Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z [...]r. – wydaną na podstawie art. 95 pkt. 4, 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami – Prezydent Miasta zatwierdził podział nieruchomości w K., stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie trwałym Spółki "A" (KW nr [...] w Sądzie Rejonowym):
- - działki nr [...] na działki nr [...],[...] i [...]
- - działki nr [...] na działki nr [...] i [...]
- - oraz działki nr [...] na działki nr [...] i [...].
Załącznikiem do powyższej decyzji był projekt podziału wpisany do ewidencji zasobu miejskiego w dniu [...]r. pod numerem ewidencyjnym [...] – miał on na celu wydzielenie działek przeznaczonych do zwrotu poprzednim właścicielom na podstawie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odwołaniu od powyższej decyzji spółka "A" wniosła o jej uchylenie. Według niej wydanie decyzji podziałowej było przedwczesne ze względu na to, iż konieczność zwrotu tych działek nie jest ostatecznie przesądzona, albowiem decyzje nakazujące ich zwrot nie są prawomocne i nie podlegają wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...]r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy podniósł, iż sporna nieruchomość została przejęta na własność Skarbu Państwa. Ponieważ jej część nie była wykorzystywana w celu, w jakim została nabyta, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podziałowe w celu wydzielenia tego fragmentu i zwrócenia go poprzednim właścicielom. Stosownie bowiem do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami mogli oni żądać zwrotu nieruchomości lub jej części, jeżeli nie jest odpowiednio wykorzystywana. Przed wszczęciem postępowania o zwrot danej części nieruchomości należy jednak dokonać jej geodezyjnego wydzielenia w trybie przepisów o podziale nieruchomości. Ma ono przy tym na celu wyłącznie wyodrębnienie i zidentyfikowanie gruntu, który ma stanowić następnie przedmiot odrębnego postępowania w zakresie zwrotu nieruchomości.
Postępowanie takie nie przesądza zatem w żaden sposób o własności wydzielonych w ten sposób działek, ani nie rozstrzyga o konieczności orzeczenia zwrotu takich działek. Jest to bowiem jedynie zwykły podział geodezyjny skutkujący zmianami wyłącznie w zakresie ewidencji gruntów. Z tego względu organ nie podzielił zarzutu o możliwości dokonania podziału danej nieruchomości dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie zwrotu jej części.
W skardze na decyzję II instancji spółka wniosła o jej uchylenie, powtarzając zarzuty o wątpliwościach dotyczących roszczenia o zwrot spornych nieruchomości. Podniosła też ponownie, iż decyzja podziałowa musi być konsekwencją prawomocnie zakończonego postępowania w sprawie zwrotu danej nieruchomości. Dla tego postępowania wystarczający ma być natomiast sam plan podziału.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotowe postępowanie podziałowe zostało przeprowadzone na zasadzie art. 95 pkt. 4 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. – Dz. U. Nr 261 z 2004, poz. 2603 ze zm.), zgodnie z którym można dokonać podziału danej nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów tej ustawy lub z odrębnych ustaw. Samego podziału dokonuje się natomiast na mocy decyzji właściwego organu zatwierdzającego podział (art. 96 ust. 1 ustawy). Chodzi przy tym wyłącznie o podział geodezyjny – ewidencyjny, polegający na wydzieleniu z dotychczas istniejącej i oznaczonej jednej działki ewidencyjnej nowo utworzonych dwóch lub więcej działek ewidencyjnych po dokonaniu odpowiednich pomiarów i nadaniu im nowego oznaczenia wraz z powierzchnią. W przeciwieństwie do podziału prawnego w wyniku podziału geodezyjnego nie następuje przeniesienie prawa własności danej nieruchomości na nowy podmiot (zob. m. in. G. Bieniek i in., Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2005, s. 335, 345).
W niniejszej sprawie dokonanie podziału spornych nieruchomości podyktowane zostało koniecznością wydzielenia z nich części, mogących stanowić przedmiot odrębnego postępowania o zwrot tych gruntów byłym właścicielom – na zasadzie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro zatem pojawiła się kwestia rozstrzygnięcia o ewentualnym zwrocie części nieruchomości to zdaniem Sądu organy administracji trafnie uznały zasadność wszczęcia i przeprowadzenia postępowania podziałowego, zakończonego decyzją zatwierdzającą podział spornych działek (zob. też wyrok WSA w Rzeszowie z 16.06.2004r., SA/Rz 188/02, ONSAiWSA 2005/2/35).
Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżącej spółki, iż postępowanie podziałowe może być przeprowadzone jedynie po zakończeniu postępowania dotyczącego zwrotu części nieruchomości, która nie jest wykorzystywana przez Skarb Państwa (bądź państwową osobę prawną, czy też jednostkę samorządu terytorialnego) na cel, w związku z którym poprzedni właściciele utracili prawo własności tej nieruchomości. Podział nieruchomości (dokonany wyłącznie w sensie geodezyjnym) ma bowiem za zadanie fizyczne wydzielenie tych fragmentów nieruchomości należącej do państwa, które stanowić będą przedmiot odrębnego postępowania prowadzonego w zakresie ich ewentualnego zwrotu. Ma on zatem charakter stricte ewidencyjny.
Podkreślić należy wobec tego, iż - wbrew zarzutom skargi – dokonanie samego podziału geodezyjnego danej nieruchomości nie może przesądzać w jakikolwiek sposób o przejściu prawa jej własności na inny podmiot (w tym na jej poprzednich właścicieli), ani nie tworzy żadnej przesłanki skutkującej automatycznie koniecznością obligatoryjnego orzeczenia o zwrocie takiej nieruchomości. Nie narusza w ten sposób uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa czy jednostce samorządu terytorialnego, których ograniczenie nastąpić może jedynie na skutek prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego na zasadzie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd nie stwierdził wydania zaskarżonych decyzji z naruszeniem przepisów prawa, wobec czego orzekł o oddaleniu skargi - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/M.Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/M. Kosewska