Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 maja 2000 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) nakazał Grzegorzowi M. rozebranie pomostu na jeziorze W. przy działce nr 7/2 we wsi W. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 48 prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji podał, że inwestor wprawdzie ma pozwolenie wodnoprawne, ale nie ma decyzji o pozwoleniu na budowę pomostu, który został wybudowany w 1999 r.
W odwołaniu od tej decyzji Grzegorz M. wniósł o jej uchylenie, podając, że wybudowany przez niego pomost jest obiektem małej architektury i służy mu do wypoczynku; nie stanowi budowli hydrotechnicznej. Decyzję wydał niewłaściwy organ, ponieważ zgodnie z art. 84 pkt 2 prawa budowlanego organem pierwszej instancji w sprawach orzekania rozbiórek jest kierownik urzędu rejonowego. Przed przystąpieniem do budowy złożył w Urzędzie Rejonowym podanie informujące o zamiarze budowy pomostu; zgodnie z informacją Urzędu Rejonowego przedstawił dokumenty oraz projekt i po odbytej rozprawie wodnoprawnej w dniu 10 września 1996 r. otrzymał zezwolenie na budowę, w którym określone zostały warunki wykonania i utrzymania pomostu.
Decyzją z dnia 3 lipca 2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, z art. 82 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ wynika, że pomost jest obiektem budownictwa wodnego. Natomiast w zawartej w par. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie /Dz.U. 1997 nr 21 poz. 111/ wynika, że budowle wraz z urządzeniami i instalacjami z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, są budowlami hydrotechnicznymi. W tej sytuacji pomost należy uznać za budowę hydrotechniczną. Z kolei z art. 3 pkt 3 prawa budowlanego wynika, że budowle hydrotechniczne są budowlami w rozumieniu prawa budowlanego. Budowla nie jest obiektem małej architektury, a zatem jest obiektem, którego wybudowanie wymaga pozwolenia na budowę. Co do naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej organów wyjaśnił, że zgodnie z art. 83 ust. 3 prawa budowlanego do zadań wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego w I instancji należy rozpatrywanie spraw, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, to jest budowli hydrotechnicznych. Pozwolenie wodnoprawne wydane na wykonanie pomostu "nie może zastąpić wymaganego prawem pozwolenia na budowę".
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił Grzegorz M. Domagając się uchylenia decyzji, podał zarzuty zawarte w uprzednio złożonym odwołaniu. Podkreślił też, że w par. 4 pkt 1 cytowanego rozporządzenia wymienia się obok pomostów pirsy, mola, nabrzeża, bulwary, co świadczyłoby o tym, że przez budowle hydrotechniczne należy rozumieć obiekty duże. Dodał też, że dokonana przez organy nadzoru budowlanego interpretacja pojęcia obiektów hydrotechnicznych jest nie do przyjęcia.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Przepis ten nakazuje organom nadzoru budowlanego orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Wobec tego kwestią podstawową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy będzie ustalenie, czy wybudowany przez skarżącego drewniany pomost na jeziorze W., na stanowiącej jego własność działce i służący do celów rekreacyjnych, wymagał pozwolenia na budowę. Pozwolenie takie będzie wymagane wówczas, gdy obiekt ten zostanie uznany za budowlę hydrotechniczną. Stosownie bowiem do brzmienia art. 2 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów prawa wodnego jedynie w odniesieniu do budowli hydrotechniczynych.
Definicja budowli hydrotechnicznej została zawarta w par. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie /Dz.U. nr 21 poz. 111/. Z treści tego przepisu wynika, że przez budowlę hydrotechniczną należy również rozumieć "budowle, wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, a w szczególności: zapory ziemne i betonowe, jazy, upusty, przelewy i spusty, śluzy żeglugowe, wały przeciwpowodziowe, przepusty, śluzy wałowe i mnichy, siłownie i elektrownie wodne, ujęcia śródlądowych wód powierzchniowych, wyloty ścieków, czasze zbiorników wodnych, wraz ze zboczami i skarpami, pompownie, kanały, sztolnie, rurociągi hydrotechniczne, syfony, lewary, akwedukty, stopnie wodne i progi, budowle regulacyjne na rzekach i potokach, grodze, nadpoziomowe stawy gromadzące substancje płynne i półpłynne, porty, baseny, zimowiska, pirsy, mola, nabrzeża, bulwary, pochylnie i falochrony na wodach śródlądowych, przepławki dla ryb, w tym łososiowatych".
Wymieniając przykładowo obiekty i urządzenia uznane za budowle hydrotechniczne, ustawodawca nie wymienił pomostów.
W tej sytuacji należy odnieść się do przedstawionego na wstępie cytowanego przepisu charakterystyki tych obiektów. Muszą to być budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich.
Stwierdzając, że sporny pomost stanowi budowlę hydrotechniczną, organy administracji nie wykazały, że obiekt ten spełnia te warunki, to znaczy służy gospodarce wodnej i wpływa na kształtowanie zasobów wodnych. Należy przy tym podkreślić, że sformułowanie powyższego przepisu świadczy, iż wymienione wyżej warunki powinny być spełnione łącznie.
Z dołączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika, jaką długość i szerokość ma pomost. Brak jest również dowodów wskazujących na prowadzenie przez inwestora jakiejkolwiek działalności gospodarczej na wodach jeziora przylegającego do jego działki. Skarżący konsekwentnie podaje, że sporny pomost jest małym pomostem drewnianym, który służy wyłącznie jego rodzinie do celów rekreacyjnych. A zatem w obecnym stanie sprawy brak jest podstaw do uznania tego pomostu za budowę hydrotechniczną.
W ocenie Sądu, mały, drewniany pomost, używany do celów rekreacyjnych przez właściciela działki przylegającej do jeziora ze względu na swoje gabaryty, jak i cel, któremu służy, nie mieści się w kategorii obiektów zaliczanych do budowli hydrotechnicznych. Nie ma on bowiem żadnego znaczenia dla gospodarki wodnej, jak również nie ma wpływu na kształtowanie zasobów wodnych. Wymienione przykładowo w par. 4 cytowanego rozporządzenia mola, nabrzeża i bulwary, ze względu na ich wielkość, sposób użytkowania oraz cel, któremu służą, stanowią - mimo pewnego podobieństwa - inne rodzajowo obiekty niż kwestionowany pomost.
Odnosząc się do stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, że również pośrednio treść art. 82 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./ przemawia za uznaniem pomostu za budowlę hydrotechniczną, należy zauważyć, że ten przepis ogranicza się wyłącznie do wymienienia obiektów i urządzeń w zakresie budownictwa wodnego, których wykonanie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Zaliczenie pomostów do obiektów, na których wykonanie musi być udzielone pozwolenie wodnoprawne, nie przesądza o konieczności uzyskania dodatkowo pozwolenia na budowę. Stosownie do cytowanego już art. 2 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego w stosunku do obiektów budownictwa wodnego pozwolenie na budowę jest wymagane jedynie wówczas, kiedy stanowią one jednocześnie budowle hydrotechniczne. Tylko wtedy bowiem do obiektów budownictwa wodnego mogą mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego, w tym również art. 28 tej ustawy.
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w obecnym stanie sprawy brak było podstaw do zakwalifikowania kwestionowanego pomostu jako budowli hydrotechnicznej. Do tego rodzaju obiektów budownictwa wodnego mają wyłącznie zastosowanie przepisy prawa wodnego, w tym art. 82 ust. 1 pkt 7, nie ma natomiast podstaw do stosowania wobec tego rodzaju obiektów przepisów prawa budowlanego. Skoro postawienie tego pomostu nie wymagało - oprócz posiadanego już pozwolenia wodnoprawnego - uzyskania zezwolenia władz budowlanych na jego budowę, brak było przesłanek do zastosowania sankcji przewidzianej w art. 48 prawa budowlanego.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 29, a także art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji.