, województwo łódzkie, oznaczonej numerem ewidencyjnym działki 191 o powierzchni 2,62 ha. z upływem 30 lat tj. z dniem 31 marca 2014 r. Na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, organ I instancji zasadnie nie dał wiary I. O., jakoby on użytkował rolniczo sporna działkę nr 191. Dyrektor ŁOR ARiMR zauważył, że zeznania strony są ogólnikowe, w przeciwieństwie do zeznań S. P., którego zeznania odznaczały się szczegółowością i precyzyjnością w zakresie prowadzenia działalności rolniczej na działce nr 191 w latach 2006-2020.

Podsumowując, organ II instancji stwierdził, że I. O., w 2018 roku, bez względu na jego tytuł prawny, nie wykazał, że jednocześnie posiadał i użytkował rolniczo grunty rolne na spornej działce nr 191, którą zadeklarował do płatności, w imieniu własnym, na swoje ryzyko i rachunek. W szczególności strona nie wykazała, że decydowała, jakie rośliny uprawiać, jakie nasiona wysiać, jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych, że podejmowała także decyzje o terminie zbioru plonów, przy tym utrzymując grunty zgodnie z normami dobrej kultury rolnej przez określony czas.

W ocenie organu odwoławczego, strona nie udowodniła, że ponosiła jakichkolwiek nakłady na należącą do niej działkę ani też nie wykazała, że pobierała pożytki ze spornych gruntów rolnych, nie udowodniła więc, że czerpała korzyści z działalności rolniczej na przedmiotowych działkach i ponosiła ryzyko finansowe związane z działalnością rolniczą na tej działce 191. Za całkowicie niewiarygodne organ uznał twierdzenie wnioskodawcy, że materiał siewny to ziarna pozostałe z plonów z roku poprzedniego, w sytuacji, gdy - co wynika z rejestrów i ewidencji oraz danych z rejestrów organu, w latach poprzednich stosowany był przez osobę prowadzącą działalność rolniczą na tych gruntach tzw. płodozmian. Analizując zeznania i twierdzenia strony złożone podczas postępowania wznowieniowego w 2021 roku i 2022 roku i oceniając je zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i logiki nie można zdaniem organu przyjąć, że wnioskodawca zlecał S. P. tylko zabiegi agrotechniczne.

Decydowanie przez S. P. o rodzaju upraw i podejmowanych wobec nich zabiegach agrotechnicznych, ponoszenie kosztów tych zasiewów w tym ponoszenie kosztów zarówno nabycia materiału do zasiewu jak i nawozów, oraz zbiór plonów i dysponowanie swobodne tymi plonami, czyli fakty, które potwierdził wnioskodawca w swoich zeznaniach wskazują, że S. P. prowadził działalność rolniczą na działce 191, dysponował tą działką na cele rolnicze według własnego uznania, ponosił ryzyko finansowe związane z działalnością rolniczą na tej działce i czerpał korzyści z działalności rolniczej na przedmiotowych działce. Na tej podstawie organ uznał za wiarygodne i zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego zeznania S. P., że użytkował on rolniczo przedmiotową działkę 191, a jego działania nie polegały na wykonywaniu zabiegów agrotechnicznych na działce 191 na zlecenie uprawiającego ją wnioskodawcy.

Dyrektor ŁOR ARiMR podkreślił, że fakt posiadania samoistnego spornej działki nr 191 przez I. O. nie jest kwestionowany przez organ odwoławczy i został on wykazany w postępowaniu przez organ I instancji, który wskazał, że sama możność władania gruntami rolnymi nie wystarczy, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym, korzystanie z gruntów, czyli faktyczne ich użytkowanie. Biorąc pod uwagę powyższe, za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.

Uwzględniając stan faktyczny w sprawie, ustalony we wznowionym postępowaniu w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2018 r., organ stwierdził, że we wniosku o przyznanie tej płatności, I. O., ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na działki rolne o łącznej powierzchni 5,94 ha, w tym działki rolne o powierzchni 2,60 ha w granicach działki ewidencyjnej nr 191, co do której we wznowionym postępowaniu stwierdzono, iż nie była użytkowana przez wnioskodawcę w 2018 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu w dniu 30 grudnia 2021 roku wydał decyzję o uchyleniu decyzji nr 0092-2018-023647 z 17.12.2018 r. w całości oraz:

1. - o odmowie przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej na 2018 rok i nałożeniu sankcji w wysokości 257,15 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych;
2. - o odmowie przyznania Płatności redystrybucyjnej na 2018 rok i nałożeniu sankcji w wysokości 99,69 zł. Kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) wciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych oraz
3. - o przyznaniu Płatności za zazielenienie na 2018 rok w wysokości 1 029,32 zł.

W zakresie jednolitej płatności obszarowej organ II instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 5,94 ha. Działka 191 została wykluczona z płatności, zatem stwierdzona powierzchnia działek rolnych wynosi 3,34 ha. Organ wskazując na treść art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, wyjaśnił, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności o 0,56 ha i w związku z powyższym płatność zostaje odmówiona i naliczona zostaje kara administracyjna w kwocie 257,15 zł,

W zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) organ II instancji powołując art. 7 ust. 1 i 2 Ustawy, art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 wskazał, że stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 3,34 ha, a zatem powierzchnia ta stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Należna kwota płatności wynosi 1 029,32 zł.

W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) organ powołując art. 7 i 8, art. 14 ust. 1 Ustawy, wyjaśnił, że przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej nie uwzględniono działek rolnych o łącznej powierzchni 2,60 ha, położonych na działce ewidencyjnej 191, gdyż działki te nie były przez I. O. użytkowane rolniczo. Organ odwoławczy odwołując się następnie do art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, wskazał, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności o 0,56 ha, w związku z powyższym płatność zostaje odmówiona i do wskazanej powierzchni naliczona zostaje kara administracyjna w kwocie 79,66 zł.

Dyrektor ŁOR ARiMR powołując art. 64 ust. 2 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 wskazał, że powyższy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Strona nie wskazała również na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w art. 2 ust. 2 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. W ocenie organu odwoławczego zawyżenie powierzchni działek rolnych wynikające z zadeklarowania działek rolnych, nie spełniających warunków do otrzymania płatności, tj. nie znajdujące się w posiadaniu strony w znaczeniu ich użytkowania rolniczego, bez żadnych wątpliwości nie może zostać uznane za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013.

Zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów rolnych stanowi podstawę dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy. Nie można twierdzić, że tak istotny element stanu faktycznego jak brak użytkowania danej działki nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez wnioskodawcę czy też był wynikiem błędu organu. Nikt inny poza stroną nie mógł orientować się lepiej co do tego, jakie działki rolne posiada, uprawia i zgłasza do płatności. Strona, jak każda osoba składająca na zewnątrz jakiekolwiek oświadczenie, musi być świadoma treści, które podpisuje, bo tylko ona bierze za nie odpowiedzialność, a przeciwne działanie świadczy co najmniej o niedochowaniu należytej staranności - w prowadzeniu własnych spraw.

W ocenie organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 70 % powierzchni stwierdzonej.

Odnosząc się natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 organ odwoławczy wyjaśnił, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 i nie mają w sprawie zastosowania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. O. zaskarżył powyższą decyzję w całości, zarzucając jej:

1/ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 5, 6 § 1 i 2 oraz 7 § 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 336 kc poprzez dokonanie ich niewłaściwej wykładni i w efekcie niezasadne przyjęcie, że w dniu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dopłat rolnych za 2018 rok, skarżący niezasadnie zadeklarował działkę 191 we wniosku dotyczącym przyznania jemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok, z uwagi na fakt że w okresie od 2006 r. do 2020 r. będąc posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości nie użytkował on osobiście wskazanej działki rolnej, którą na podstawie zawartej z nim umowy dzierżawy miał w tym okresie rzeczywiście uprawiać S. P., co skutkowało tym, że organu niesłusznie wydał decyzję uchylającą decyzję nr 0092-2018-023647 z 17 grudnia 2018 r. podczas gdy:

1. • treść przepisów warunkujących przyznanie dopłat rolnych jednoznacznie wskazuje, że przysługują one posiadaczowi nieruchomości rolnej będącemu rolnikiem i w zastanym stanie faktycznym nie może budzić żadnych wątpliwości, że w spornym okresie nieruchomość stanowiąca działkę oznaczoną numerem 191 znajdowała się w posiadaniu samoistnym skarżącego, o czym jednoznacznie przesądza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] ws. [...] stwierdzający, że faktycznym posiadaczem nieruchomości w spornym okresie, a nawet dłużej bo przez okres 30 lat przed zasiedzeniem, był skarżący, a zatem w kontekście niebudzącego wątpliwości materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu sądowym stwierdzić należy, że odmienne, wadliwe ustalenia organu, co do tego, że to nie skarżący ale S. P. faktycznie użytkował grunty w swoim imieniu i na własny rachunek uznać należy za bezzasadne;
2. • S. P. nie posiadał nigdy działki 191 (podczas gdy jest to niezbędny warunek przyznania dopłat) ponieważ jego prace rolne na terenie nieruchomości nigdy nie skutkowały przejęciem posiadania nieruchomości od skarżącego - w szczególności S. P. nie decydował jakie uprawy siać na terenie nieruchomości, nie dokonywał zakupu materiałów siewnych, nie płacił od lej nieruchomości podatku rolnego, nie figurował w ewidencji gruntów jako posiadacz nieruchomości, nie pobierał dopłat rolniczych - S. P. jedynie dzierżył tę nieruchomość, co w swoich zeznaniach wykazywał I. O., tj. sprawował wyłącznie władztwo faktyczne nad rzeczą, zgodnie z treścią art. 338 kodeksu cywilnego, co oznacza, że po jego stronie brak było elementu woli (animus), ponieważ ukierunkowanie woli dzierżyciela (animus possidendi pro alieno lub animus detendi) jest inne niż w przypadku posiadacza, a różnica sprowadza się do tego, że dzierżyciel włada rzeczą nie dla siebie (jak to czyni posiadacz), ale dla (w interesie) osoby trzeciej - skarżącego;
3. • S. P. nie występował o dopłaty rolne do działki 191 - w treści zeznań złożonych przez niego na rozprawie przeprowadzonej w celu rozpoznania sprawy przez organ 1 instancji wskazywał wręcz, że jedynym powodem dla którego miał on wystąpić z wnioskiem o przyznanie dopłat był jego konflikt ze skarżącym, dotyczący dalszego użytkowania nieruchomości oraz chęć dokuczenia skarżącemu i wyrządzenia mu szkody, co jednoznacznie wskazuje na fakt, że był on przekonany, że dopłaty te należą się skarżącemu jako właścicielowi na którego rzecz świadczy pracę, przez co nigdy nie kwestionował tego faktu - w tym kontekście należy zwrócić uwagę należy na to, że S. P. jest rolnikiem, posiada gospodarstwo rolne, zna zasady przyznawania dopłat unijnych, z których zapewne sam korzystał co do innych nieruchomości jeszcze przed wszczęciem niniejszej sprawy (inaczej nie wiedziałby, że może wystąpić o nie co do działki 191 oraz, że wystąpienie o takie dopłaty z jego strony może przysporzyć problemów prawnych rzeczywistemu właścicielowi nieruchomości, który zawsze te dopłaty pobierał);
4. • przyznawanie w spornym okresie dopłat na rzecz skarżącego nie sprzeciwia się w żaden sposób interesom organu będącego płatnikiem dopłat ani (w kontekście jego dotychczasowego zachowania) interesom S. P., bowiem pozostawało zgodne z wzajemnymi ustaleniami między skarżącym i S. P. oraz nie sprzeciwiało się ratio legis przywoływanych przepisów tj. udzielenia wsparcia rolnikowi, w sytuacji kiedy niezależnie od tego, który z zainteresowanych występowałby o przyznanie dopłat, to należałoby je przyznać dokładnie w takiej samej wysokości, jak czyniła to pierwotna decyzja ustalająca wysokość przyznanych skarżącemu dopłat, ponieważ z samego faktu uprawiania działki 191 przez rolnika należała się z tego tytułu dopłata;
5. - które to okoliczności łącznie uzasadniają przyjęcie, że pierwotna decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, a przyznanie dopłat z tytułu użytkowania nieruchomości rolnej bezpośrednio skarżącemu, z pominięciem osoby S. P., który pracował na nieruchomości w imieniu i na rachunek skarżącego, znajdowała swoje uzasadnienie w relacjach gospodarczych między nimi oraz nie naruszała w żaden sposób interesów organu będącego płatnikiem dopłat, bowiem dopłaty należałoby wypłacić w takiej samej wysokości uzależnionej od areału roli, niezależnie od tego, który z zainteresowanych by o nie wystąpił, natomiast fakt, że do czasu zaistnienia konfliktu nigdy jednocześnie nie wystąpili o przyznanie dopłat jednoznacznie świadczy o istnieniu pomiędzy nimi porozumienia w tym zakresie;

2/ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, tj. obrazę art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz 107 ust. 3 k.p.a. poprzez:

1. • naruszenie przez organ odwoławczy zasady praworządności na skutek obrazy przez organ wskazanych w niniejszej skardze przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, których konsekwencją jest naruszenie praw wnioskodawcy, osoby dotychczas bez jakichkolwiek zastrzeżeń współpracującą z ARMiR i wywiązującą się ze spoczywających na niej obowiązków zakresie upraw nieruchomości objętych wnioskiem na skutek potraktowanie go, wyłącznie na skutek depozycji osoby z nim skonfliktowanej - S. P., jako podmiotu który niezasadnie pobierał dopłaty bezpośrednie do działki 191,
2. • naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej poprzez kierowanie się przez organ błędnymi kryteriami w zakresie sposobu weryfikacji spełnienia przez skarżącego przesłanek do przyznania bezpośrednio jemu dopłat rolnych, poprzez ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa dla skarżącego niekorzystnej (poprzez bardzo wąską interpretację "posiadania nieruchomości") oraz poprzez brak jakiejkolwiek weryfikacji twierdzeń S. P. dotyczących jego tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, decyzyjności w zakresie upraw prowadzonych na nieruchomości oraz odnośnie wyłącznego ponoszenia przez niego kosztów uprawiania przez niego ziemi znajdującej się w posiadaniu skarżącego, które to okoliczności powinny zostać potwierdzone miarodajnymi, materialnymi dowodami, zgodnie z ciężarem dowodu, a nie uznane za udowodnione w oparciu o ogólnikowe depozycje tej osoby;
3. • sporządzenie uzasadnienia skarżonej decyzji w sposób nie odnoszący się w jasny i przejrzysty sposób do zarzutów podnoszonych przez skarżącego, ograniczający się do zarysowania dotychczasowego przebiegu sprawy oraz bezkrytycznego powielenia ustaleń Kierownika BP ARiMR w Sieradzu i pomijający istotne kwestie dotyczące rozumowania, którym kierował się organ w procesie wydawania skarżonej decyzji;
4. • brak oparcia się przez organ w procesie wydawania decyzji przez organ odwoławczy na całości dostępnego w sprawie materiału dowodowego - na skutek braku uwzględnienia w procesie rozstrzygania następujących uchybień organu I instancji:
5. - pomimo wniosku skarżącego o załączenie do akt postępowania administracyjnego kompletnych akt [...] Sądu Rejonowego w [...], to organ zwrócił się do Sądu wyłącznie o odpis uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie oraz o protokół rozpraw, w sytuacji kiedy w poczet akt spraw wchodzą również wszelkie inne dokumenty, które w opinii Sądu uzasadniały uznanie, że w okresie biegu terminu zasiedzenia, który obejmował również lata 2006-2020 skarżący w sposób nieprzerwany, od 30 lat przed zasiedzeniem, posiadał nieruchomość stanowiącą działkę rolną 191 i korzystał z niej w sposób prowadzący do zasiedzenia nieruchomości, a posiadanie to było samoistne, zakłócone i nieprzerwane; był traktowany jak właściciel - gdyby organ wziął to pod uwagę, to wówczas nie mógłby stwierdzić, że skarżący działki nie posiadał;
6. - organ dał wiarę depozycjom S. P. w całości, pomimo, że ten nie przedstawił żadnych dokumentowych dowodów, które mogłaby potwierdzać jego stanowisko, że uprawiał działkę 191 na własny wyłączny użytek oraz że to on, a nie skarżący był faktycznie osobą decydującą o nieruchomości - w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na to, że dokonywał we własnym zakresie zakupu materiału siewnego, nawozów, czy że korzystał z wyspecjalizowanych maszyn rolniczych do uprawy nieruchomości - w tym zakresie organ I instancji niezasadnie dał wiarę zeznaniom świadków, którzy nie mogli mieć świadomości jak wyglądało użytkowanie nieruchomości od strony decyzyjnej i finansowej, a mogli jedynie zaobserwować fakt wykonywania pewnych prac przez S. P.;
7. • brak dążenia do wnikliwego, wszechstronnego rozpoznania sprawy i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także pominięcie okoliczności i dowodów powołanych przez skarżącego, a dotyczących stanu technicznego nabytej przez niego nieruchomości oraz daty zamieszkania w niej, z których jednoznacznie wynika, że nieruchomość po nabyciu nie nadawała się do zamieszkania z uwagi na konieczność jej urządzenia i przeprowadzenia prac wykończeniowych w znacznym zakresie, które, nie mogły zostać przeprowadzone wcześniej, i co spowodowało, że skarżący mógł zamieszkać w zakupionym domu dopiero w styczniu 2020 r.;
8. • dowolną a nie swobodną, sprzeczną z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonych dowodów i oparcie się w procesie rozstrzygania na wątpliwych dowodach, niekorzystnych dla skarżącego i odmówienie jemu wiarygodności, bez uzasadnionych podstaw - wyłącznie z tego względu, że w toku postępowania pierwszo-instancyjnego nie korzystał on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, przez co nie zdawał sobie spraw o swoich prawach i obowiązkach w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, o których organ nie informował go w dostatecznie jasny i zrozumiały dla niego sposób;
9. • naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej poprzez uznanie, że od 2006 r. działkę 191 użytkowała w rzeczywistości inna osoba, w sytuacji kiedy na organie ciąży statutowy obowiązek weryfikacji wszelkich składanych wniosków o przyznanie skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok pod kątem rodzaju upraw oraz tego czy osoba pobierająca dopłaty spełnia przesłanki prawne dla ich pobierania, a więc także, czy jest użytkownikiem nieruchomości rolnej w tym celu sprzecznie z informacjami wskazanymi przez organ w treści skarżonej decyzji organ ma możliwość przeprowadzania kontroli terenowych polegających na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych zazwyczaj w oparciu o technikę GPS - tymczasem w realiach niniejszej sprawy przez okres 15 lat ani organ, ani S. P., ani żadni mieszkańcy wsi nie zgłaszali żadnych wątpliwości w tym zakresie, co tylko utwierdzało skarżącego w przekonaniu, że jako faktyczny posiadacz nieruchomości to on jest uprawniony do pobierania dopłat,

Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Sieradzu wobec wydania ich z naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm prawem przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022., poz. 1855 t.j.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi nr 256/2022 z 25 lipca 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Sieradzu z 30 grudnia 2021 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji nr 0092-2018-023647 z 17 grudnia 2018 r. oraz przyznania I. O. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok.

Na wstępie zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym – po wznowieniu przez organ postępowania z urzędu w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że przedmiotem wznowionego postępowania nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. Inaczej w sposób oczywisty naruszyłoby to zasadę trwałości decyzji (np. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II FSK 47/05 LEX nr 187631). Celem postępowania nadzwyczajnego jest zbadanie prawidłowości ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym. We wstępnej fazie tego postępowania organ administracyjny wyłącznie ustala, czy w ogóle wystąpiły przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, a następnie czy ich wystąpienie miało wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Jeśli tak wówczas organ administracyjny wydaje nową decyzję w spawie. Wówczas też dochodzi do ponownego otwarcia procesu konkretyzacji normy administracyjnego prawa materialnego do ustalonego ponownie stanu faktycznego sprawy.

Charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym - po wznowieniu postępowania administracyjnego, jest to, że diametralnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego będącego przedmiotem takiej analizy w sytuacji kontroli decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I GSK 1190/09 i I GSK 1161/09 oraz wyrok WSA w Szczecinie z 14 października 2010 r., I SA/Sz 417/10 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA").

Z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynika, że samoistną podstawę wznowienia stanowi ujawnienie nowych okoliczności faktycznych. Dokonując oceny tych okoliczności trzeba mieć na uwadze zasadę trwałości decyzji ostatecznych, jak i nadzwyczajny charakter wznowieniowego postępowania, uprawniające do wzruszenia decyzji ostatecznej jedynie w razie stwierdzenia kwalifikowanych wad postępowania zwykłego, a zakończonego decyzją ostateczną. Postępowanie wznowieniowe nie może bowiem służyć ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy i zastępować postępowania odwoławczego (wyrok NSA z 14 września 2018 r., II FSK 2687/16,, wyrok NSA z 13 stycznia 2012 r., II FSK 1582/10, wyrok NSA z 19 listopada 2009 r., II FSK 933/08, wyrok NSA z 19 grudnia 2013 r., II FSK 300/12 dostępne w CBOSA). Z tego względu pojęcie "nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne" należy interpretować w sposób ścisły, wąsko.

Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych judykatura rozumie obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2015 r., II FSK 2701/13, wyrok NSA z 1 listopada 2013 r., II FSK 2675/12, wyrok NSA z 23 maja 2003 r., III SA 2484/01 dostępne w CBOSA). Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Tego rodzaju ocena nie należy do sfery ustaleń faktycznych, lecz jest kwestią subsumpcji stanu faktycznego pod określoną normę prawną (wyrok NSA z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2541/12, wyrok NSA z 1 lutego 2012 r., II OSK 2154/10; dostępne w CBOSA).

Dodatkowo, nie każde ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, istniejących w dacie rozstrzygania, lecz nieznanych organowi, świadczy o naruszeniu prawa (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., II FSK 1640/09 LEX nr 952707). Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nowe okoliczności lub dowody muszą być tego rodzaju, że mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy; powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron w decyzji ostatecznej. Ujawnione nowe okoliczności lub dowody winny uzasadniać przypuszczenie, że gdyby były znane wcześniej organowi, to treść decyzji przedstawiałaby się inaczej (wyrok NSA z 7 lutego 2014 r., II OSK 2160/12 LEX nr 1497914). Nowy dowód lub okoliczność istotny dla sprawy to taki, który mógł mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r., II OSK 1112/17, wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 CBOSA).

Nie będą stanowiły podstawy wznowienia okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy (wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 2246/16 LEX nr 2463012). Nowe dowody wytworzone po wydaniu decyzji mogą jednakże stanowić podstawę wznowienia postępowania, gdy ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., I OSK 45/17 LEX nr 2323395).

Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw", w odniesieniu do dowodów lub okoliczności oznacza takie dowody lub okoliczności, co do których istnienia organ postępowania nie posiadał wiedzy w trakcie toczącego się postępowania w trybie zwykłym. Nowe okoliczności lub dowody, aby mogły być podstawą wznowienia postępowania, nie mogły być znane organowi, przed którym postępowanie się toczyło i zostało zakończone wydaniem decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 14 maja 2015 r., II GSK 946/14). W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu co do istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów, nie zaś przyczyny tej niewiedzy, tj. dające się np. przypisać organowi albo stronie (por. wyrok NSA z 20 lutego 2018 r., II GSK 1553/16).

W niniejszej sprawie podstawą wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było powzięcie przez organ informacji, iż skarżący w dniu składania wniosku oraz wydania decyzji o przyznaniu mu płatności do działki gruntu numer 191 nie użytkował tej działki rolniczo. Okoliczność braku faktycznego użytkowania działki nr 191- zadeklarowanej przez I. O. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018, a która to okoliczność stanowi przesłankę konieczną do uzyskania płatności, spełnia kodeksowe przesłanki "nowej okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i znajduje potwierdzenie w pismach S. P. z 23 września 2020 r. oraz 1 lutego 2021 r., w których oświadczył, że to on użytkował działkę nr 191, położoną w województwie łódzkim, powiecie sieradzkim, gmina Sieradz, obręb [...] [...] od 2006 roku i to on osobiście uprawiał przedmiotowy grunt.

Zatem w ocenie sądu, organ prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie dotyczącej przyznanych skarżącemu płatności na rok 2018. Złożone przez S. P. pisma należy oceniać w kategoriach pism sygnalizujących/informujących organ administracji o istotnych dla sprawy okolicznościach, które miały miejsce nie tylko w dacie wydawania decyzji przyznającej dopłaty, ale także w chwili składania wniosku o ich przyznanie, a o których organ nie wiedział. Przepisy k.p.a. nie regulują sposobu, w jaki organ może powziąć informacje o nowych okolicznościach, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 tego aktu.

Organ odnosząc się do zastrzeżeń strony słusznie wyjaśnił, że niemożliwe było stwierdzenie powyższej nieprawidłowości przed wydaniem decyzji, albowiem nie wynikała ona z materiału dowodowego stanowiącego podstawę przyznania płatności. Brak było także możliwości zweryfikowania faktycznego użytkowania gruntu przy użyciu narzędzi informatycznych ARiMR i danych zgromadzonych w systemach i rejestrach prowadzonych w oparciu o ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 203) oraz zasobach geodezyjnych, czy też w oparciu o metodę tzw. kontroli krzyżowej, w ramach której organ jest w stanie ustalić, że na dany ten sam obszar działki ewidencyjnej składają wnioski o przyznanie płatności co najmniej dwaj producenci rolni niezależnie od siebie w odrębnych wnioskach i każdy z nich oświadcza, że w danym roku gospodarczym posiada i użytkuje rolniczo ten obszar.

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła, albowiem S. P. we wnioskach o przyznanie płatności na 2006 - 2019 r. nie deklarował działki nr 191 do płatności. W tym stanie rzeczy wobec braku wniosków dwóch producentów rolnych do tej samej działki, organ nie miał podstaw do ustalenia w oparciu o wskazaną metodę, który z producentów rolnych faktycznie użytkuje zgłaszany obszar jako działkę rolną i złożył zgodną z rzeczywistością deklarację we wniosku, albowiem było to obiektywnie niemożliwe.

Zatem nie ulega wątpliwości, że okoliczności mające istotne znaczenia dla sprawy ujawnione w dniu 23 września 2020 r. i 1 lutego 2021 r. nie mogły być znane organowi w dniu wydania decyzji. Nie zaistniały również żadne okoliczności mogące poddać w wątpliwość treść złożonego przez skarżącego wniosku o płatność na 2018 r., wraz ze złożoną dokumentacją. Zatem wobec ujawnienia nowych okoliczności faktycznych wskazujących, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na działce ewidencyjnej nr 191, organ prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Ponadto z art. 8 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wynika także, iż jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane z powierzchniami upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Z powyższym koresponduje treść art. 4 ust. 1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.

Przepis ten definiuje pojęcie "rolnika" w ten sposób, że oznacza ono m.in. osobę fizyczną, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, oraz która prowadzi działalność rolniczą. W myśl art. 4 ust. 2 lit. c tego aktu; "działalność rolnicza" oznacza: (i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

Powyższe regulacje nie budzą wątpliwości interpretacyjnych i wynika z nich jednoznacznie, że pomoc finansowa jest udzielana tylko tym podmiotom, które są faktycznie użytkownikami gruntów rolnych. Zatem kwestią zasadniczą w rozpoznawanej sprawie było ustalenie, kto w 2018 roku faktycznie użytkował sporny grunt działki rolnej nr 191, a tym samym czy skarżący legitymowany był do wystąpienia z wnioskiem o uzyskanie płatności.

I. O., kwestionując w skardze rozstrzygnięcia organów podniósł, że w sprawie wadliwie przyjęto, iż w dniu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dopłat rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2018 rok, niezasadnie zadeklarował działkę rolną nr 191. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów, iż w okresie od 2006 r. do 2020 r. będąc posiadaczem samoistnym przedmiotowej nieruchomości, nie użytkował osobiście wskazanej działki rolnej. W ocenie skarżącego, w spornym okresie nieruchomość stanowiąca działkę oznaczoną numerem 191 znajdowała się w jego posiadaniu samoistnym, o czym jednoznacznie przesądza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] wydany w sprawie o sygn. akt [...] stwierdzający, że faktycznym posiadaczem nieruchomości w ww. okresie, a nawet dłużej bo przez okres 30 lat przed zasiedzeniem, był I. O.. Tym samym zdaniem strony, organ nieprawidłowo ustalił, że to S. P. a nie skarżący, faktycznie użytkował grunty na działce rolnej 191 w swoim imieniu i na własny rachunek. Zdaniem strony, w 2018 roku był on jedyną osobą decyzyjną w zakresie użytkowania spornego gruntu, natomiast S. P. świadczył dla niego wyłącznie zlecone usługi.

Z powyższym stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. W ocenie sądu argumentacja przedstawiona w skardze stanowi w istocie powtórzenie wątpliwości zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, które wbrew stanowisku strony zostały w sposób prawidłowy, a przy tym wyczerpujący wyjaśnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podstawę wydania decyzji stanowił materiał dowodowy w postaci dowodów z dokumentów, jak i zeznań świadków, których sposób pozyskania, a następnie ocena nie budzi zastrzeżeń sądu. Z materiału dowodowego sprawy organ II instancji wyprowadził trafny wniosek, że faktycznym użytkownikiem działki nr 191 od 2006 r. był S. P., co oznacza iż skarżący nie był legitymowany do złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do spornej działki gruntu. Organy dokonały również prawidłowej subsumpcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod właściwe przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.

Przede wszystkim, jak już wcześniej wskazano, istotną kwestią jest ocena, czy skarżący był rolnikiem w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów, to jest czy był posiadaczem gospodarstwa rolnego obejmującego działkę gruntu nr 191 w związku z władaniem, które stanowi podstawę przyznania płatności. Stosownie do art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Jako stan faktyczny posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; E. Skowrońska-Bocian [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681). Jednak dla uzyskania płatności bezpośrednich nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować (por. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r. II GSK 227/07 LEX nr 471100).

Jak bowiem wynika z regulacji unijnych i krajowych, istota płatności obszarowych wyraża się w udzielaniu pomocy tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Stosowanie cywilistycznego pojęcia posiadania musi uwzględniać istotę regulacji prawnych w dziedzinie płatności rolnych, których podstawowym celem jest wspieranie podmiotów prowadzących rzeczywiście działalność rolniczą, a nie wspieranie posiadaczy gruntów rolnych, niezależnie od tego, czy grunty te wykorzystują rolniczo, czego zdaje się nie dostrzega skarżący. Należy zgodzić się z twierdzeniem strony, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście. W zależności od możliwości władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to by rolnik posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe.

Co więcej, tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru jedynie sporadycznego. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakie nasiona wysiać, jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych. itp. Linia orzecznicza, w której wyrażano takie stanowisko jest obszerna, tylko tytułem przykładu można wskazać wyroki NSA z 17 stycznia 2008 r., II GSK 227/07; z 7 marca 2012 r., II GSK 87/11; z 16 maja 2012 r., II GSK 537/11; z 13 czerwca 2012 r., II GSK 734/11; z 18 lipca 2012 r., II GSK 932/11 dostępne w CBOSA).

Z prawidłowo ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych wynika, że skarżący nie prowadził na spornej działce działalności rolniczej. Był jedynie formalnym posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności na działce nr 191. Tymczasem, jak słusznie wskazał organ II instancji, sama możliwość władania gruntem nie wystarczy dla uzyskania płatności, ponieważ koniecznym jest faktyczne użytkowanie gruntu. Z materiału dowodowego sprawy, w szczególności z zeznań świadków złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika, że faktycznym użytkownikiem działki gruntu nr 191 w 2018 roku był S. P.. Zeznania te były spójne i wzajemnie się uzupełniały, stanowiąc podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie. Niektórzy spośród przesłuchanych świadków byli świadkami naocznymi, a zatem widzieli kto rzeczywiście uprawiał działkę i żaden ze świadków nie potwierdził wersji przedstawianej przez skarżącego, iż to on użytkował działkę rolną nr 191, czy też zlecał wykonanie czynności na tej działce S. P..

Brak było przy tym jakichkolwiek podstaw do podważenia wiarygodności zeznań świadków. Samo zaś tylko twierdzenie strony, iż zeznający w sprawie świadkowie to osoby bliskie dla S. P. nie deprecjonuje waloru ich wiarygodności. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że przepisy postępowania administracyjnego nie dają uprawnienia do dokonania dyskwalifikacji przeprowadzonego dowodu tylko dlatego, że świadek składający zeznania pozostaje ze stroną w jakimkolwiek stosunku pokrewieństwa, czy powinowactwa. Przedmiotem oceny dowodów są wszelkie środki dowodowe, w tym również zeznania osób dla strony najbliższych, a obowiązkiem organu jest dokonanie oceny wiarygodności i mocy dowodów, przy przestrzeganiu zasad logicznego rozumowania, na podstawie wnikliwego i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (por. wyrok NSA w Łodzi z 9 czerwca 1999 r., II SA/Łd 2097/96, Opublikowano: www.nsa.gov.pl).

Wskazać przy tym należy, iż stanowisko organów znajduje potwierdzenie nie tylko w zeznaniach syna S. P. ale również w wyjaśnieniach złożonych przez sąsiadów. A. P. zeznał, iż miał możliwość zobaczenia kto użytkował działkę 191 w latach 2006-2020 i że był to S. P., który decydował o terminach wysiewu na danej działce i o pracach agrotechnicznych na niej wykonywanych. Według wiedzy A. P., to S. P. kupował materiał na wysiew, czerpał korzyści z płodów rolnych pobieranych z danej działki, przeznaczał je na sprzedaż lub cele paszowe. Powyższe potwierdził świadek J. S., który zeznał, że działkę 191 w [...] ma po sąsiedzku i miał możliwość zobaczenia kto wykonuje prace na polu w latach 2006-2020. Według jego wiedzy, prace wykonywał w tych latach S. P. lub jego syn A. P.. Decyzje o zasiewach, zdaniem J. S., też podejmował p. P., który najprawdopodobniej kupował również materiał na wysiew. W opinii świadka, P. decydował także o terminach wysiewu.

Świadek ten nie widział nikogo innego, kto użytkowałby tą działkę lub czerpał korzyści ze zbioru. Świadek A. B. potwierdził, że działkę 191 użytkował p. P.. Oświadczył, że w ramach pomocy sąsiedzkiej pomagał p. P. w pracach polowych na tej działce. Według jego wiedzy p. P. ponosił nakłady związane z uprawą tej działki, również on decydował o terminach wysiewów. Nie widział żeby ktoś inny użytkował tę działkę. W 2020 roku świadek widział, że p. P. zaorał, ale nie siał na tej działce. Według jego wiedzy, na dzień 31 maja 2020 r. posiadaczem działki był P.. Płody rolne świadek woził do p. P..

Stanowisko prezentowane przez skarżącego nie znajduje potwierdzenia również w treści orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. O ile Sąd powszechny przesądził, że I. O. nabył własność działki gruntu nr 191 z dniem 31 marca 2014 r. w drodze zasiedzenia, to jednocześnie z ustaleń sądu, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia nie wynika, by prace wykonywane przez S. P. na przedmiotowej działce były wykonywane na zlecenie I. O.. Z ustaleń poczynionych przez Sąd wynika, że: "S. P. zaczął uprawiać ziemię objętą postępowaniem i sprzątać z niej plony za zgodą I. O.. Informował on I. O. co będzie na tej ziemi siał, ponieważ wnioskodawca pobierał dopłaty unijne do uprawy tego gruntu (...)".

Wskazać przy tym należy, że w samej tylko zgodzie na możliwość uprawiania ziemi nie można upatrywać zlecenia do wykonania czynności faktycznych, jeśli zgodzie tej nie towarzyszy decyzyjność w zakresie konkretnie zleconych prac dotyczących upraw i zabiegów agrotechnicznych, które ma wykonać inna osoba. Skarżący nie zdołał wykazać, by S. P. wykonywał jakiekolwiek usługi na rzecz skarżącego oraz by to skarżący był osobą decyzyjną w zakresie użytkowania gruntu. Skarżący twierdzi, że to on był osobą decyzyjną w zakresie użytkowania spornej działki gruntu, jednak przeczą temu złożone przez niego zeznania, w których wskazuje np.: "Nie wiem skąd był rzepak w pierwszym roku kiedy był siany. Nie pamiętam ile razy był siany rzepak (...). Nie pamiętam w jaki sposób został pozyskany materiał na wysianie kukurydzy (...) O terminach nie mam wiedzy i nie podejmowałem takich decyzji (...) Nie mam wiedzy w jakim okresie były zbierane plony (...) Nie bywałem osobiście na działce ponieważ nie pozwala mi charakter mojej pracy.

Tylko w wolnych chwilach bywałem czasami. Nie potrafiłem określić możliwości i potrzeb gruntu (...) Nie pamiętam co siałem jesienią w tamtym roku". Ponadto skarżący wyraził również opinię, że: "Pan P. jest rolnikiem i ma wiedzę, co kiedy się robi i nie musiałem mu dokładnie mówić, jakie czynności ma wykonywać". Już tylko zatem same zeznania skarżącego podważają prezentowaną przez niego tezę, iż to on decydował o uprawie gruntu na działce rolnej 191. Znamienna jest przy tym okoliczność, iż skarżący nie miał żadnej wiedzy o wysiewaniu nawozów i nie zlecał S. P. kupowania nawozów, nie zlecał wapnowania gruntów, co tym bardziej poddaje w wątpliwość twierdzenia strony, iż to on był osobą decyzyjną w zakresie rodzaju upraw, dokonywaniu zabiegów agrotechnicznych, zbieraniu plonów, a przy tym utrzymywaniu gruntów na działce 191 w zgodzie z normami kultury rolnej przez określony czas. Trudno zatem przyznać rację stronie, iż był osobą decyzyjną lub w jakimkolwiek chociażby zakresie miał wpływ na sposób i zakres użytkowania spornego gruntu.

Wskazać przy tym należy, że skarżący miał możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych dla wykazania, że to on był on faktycznym użytkownikiem działki nr 191, jednak z prawa tego nie skorzystał. Nie wskazał chociażby, jakie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy o sygn. [...] miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a które zostały bezzasadnie pominięte przez organ, jak również nie powołał żadnych świadków zasłaniając się przepisami RODO. Przedstawiona zaś argumentacja, iż w okresie biegu terminu zasiedzenia, który obejmował również lata 2006-2020 skarżący w sposób nieprzerwany, od 30 lat przed zasiedzeniem, posiadał nieruchomość stanowiącą działkę rolną 191 i korzystał z niej w sposób prowadzący do zasiedzenia nieruchomości - jak wcześniej wskazano - nie ma znaczenia dla ustalenia uprawnienia do płatności. Można bowiem mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 04.04. 2019 r., sygn. akt SA/Go 81/19).

Wyjaśnienia przy tym wymaga, na co zwrócił również uwagę organ II instancji, że ciężar wykazania spełnienia przesłanek, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności, obciąża rolnika wnioskującego o przyznanie płatności. Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2021, poz. 2114 t.j. ze zm.), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:

1. 1) stoi na straży praworządności;
2. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
5. 3. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z przedstawionych regulacji wynika zatem, że prawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie postępowania administracyjnego. Powyższe zmiany nie dotyczą wyłącznie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale również odnoszą się do innych płatności rolniczych, gdyż w poszczególnych ustawach regulujących te płatności prawodawca w ten sam sposób uregulował odstępstwa od ogólnego postępowania administracyjnego unormowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. W świetle niniejszej sprawy istotne znaczenie mają regulacje dotyczące postępowania dowodowego, a mianowicie art. 3 ust. 2 pkt 2 i art. 3 ust. 3 omawianej ustawy, z których to wynika, że organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz że to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1538/18, LEX nr 2771551, a także wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 710/17, LEX nr 2424917). Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1331/18, LEX nr 2725735).

Organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I GSK 1367/18, LEX nr 2725693).

Tym samym, z postępowania dotyczącego przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały wyłączone art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zatem przepisy dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prane, np. w zakresie sposobu wykorzystania przez beneficjenta działki rolniczej. Nie mogły zatem w przedmiotowym postępowaniu zostać przez organy naruszone wskazane w zarzutach skargi art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., stanowiące podstawę prawną ustaleń faktycznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym.

Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających prawidłowość deklaracji zamieszczonych we wniosku. W opinii sądu, nie narusza zatem prawa takie postępowanie organu, gdy wobec braku jakichkolwiek dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości informacji podanych przez nią we wniosku, organ opiera swoje ustalenia na dowodach dostarczonych oraz zebranych z urzędu. Organ pomimo podejmowania określonych prób przeprowadzenia dowodów, mogących potwierdzić tezę skarżącego, ten nie wykazał żadnej inicjatywy dowodowej. Brak współdziałania strony wyłącza możliwość skutecznego podniesienia zarzutu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem na skutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, czy też wydana w oparciu o dowody wątpliwe i niekorzystne dla strony. Brak było również jakichkolwiek podstaw do przerzucenia ciężaru dowodu w celu wykazania przez S. P. faktu, iż to on, a nie skarżący był osobą decydującą o spornej nieruchomości.

Przedmiotem oceny organów w niniejszym postępowaniu była bowiem kwestia rolniczego użytkowania działki nr 191 przez skarżącego, a nie przez S. P.. Jak wynika przy tym z akt sprawy, organ odwoławczy ocenił jaki wpływ formalny na rozstrzygnięcie miało połączenie spraw o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za lata 2006-2020 S. P. oraz I. O. do wspólnego rozpoznania. Z prawnego punktu widzenia było to wyłącznie techniczne połączenie czynności. Rację ma organ II instancji wskazując, że nadal jednak każda ze spraw zachowała własną odrębność. Także w takim połączonym postępowaniu wydaje się tyle decyzji, ile spraw połączyło się w jednym postępowaniu do wspólnego rozpoznania, (tak.też. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, C.H. Beck Warszawa, 2011, str. 302-303).

Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący naruszył wymóg określony w art. 7 i 8 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. oraz § 4 ust. 4 lit. a oraz ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. Uzasadniało to pomniejszenie płatności i nałożenie sankcji. Jeżeli chodzi o jednolitą płatność obszarową to powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 wynosiła 5,94 ha. Działka 191 została wykluczona z płatności, zatem stwierdzona powierzchnia działek rolnych wyniosła 3,34 ha.

Wobec tego, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekraczało powierzchnię stwierdzoną do płatności o 0,56 ha, to zasadnie organy odmówiły skarżącemu płatności i naliczyły karę administracyjną w kwocie 257,15 zł (art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014).

W zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 3,34 ha i powierzchnia ta stanowiła podstawę do przyznania skarżącemu płatności w kwocie 1 029,32 zł. (art. 7 ust. 1 i 2 Ustawy, art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014).

W zakresie płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej zasadnie organy nie uwzględniły działek rolnych o łącznej powierzchni 2,60 ha, położonych na działce ewidencyjnej 191, gdyż działki te nie były przez stronę użytkowane rolniczo. Zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekroczyło powierzchnię stwierdzoną do płatności o 0,56 ha i w związku z powyższym organy prawidłowo odmówiły skarżącemu płatności, a do wskazanej powierzchni naliczyły karę administracyjną w kwocie 79,66 zł (art. 7 i 8, art. 14 ust. 1 Ustawy oraz art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014).

Zgodzić należy się również z Dyrektorem ŁOR ARiMR, iż art. 64 ust. 2 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Strona nie wskazała również na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w art. 2 ust. 2 Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Zawyżenie powierzchni działek rolnych wynikające z zadeklarowania działek rolnych, niespełniających warunków do otrzymania płatności, tj. nieznajdujące się w posiadaniu strony w znaczeniu ich użytkowania rolniczego, bez żadnych wątpliwości nie może zostać uznane za oczywistą omyłkę, o której mowa w art. 4 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013.

Zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia gruntów rolnych stanowi podstawę dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy. Nie można twierdzić, że tak istotny element stanu faktycznego jak brak użytkowania danej działki nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez wnioskodawcę czy też był wynikiem błędu organu. Nikt inny poza stroną nie mógł orientować się lepiej co do tego, jakie działki rolne posiada, uprawia i zgłasza do płatności. Strona, jak każda osoba składająca na zewnątrz jakiekolwiek oświadczenie, musi być świadoma treści, które podpisuje, bo tylko ona bierze za nie odpowiedzialność, a przeciwne działanie świadczy co najmniej o niedochowaniu należytej staranności - w prowadzeniu własnych spraw.

Nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 70 % powierzchni stwierdzonej.

W odniesieniu natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 wskazać należy za organem, iż wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 i nie mają w sprawie zastosowania.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

R.T-M.