Uzasadnienie
Postanowieniem nr [... ] z dnia [... ] r. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego postanowił zaopiniować pozytywnie proponowany podział nieruchomości położonej w P., oznaczonej – obręb [... ], zapisanej w KW [... ] stanowiącej własność R. M. N. – sposób podziału (jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) ukazano na mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości, stanowiącej załącznik do postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, iż właściciel nieruchomości wniósł sprzeciw od proponowanego podziału, który nie mógł zostać uwzględniony w ramach przedmiotowego postępowania administracyjnego, jako odnoszący się do kwestii związanych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz realizacją roszczeń związanych z uchwaleniem tego planu. Zgodnie z zapisami planu "[... ]" w P. (uchwała Rady Miasta nr [... ]) projektowane działki znajdują się generalnie na terenach urządzeń i tras komunikacyjnych. Plan podziału jest zatem zgodny z ustaleniami planu miejscowego w tym zakresie. Organ podziałowy nie jest przy tym władny do rozstrzygania zarzutów strony odnośnie możliwości i celowości realizacji celu publicznego wskazanego w planie miejscowym.
W zażaleniu na to postanowienie R. N. potrzymał swoje stanowisko dotyczące zarzutów odnośnie kwestii zagospodarowania przestrzennego związanego z przedmiotową nieruchomością.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [... ] r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, iż postępowanie podziałowe zostało wszczęte z urzędu – na podstawie art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu realizacji celu publicznego – budowy układu komunikacyjnego. Sporna działka nr [... ] leży na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przewidującego przeznaczenie nieruchomości pod budowę dróg publicznych. Organ opiniujący wstępny projekt podziału jest przy tym zobowiązany do bezwzględnego zastosowania ustaleń planu – jako przepisów prawa miejscowego. Nadto wskazał, że rozpatrywane postępowanie dotyczy wyłącznie podziału geodezyjnego polegającego na wydzieleniu z istniejącej już działki ewidencyjnej nowo utworzonych działek z nadaniem im nowego oznaczenia wraz z powierzchnią, zaś wszelkie kwestie dotyczące wykonywania prawa własności do nieruchomości łącznie z kwestią ewentualnego odjęcia tego prawa nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. N. potrzymał swoje zarzuty odnoszące się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz realizacji roszczeń związanych z uchwaleniem tego planu będącego podstawą do zaproponowanego podziału przedmiotowej działki. Skarżący podał, iż wyraża zgodę na wydzielenie i wykup działki pod drogę jedynie w sytuacji gdy miasto zmieni przeznaczenie pozostałej części nieruchomości na budownictwo mieszkaniowe lub wykupi całą nieruchomość, której skarżący jest właścicielem.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W przedmiotowej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji – co wynika z jego treści- zostało wydane w postępowaniu wszczętym z urzędu, zaś jego treścią było pozytywne zaopiniowanie podziału nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako obręb [... ], będącej własnością skarżącego.
W rozdziale I działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w powołanym przez organ pierwszej instancji jako podstawa prawna art. 93 jak i następne w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu postanowień, mowa jest o podziale nieruchomości i postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości. Podstawową przesłanką dopuszczalności podziału nieruchomości jest zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego. Z kolei postanowienie zawierające opinię w przedmiocie owej zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem dotyczy jednej z kwestii wynikającej w toku postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W sprawie tej bowiem są dwa etapy postępowania, a mianowicie opiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzenie podziału nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2000r. I SA 1292/00).
Z kolei powołany w uzasadnieniu orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji art. 97 ust. 3 pkt 1 wskazuje, iż podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.
W omawianej sprawie wszczęcie postępowania podziałowego przedmiotowej działki nastąpiło z urzędu w celu realizacji celu publicznego jakim było wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Inicjatorem tego postępowania był Zarząd Dróg Miejskich wskazując, iż celem podziału przedmiotowej nieruchomości jest m.in. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne (k. 13 akt adm.).
Zgodnie bowiem z zapisami miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [... ] w P., uchwalonego dnia 29.08.2000 roku uchwałą Rady Miasta nr [... ] opublikowaną w Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 68, poz. 911 (k. 13-20 akt adm.), działka nr [... ] objęta jest ustaleniami tego planu i w części położona jest na terenie oznaczonym w planie symbolem C 18 kL (tereny urządzeń i tras komunikacyjnych, dla którego wyznacza się możliwość modernizacji, budowy i rozbudowy ulicy lokalnej- ul. [... ]), częściowo zaś na terenie oznaczonym w planie symbolem C55.kX (tereny urządzeń i tras komunikacyjnych, dla którego wyznacza się możliwość modernizacji, budowy i rozbudowy wyjścia z tunelu (przejścia pieszego) pod torami kolejowymi i ul. [... ], budowy przystanku kolejowego [... ] z możliwością wzbogacenia w drobne usługi), oraz symbolem C45kD (tereny urządzeń i tras komunikacyjnych, dla którego wyznacza się możliwość modernizacji, budowy i rozbudowy ulicy dojazdowej- ul. [... ])- k. 16 akt adm.
Powyższe oznacza, że postępowanie podziałowe w niniejszej sprawie mogło zostać wszczęte z urzędu w oparciu o przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami gdyż jest ono niezbędne do realizacji celu publicznego (budowa dróg publicznych). Istniał także obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, który to obowiązek dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (wyrok SN z 7 marca 2002r., III RN 50/01, OSNP 2002/20/476).
W omawianej sprawie owa zgodność proponowanego podziału z miejscowym planem ma miejsce.
Tak więc skarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś formułowane w skardze zarzuty nie mogły być uwzględnione w tym postępowaniu (podziałowym).
Jedynie wypada tytułem wyjaśnienia podać, że w sytuacji, gdy podziału nieruchomości dokonuje się z urzędu (jak w omawianej sprawie) to nawet wtedy, gdy projekt podziału przewiduje wydzielenie działek pod drogę publiczną, nie przechodzi ona na własność Skarbu Państwa czy też jednostek samorządowych. W takiej sytuacji jednostki samorządowe lub Skarb Państwa mogą uzyskać własność tych działek w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia (teza 5 do art. 98 ustawy, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Gerard Bieniek, Stanisława Kalus, Zenon Marmaj, Eugeniusz Mzyk. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 13 lipca 2000roku (IISA/Gd 1024/99, Lex nr 44203), który stwierdził, iż działki wydzielone pod drogę publiczną w podziale prowadzonym z urzędu nie stają się z mocy prawa własnością jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa i jeżeli właściciel nieruchomości nie zgodzi się wyzbyć w drodze czynności prawnej (sprzedaży, zamiany itp), konieczne będzie wywłaszczenie części tej nieruchomości.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ W. Długaszewska /-/M. Górecka /-/M.Ławniczak