Uzasadnienie
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu "PPF" skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wezwaniem z 5 grudnia 2016 r. skarżący został zobowiązany do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu osobiście 9 grudnia 2016 r. (k-54 akt sąd.) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z 30 stycznia 2017 r.).
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 (2 p.p.s.a.).
Z przytoczonych przepisów wynika, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa bowiem na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym 24 listopada 2016 r. skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i pełnoletnim, uczącym się synem oraz że łączny dochód rodziny wynosi [...] zł netto miesięcznie ([...] zł renta skarżącego i [...] zł dochód z tytułu pracy żony). Jednocześnie skarżący podał, że obciążony jest pięcioma kredytami zaciągniętymi w bankach i innych instytucjach finansowych.
W ocenie referendarza oświadczenie skarżącego o dochodach było mało wiarygodne. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie jest możliwe utrzymanie trojga dorosłych osób, w tym uczącego się syna z kwoty dochodu podanej przez skarżącego ([...] zł), zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę dodatkowe koszty w postaci spłacania pięciu kredytów. Skarżący nie wyjawił ponadto wielkości i szacunkowej wartości domu, w którym zamieszkuje z rodziną (podał jedynie wielkość udziału). Z kolei mając na uwadze, że skarżący podał jako datę urodzenia syna – [...] r., wyjaśnienia wymagało, czy kontynuuje on naukę, a jeśli tak, to czy wobec tak niskich dochodów rodziny pobiera stypendium.
Ponadto należało ustalić, jaka jest wielkość miesięcznych wydatków skarżącego i jego rodziny ponoszonych na utrzymanie konieczne. Ustalenie powyższych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego.
W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 5 grudnia 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia sytuacji materialnej, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11).
W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak też częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 (1 i (2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.