Uzasadnienie
Decyzją z [...] lipca 2017 r. (Nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "DWITD") nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone stronie – w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a." – w dniu 1 sierpnia 2017 r.
Pismem nadanym w placówce pocztowej [...] maja 2019 r. skarżący wniósł odwołanie od wspomnianej decyzji, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu pisma, skarżący wskazał, że nie otrzymał żadnej korespondencji związanej z prowadzoną kontrolą. Oświadczył, że jego zamiarem nie było jej uniknięcie. O decyzji nakładającej karę pieniężną za niepoddanie się kontroli, skarżący dowiedział się podczas wizyty w siedzibie Inspektoratu Transportu Drogowego we W., która była spowodowana zajęciem konta bankowego jego małżonki przez Komornika Sądowego.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") – postanowieniem opisanym w sentencji niniejszego wyroku – odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że nie uprawdopodobnił braku swojej winy do dokonania wskazanej czynności.
Pismem z [...] września 2019 r. (data wpływu do organu) strona zaskarżyła w całości przedmiotowe postanowienie. W trybie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. skarżący zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń organu z okolicznościami sprawy polegającą na przyjęciu, że strona nie uprawdopodobniła, że bez własnej winy nie podjęła korespondencji kierowanej od organu I instancji zawierającej informacje o zamierzonej kontroli, podczas gdy strona w sposób jednoznaczny i kategoryczny wskazała, że korespondencja kierowana do strony w sprawie nigdy do niej nie dotarła, tak jak informacja o podwójnym awizowaniu przywołanych przesyłek. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 i art. 152 p.p.s.a. skarżący wniósł o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania od decyzji zapadłej w sprawie. Strona wniosła również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia strony z [...] września 2019 r. wraz z potwierdzeniem treści oświadczenia przez członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej na okoliczność braku winy strony w niepodjęciu kierowanej do strony korespondencji od organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Oceniając zaskarżone postanowienie według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, jednolity tekst: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, w związku z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej "p.p.s.a."), Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ prawa, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie skontrolowanego orzeczenia z obrotu.
W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę na dwie okoliczności. Po pierwsze, czy pierwszoinstancyjna decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną została mu skutecznie doręczona – w trybie art. 44 k.p.a., po dwukrotnym awizowaniu na adres, jakim dysponował organ. Po drugie, należy przenalizować spełnienie przez stronę skarżącą przesłanek z art. 58 k.p.a. warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Odnosząc się do okoliczności skutecznego doręczenia decyzji, należy wskazać, że w judykaturze trafnie akcentuje się, że w świetle art. 44 k.p.a. ocena ziszczenia się skutku prawnego, o którym mowa w § 4, polegającego na uznaniu pisma za doręczone, nie może być sformułowana wyłącznie w oparciu o stwierdzenie, iż pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej, lecz musi być powiązana także z ustaleniem, że spełnione zostały w czasie biegu tego terminu wszystkie pozostałe wymogi płynące zarówno z § 2, jak i § 3, czyli wymogi związane z pierwszym i powtórnym zawiadomieniem o nadejściu przesyłki (por. wyrok WSA z 10 maja 2017 r., I SA/Op 136/17, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy przesyłka zawierająca decyzję z [...] lipca 2017 r. została awizowana w dniu [...] lipca 2017 r., zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Powtórne awizowanie miało miejsce [...] lipca 2017 r., przesyłka została zwrócona do nadawcy [...] sierpnia 2017 r. Zatem w odniesieniu do tej przesyłki można stwierdzić, że ww. pismo było przechowywane w placówce pocztowej przez okres co najmniej czternastu dni. Na kopercie zawierającej decyzję umieszczono również adnotację o powtórnym awizowaniu przesyłki. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce - zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą (wiarygodności) twierdzeń w nim zawartych (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2011 r., I FSK 123/11; wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010 r., I FZ 419/10 - dostępne w CBOSA). Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że przesyłka została nadana na właściwy adres, Sąd uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki doręczenia zastępczego uregulowane w art. 44 k.p.a.
Odnosząc się do drugiej okoliczności niniejszej sprawy, należy przywołać art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Wszystkie trzy wymogi, od których zachowania uzależniona została przez prawodawcę dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu, muszą być przy tym spełnione łącznie. Niezachowanie choćby jednej z tych przesłanek powoduje konieczność odmowy przez właściwy organ przywrócenia terminu, bez możliwości merytorycznego rozpatrzenia zasadności czynności (odwołania), dla której zakreślony był termin, któremu uchybiono.
Przenosząc wymogi wynikające z art. 58 k.p.a. na grunt niniejszej sprawy, początek biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wyznacza zatem dzień faktycznego powzięcia wiadomości o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu i to niezależnie od źródła, z którego informacja pochodzi, przy czym powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji w trybie art. 44 k.p.a.
Jak wynika z protokołu Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we W., skarżący zapoznał się z aktami sprawy [...] maja 2019 r. Dnia [...] maja 2019 r. skarżący w placówce pocztowej nadał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji DWITD z [...] lipca 2017 r. Do powyższego wniosku strona załączyła również odwołanie od decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w terminie określonym w ustawie oraz dopełnił wnioskowanej czynności.
W niniejszej sprawie szczególną uwagę należy poświęcić analizie, czy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 9 października 2019 r. o sygn. akt I OSK 401/18, zgodnie z którym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że zainteresowany w ogóle nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu do złożenia odwołania spowodowane było bez jego winy. W złożonym wniosku skarżący wskazuje, że nie otrzymał żadnej korespondencji związanej z prowadzoną kontrolą. Jak wynika z oświadczenia dołączonego do skargi z [...] września 2019 r. w budynku przy ul. [...] od ponad trzech lat do dnia dzisiejszego domofon w mieszkaniu skarżącego jest uszkodzony oraz około 2,5 roku temu zostały uszkodzone (wyrwane) drzwiczki skrzynek pocztowych umieszczonych na klatce schodowej bloku, uszkodzeniu uległa również skrzynka skarżącego. Opisana wyżej sytuacja została potwierdzona przez W. K. (członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej).
W sprawie należy podkreślić, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych samochodem osobowym, która jak wynika z CEIDG została zarejestrowana przy ul. [...]. Skarżący do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zmienił powyższego adresu. Ponadto nie przedłożył do akt sprawy pism informujących o mogących się pojawić przeszkodach z dostarczaniem przesyłek listowych ani potwierdzenia zgłoszenia zaistniałych usterek odpowiednim instytucjom w celu ich naprawy. Co więcej skarżący mając na uwadze powyższe utrudnienia jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w celu zapewnienia skutecznego doręczenia korespondencji winien zadbać o sprawną skrzynkę pocztową, bądź wskazać inny adres doręczeń przesyłek np. na skrytkę pocztową. Jak wynika ze zdjęć zrobionych podczas kontroli przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we W. siedziba przedsiębiorstwa skarżącego mieści się w dużym budynku mieszkalnym.
Trudno więc dać wiarę oświadczeniu skarżącego, że w takim budynku zamieszkałym przez wiele rodzin awaria domofonu może trwać ponad trzy lata (usterka tego typu ma znaczny wpływ na życie codzienne mieszkańców) i nie została wielokrotnie zgłoszona zarządcy. Ponadto w protokole kontrolująca oświadczyła, że [...] marca 2017 r. wielokrotnie używała domofonu w celu skontaktowania się ze skarżącym, jednak nikt nie otwierał drzwi. W piśmie nie wskazano, że domofon nie działał (do protokołu dołączono również zdjęcie domofonu przy wejściu do klatki schodowej skarżącego).
Co więcej z akt sprawy wynika, że na awizach pozostawianych w skrzynce pocztowej skarżącego, listonosz zamieszczał informację, że przesyłka została umieszczona w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Osoba dostarczająca przesyłki na powyższy adres, nie odnotowała niemożności ich doręczenia z powodu zniszczonej skrzynki listowej czy niedziałającego domofonu.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że podnoszone w skardze uszkodzenie skrzynki oraz awaria domofonu nie mogą stanowić o braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Strona bowiem w żaden sposób nie wykazała, że awaria domofonu czy uszkodzenie skrzynki pocztowej faktycznie miało miejsce ani że podjęła jakiekolwiek starania celem usunięcia ich negatywnych skutków. Nie uprawdopodobniła również, że zdarzenia te miały miejsce w okresie, w jakim doręczano jej przesyłki. Nie dopełniła nadto reguł należytej staranności organizując tak działanie prowadzonej przez siebie działalności, aby korespondencja docierała do niej bez przeszkód. Należy podkreślić, że przesyłka z [...] czerwca 2019 r. zaadresowana na ul. [...], została podjęta przez stronę.
W konsekwencji strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.