Uzasadnienie
Zarząd Dróg Miejskich w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r. nałożył na T. A. (zwanego dalej skarżącym) karę pieniężną w wysokości 2.000,00 zł za zajęcie pasa drogowego przy ulicy [...] (obręb [...]) bez zezwolenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w dniach od [...] 2012 r. do [...] 2012 r. bez zezwolenia zajmował ww. pas drogowy w celu prowadzenia parkingu i pobierania z tego tytułu opłat. Jak wskazał organ, podczas legitymowania skarżący okazał zezwolenie Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu nr [...]. Jednak zezwolenie to uprawniało jedynie do zajęcia pasa drogowego przy ul. [...] pod stoisko handlowe (znicze i kwiaty). Nie uprawniało natomiast do zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia parkingu i pobierania z tego tytułu opłat.
W dniu [...] 2013 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, w którym wskazał między innymi, iż posiadał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego przy ul. [...] pod kiosk handlowy w dniach od [...] 2012 r. do [...] 2012 r. Z uwagi na fakt, iż samochody osobowe zaczęły parkować w tym miejscu skarżący wykorzystał tę okoliczność w celach zarobkowych.
W dniu [...] 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wydało decyzję nr [...] i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu z dnia [...] 2013 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł za zajęcie pasa drogowego - pozostałych elementów pasa drogowego ul. [...] (obręb [...]) w Poznaniu, poprzez utworzenie parkingu na samochody osobowe.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wskazało, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Konsekwencją zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia jest kara pieniężna nakładana przez zarządcę drogi w trybie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych. Organ II instancji podkreślił, że przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują możliwości odstąpienia od wymierzenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi. Wymierzenie kary w omawianym przypadku, wobec tego jest w pełni uzasadnione.
Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wskazało, że organ I instancji prawidłowo pouczył strony o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonych w sprawie akt, przed wydaniem decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 10 § 1 kpa, a skarżący brał czynny udział w trakcie trwania postępowania administracyjnego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu organ I instancji nie naruszył również zasady obiektywizmu, zawartej w art. 7 kpa nakazującej organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także zasady wyrażonej w art. 77 § 1 kpa, zgodnie z którą organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ II instancji wskazał również, że skarżący ma możliwość wystąpienia do organu I instancji z wnioskiem o rozłożenie należnej kary pieniężnej w wysokości 2.000,00 zł na raty w ramach odrębnego postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] 2013 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu nr [...] z [...] 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie był świadomy, że zezwolenie, które posiada nie upoważnia do prowadzenia płatnego parkingu. Ponadto, skarżący zwrócił uwagę na swoją trudną sytuację finansową uniemożliwiającą zapłatę wymierzonej kary.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 marca 2014 r. (sygn. akt III SA/Po 1701/13) odrzucił skargę skarżącego z powodu braku uzupełnienia w terminie braków formalnych skargi.
W dniu [...] 2014 r. skarżący reprezentowany przez wyznaczonego w ramach prawa pomocy radcę prawnego złożył skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2014 r. (sygn. akt III SA/Po 1701/13). W skardze zarzucono sądowi I instancji:
- - naruszenie przepisów postępowania: art. 215 § 1 i art. 216 p.p.s.a, w sposób pozbawiający skarżącego możliwości zaskarżenia decyzji, przez przyjęcie, że w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu nie podano wartości przedmiotu zaskarżenia,
- - naruszenie prawa materialnego, t.j. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, przez jego niewłaściwe zastosowanie i pozbawienie w ten sposób skarżącego prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd.
Skarżący wniósł o:
- - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania,
- - rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym,
- - zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
- - przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. (sygn. akt III SA/Po 1701/13) przywrócił termin do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu z dnia 27 marca 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 2508/14) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. W uzasadnieniu Sąd II instancji uznał za zasadne zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej.
Pismem z dnia [...] 2015 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił i wyjaśnił żądania skarżącego zawarte w skardze z dnia [...]2013 r. i wniósł o:
- - uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu z dnia [...] 2013 r. nr [...];
- - zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił brak ustalenia powierzchni zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia oraz brak odniesienia się organu I instancji do twierdzeń zgłaszanych pismem z [...] 2013 r., dotyczących zajmowania tylko części powierzchni pasa drogowego w celach parkingowych, wskazując naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez wadliwe uzasadnienie faktyczne, w szczególności zaniechania wskazania dowodów, które uzasadniły brak uwzględnienia twierdzenia strony, a dotyczących wielkości zajmowanego pasa drogowego. Ponadto, skarżący zarzucił sporządzenie niewłaściwej dokumentacji sprawy poprzez nieprawidłowe sporządzenie protokołów z oględzin, które nie spełniają wymogów określonych w art. 68 § 1 k.p.a. W związku ze wskazanymi okolicznościami skarżący podniósł, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., określanej dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z perspektywy normatywnej podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przede wszystkim ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U.2007.19.115 z późniejszymi zm., określana jako "ustawa"). Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej.
Ww. zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
- 1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
- 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
- 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
- 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 (art. 40 ust. 1 ustawy).
Ponadto, na podstawie art. 40 ust. 3 – 6 ustawy za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim.
Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
Na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
Tak więc podstawą normatywną do określenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego są nie tylko przepisy ustawy, ale także -konkretyzujące przepisy ustawy - akty prawa miejscowego.
W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miała uchwała Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (określana jako "uchwała"). Przedmiotowy akt prawa miejscowego uchwalony został na podstawie przepisu art. 40 ust.8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591, z późn. zm.).
Na podstawie § 2 uchwały za zajęcie 1m² powierzchni pasa drogowego dróg publicznych, o którym mowa w § 1 pkt 1, 3 i 4, z wyłączeniem reklam i obiektów usługowych i handlowych, stawka opłat za każdy dzień zajęcia elementu pasa drogowego drogi gminnej wynosi 0,50 zł.
Podkreślić należy, że ustawodawca przewiduje także kompetencję - udzieloną zarządcy drogi - do zastosowania środków sankcjonujących w sytuacji zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a to zgodnie z treścią przepisu art. 40 ust 12 ustawy. Przepis ten przewiduje, że za zajęcie pasa drogowego:
- 1) bez zezwolenia zarządcy drogi,
- 2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi,
- 3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi
- - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Termin uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 3, oraz kary, o której mowa w ust. 12, wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 13a (art. 40 ust 13. ustawy).
Tak więc konsekwencją stwierdzenia przez zarządcę drogi jednego z ww. naruszeń jest wydanie przez ten organ decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10-krotności należnej opłaty za zajęcie pasa drogowego. Należy podkreślić, że odpowiedzialność określona w art. 40 ust. 12 ustawy jest obiektywna, niezależna od winy sprawcy naruszenia (por. R Stachowska, Komentarz do art. 40 ustawy o drogach publicznych, Lex). Związanie organu dyspozycją przepisu art. 40 ust. 12 ustawy uzależnione jest od stwierdzenia określonego przepisem stanu faktycznego, w konkretnym przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Dokonując tego ustalenia organ nie bada przyczyny, dla której nastąpił stan nieakceptowany przez obowiązujące przepisy, poza jego zainteresowaniem pozostaje również stopień winy strony przy zajęciu pasa drogowego, nie ma też możliwości miarkowania kary pieniężnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2008 r., II GSK 68/08, LEX nr 489107).
Tak więc nałożenie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, jest obligatoryjne. Z ustawy nie wynikają bowiem jakiekolwiek dodatkowe warunki nałożenia omawianej kary, oprócz stwierdzenia, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2012 r., II GSK 1746/11, Lex nr 1288446).
Podnieść należy, że problematyka w niniejszej sprawie dotyczy dwóch kwestii:
(a) materialnoprawnej – obejmującej zagadnienie odpowiedzialności administracyjnej za naruszenie ustawowych norm prawa administracyjnego, której konsekwencją prawną jest ustalenie wysokości administracyjnej kary pieniężnej, jako iloczynu wielkości powierzchni zajętego pasa drogowego bez zezwolenia oraz ilości dni zajętego pasa drogowego bez zezwolenia, oraz (b) formalnoprawnej – dotyczącej m.in. braku przeprowadzenia postępowania administracyjnego, sprzecznie z ogólnymi jego zasadami m.in. w zakresie dokonania analizy twierdzeń zgłaszanych w piśmie skarżącego z dnia 30 kwietnia 2013 r., dotyczących zajmowania tylko części powierzchni pasa drogowego w celach prowadzenia parkingu, a nie całej powierzchni, wynikającej z decyzji organu administracji publicznej, określającej powierzchnię wynoszącą 200 m2 i stanowiącej podstawę do nałożenia kary pieniężnej; sporządzenia protokołów z oględzin, które nie spełniają - zdaniem skarżącego - wymogów określonych w art. 68 § 1 k.p.a., skutkujących naruszeniem przepisu art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.
Przechodząc do analizy zarówno zarzutów wskazanych w skardze, jak też całego postępowania administracyjnego, i to zarówno prowadzonego przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji należy wskazać, że postępowanie administracyjne było prowadzone z naruszeniem przepisów procedury, które skutkowały naruszeniem prawa procesowego i mogły mieć wpływ na ocenę sprawy pod kątem materialnoprawnym.
Podkreślić należy, że organ administracji publicznej I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000,00 zł za zajęcie pasa drogowego - elementów pasa drogowego ul. [...] (obręb [...]) w Poznaniu, poprzez utworzenie parkingu na samochody osobowe. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skarżący decyzją z dnia [...] 2012 r. otrzymał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Jednakże, jak wynika treści decyzji zezwolenie to uprawniało jedynie do zajęcia przez skarżącego pasa drogowego położonego przy ul. [...] ale wyłącznie w celu umieszczenia tam stoiska handlowego. Decyzja ta nie nadawała więc jakichkolwiek innych uprawnień wnioskodawcy, w tym nie uprawniała do zajęcia pasa drogowego w celu prowadzenia parkingu i pobierania z tego tytułu opłat.
Jednakże Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej nie dokonały całościowej analizy materiału dowodowego w toku postępowania administracyjnego, naruszając w ten sposób ogólne dyrektywy postępowania administracyjnego, skutkujące tym, że w rozpoznawanej sprawie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, obligującymi organy administracji publicznej do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, przytoczenia przepisów i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Tak więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji publicznej zobowiązane będą do przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wielkości faktycznej pasa drogowego, na którym prowadzony był przez skarżącego parking. Szczegółowe ustalenie tej wielkości będzie stanowiło podstawę do prawidłowego określenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Organy powinny uwzględnić także okoliczności dotyczące wielkości powierzchni zajmowanej przez skarżącego przeznaczeniem na stoisko handlowe. Dopiero przeprowadzenie postępowania administracyjnego w tym zakresie, ze wskazaniem wielkości powierzchni zajmowanej przez skarżącego zarówno na stoisko handlowe powierzchni, jak i na parking stanowiło będzie podstawę do prawidłowego określenia, z uwzględnieniem parametrów wskazanych zarówno w ustawie, jak i uchwale i podjęcie decyzji w tym zakresie tj. w zakresie powierzchni zajmowanej przez skarżącego na parking, a stanowiącej podstawę do dokonania dalszych czynności procesowych, związanych z przedmiotem postępowania administracyjnego.
W postępowaniu dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, to organ ma udowodnić, jakie są granice pasa drogowego oraz jaka powierzchnia, w jakim okresie i przez kogo została zajęta bez zezwolenia. Strona może, ale nie musi podejmować obronę. Jeżeli organ środkami przewidzianymi przez k.p.a. dowiedzie wskazanych wyżej okoliczności, a strona nie przedstawi żadnego przeciwdowodu, ustalenia organu dotyczące istnienia przesłanek nałożenia kary można uznać za poprawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2013 r., II GSK 2001/11 LEX nr 1298461). Podkreślić należy, że okoliczności faktyczne, które mają uzasadniać wymierzenie stosownej kary administracyjnej, muszą zostać ustalone w sposób niebudzący wątpliwości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2012 r., III SA/Po 73/12, LEX nr 1139337).
Przepisy ustawy nie przewidują obowiązku wykorzystania, przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, szczególnego rodzaju środków dowodowych celem wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 40 ust. 12 u.d.p. Oznacza to, że w tej kategorii spraw, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem takim mogą być dokumenty, oględziny czy zeznania świadków (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 września 2010 r., III SA/Wr 291/10). Zaznaczyć też należy, że organy administracji publicznej w toku postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej mogą brać pod uwagę wszelkie środki dowodowe przewidziane w katalogu tychże środków, a wskazane w K.p.a, w tym m.in. ustalenia kontroli pasa drogowego, przeprowadzonej przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie kary pieniężnej nie można przypisać charakteru oględzin w rozumieniu art. 67 § 2 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że materiały zgromadzone w toku przeprowadzania tych czynności nie mogą być przedmiotem dowodu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2013 r. II GSK 1977/11). Tak więc w tym aspekcie zarzut skarżącego należy uznać jako niezasadny.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270).
Z tych względów orzeczono jak w pkt I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
O wykonalności decyzji oraz w przedmiocie kosztów postępowania postanowiono na postawie art. 152 i art. 205 §, 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na postawie § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490).