Uzasadnienie
III SA/Łd 687/12
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
Następnie skarżący złoży wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Postanowieniem z dnia 16 listopada 2012 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi delegowała do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie adwokat K.S..
Adwokat K.S., działając w imieniu skarżącego, wniosła – za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od wyroku tegoż Sądu z dnia 15 listopada 2012 r. W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik sformułowała wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wniosek ten potraktowano jako wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu przez pełnomocnika.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi] wyznaczony adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego określa rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Stosownie do treści § 20 cytowanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona.
Jednocześnie zauważyć należy, iż niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego. Przedmiotowe oświadczenie nie stanowi bowiem żadnego z elementów jaki jest wymagany dla pisma w postępowaniu sądowym, nie może więc być brakiem formalnym pisma, uniemożliwiającym nadanie pismu biegu i podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 ww. rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 862/05). Pogląd ten został zaakceptowany również w postanowieniu NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GZ 133/09.
Także w postanowieniu z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09 Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, iż wniosek, o którym mowa w § 20 rozporządzenia, składany w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien spełniać wymogi określone w art. 64 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepisem szczególnym jest właśnie cytowany wyżej § 20 rozporządzenia. (por. M. Kazek, Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, ZNSA nr 6(9)/2006, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo).
Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 273/09, zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista - radca prawny powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę. (por. także M. Kazek, op.cit., s.69).
Ponadto wskazać należy, iż oświadczenie o którym mowa winno być wyraźne. Nie stanowi oświadczenia takie sformułowanie pełnomocnika, w którym wnosi "o zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego", bowiem z natury swej koszty sądowe w sprawie, w której przyznano stronie prawo pomocy - są nieopłacone. Istotne jest natomiast to, czy nie zostały one "zapłacone", co wynika z przywołanego wyżej przepisu § 20 rozporządzenia.
Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie adwokata – złożony w skardze kasacyjnej – takiego oświadczenia nie zawiera.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż wniosek wyznaczonego w sprawie adwokata nie zawiera stosownego oświadczenia, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały mu zapłacone w całości lub części, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
U.K.