Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r. skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a od [...] r. nie posiada stałego dochodu z uwagi na utratę prawa jazdy, orzeczony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej i zły stan zdrowia.
Wnioskodawca poinformował, że utrzymuje się z prac dorywczych oraz z wysprzedaży na "złom" materiałów i sprzętu - uzyskuje z tego tytułu miesięcznie około [...] zł. Dodał, że z uwagi na nie uiszczanie należnych opłat ma w zajmowanym lokalu wyłączony gaz, a w okresie od [...] r. do [...] r. miał wyłączoną energię elektryczną.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniesionym od powyższego rozstrzygnięcia sprzeciwie, skarżący wniósł o ustanowienie mu radcy prawnego, w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując na swa bardzo złą sytuację finansową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Zdaniem Sądu podniesione przez stronę w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jak wynika z materiału zebranego w sprawie, skarżący w chwili obecnej nie uzyskuje stałych dochodów, nie posiada nawet środków na regulowanie bieżących płatności. Skarżący jest najemcą mieszkania [...], bez łazienki i WC. Wnioskodawca jest co prawda właścicielem lokalu użytkowego, jednakże lokal ten jest przedmiotem zajęcia komorniczego, co uniemożliwia jego sprzedaż i przeznaczenie uzyskanych w ten sposób środków na prowadzone postępowania sądowe.
Sąd mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności stwierdził, że skarżący wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Konsekwencją zaś dokonania takiego ustalenia, wobec wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, było przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie całkowitym.
Podejmując przedmiotowe rozstrzygnięcie, Sąd kierował się wykładnią przepisu 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dokonywaną wielokrotnie przez sądy administracyjne, stosownie do której, w sytuacji wykazania przez stronę braku środków na pokrycie kosztów sądowych, zwolnienie następuje obligatoryjnie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.