Uzasadnienie
Wyrok został wydany w sprawie, w której Wojewoda M. utrzymał w mocy decyzję Starosty M. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce położonej w M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, iż inwestorzy wraz z wnioskiem złożyli wymagane przepisami prawa dokumenty, a to projekt budowlany wykonany przez osobę uprawnioną, projekt zagospodarowania opracowany na mapie zasadniczej do celów projektowych, akt notarialny stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodę właścicieli działek sąsiednich, przy granicy których został zlokalizowany przedmiotowy obiekt budowlany.
Od decyzji organu pierwszej instancji, który uznając, iż zostały spełnione warunki wymagane do uwzględnienia wniosku, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku, odwołali się sąsiedzi podnosząc, że nie wyrażają zgody na budowę budynku przy granicy swojej nieruchomości, gdyż spowoduje to ograniczenie dopływu światła dziennego do istniejącego na ich działce budynku mieszkalnego.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji w kwestii spełnienia warunków przewidzianych prawem do uwzględnienia wniosku inwestorów.
W związku natomiast z podniesionym w odwołaniu zarzutem dotyczącym budowy budynku w granicy, organ odwoławczy podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 /Dz.U. 2001 nr 17 poz. 207/ stwierdził, iż przepis par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140/ w zakresie wymogu uzyskania pisemnej zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./. Zgoda na budowę przy granicy nie jest więc wymagana.
Orzekając w sprawie organ miał na uwadze, iż odległość projektowanego budynku gospodarczego o wysokości 6,70 m od budynku mieszkalnego odwołujących się wynosi 8,0 m. Jest zatem spełniony wymóg określony w przepisie par. 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem stanowi on, że odległość budynku mającego pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń zaś warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli odległość od obiektu przesłaniającego jest nie mniejsza niż jego wysokość - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 55 m włącznie.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podnieśli, iż wyrażając zgodę na budowę przedmiotowego budynku w granicy byli w błędzie, bowiem inwestor poinformował ich, że budynek będzie parterowy o wysokości 3,5 m, po czy wystąpił o pozwolenie na budowę budynku piętrowego o wysokości 6,7 m. Skarżący spodziewają się, iż przedmiotowy budynek zasłoni im zupełnie okna i cały taras powodując ograniczenie dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych. Skarżący zostaną też ograniczeni w możliwości poruszania się po terenie własnej nieruchomości /będą musieli przechodzić przy samym murze przedmiotowego budynku/. Taki stan rzeczy pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
W skardze zaznacza się, iż oświadczenie o wyrażeniu zgody na budowę przy granicy nie precyzowało rozmiarów przedmiotowego budynku oraz jego wysokości. Skarżący natomiast wyrażają zgodę na budowę budynku o wysokości 3,5 m.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł się o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie została zaskarżona decyzja administracyjna, objęta kontrolą Sądu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd obowiązany jest więc skontrolować, czy zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem prawa.
W myśl art. 37 pkt 4 ww. ustawy w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego należy określić naruszenie prawa zaskarżonym aktem /decyzją administracyjną/ oraz wskazać, w czym strona skarżąca upatruje naruszenie swojego interesu prawnego.
Skarżący nie kwestionują natomiast naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa obowiązujących w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Nie podnieśli w postępowaniu administracyjnym, jak też w skardze, iż nieprawidłowo organ orzekający ustalił wysokość projektowanego budynku oraz jego odległość od budynku mieszkalnego skarżących, zwłaszcza w związku z powołaną w zaskarżonej decyzji treścią przepisu par. 13 ust. 1 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie wnosili zwłaszcza o dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawczy w kwestii ewentualnego ograniczenia dopływu światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w budynku należącym do skarżących, co umożliwia art. 78 Kpa.
Zarzuty podnoszone przez skarżących sprowadzały się natomiast przede wszystkim do wykazania, iż podpisali oświadczenie o wyrażeniu zgody na budowę przedmiotowego budynku przy granicy ich nieruchomości pod wpływem błędu spowodowanego przez inwestora. Okoliczność ta w ocenie skarżących powinna mieć wpływ na dokonanie przez organ administracji publicznej, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny niezgodności zaskarżonej decyzji z zasadami współżycia społecznego.
Znajdujące się w aktach sprawy podpisane przez skarżących oświadczenie o wyrażeniu zgody na budowę przedmiotowego budynku przy granicy istotnie, tak jak to przyznają sami skarżący, nie zawiera żadnych ograniczeń co do wymiarów budynku, a w tym co do jego wysokości. Z treści tego oświadczenia wynika więc, iż skarżący godząc się na budowę tego budynku, inwestorowi pozostawili decyzję w zakresie technicznych rozwiązań, również dotyczących wysokości budynku. Orzekający w sprawie niniejszej organ administracji miał więc prawo przyjąć w tej sytuacji, iż przedstawione przez inwestora zamierzenie budowlane nie tylko nie narusza przepisów prawa, ale również nie narusza uzasadnionych interesów strony skarżącej /art. 7 Kpa/.
Zarzut, iż skarżący pozostawali w błędzie podpisując powyższe oświadczenie, mające charakter czynności cywilnoprawnej, nie mógł być skutecznie podnoszony w postępowaniu administracyjnym. Pozbawienie skuteczności wadliwej czynności prawnej może bowiem nastąpić wyłącznie przed sądem powszechnym. Przepis art. 84 Kc przewiduje możliwość uchylenia się od skutków prawnych czynności prawnej podjętej pod wpływem błędu. W myśl tego przepisu jeżeli oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych jest dopuszczalne wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę.
Z oświadczenia złożonego przez stronę skarżącą, mającego znaczenie w niniejszej sprawie jako jej stanowisko w kwestii braku ograniczenia interesu prawnego przedmiotową budową, strona ta mogła więc się wycofać za zgodą osoby, której oświadczenie złożyła /inwestora/, lub też występując w tym celu na drogę sądową /przed sądem powszechnym/.
W takim stanie faktycznym, jaki w sprawie niniejszej wystąpił, a więc wobec legitymowania się przez inwestora nie zakwestionowanym w prawem przewidzianym trybie /przed sądem powszechnym/ oświadczeniem skarżących o wyrażeniu zgody na budowę przy granicy, powoływanie się na ograniczenie praw właścicielskich nie może odnieść spodziewanego przez tą stronę skutku, a zwłaszcza zaś stwierdzenia, iż zostały naruszone zasady współżycia społecznego. Nie jest zwłaszcza zrozumiałe twierdzenie skarżących, iż to zaskarżona decyzja powoduje ograniczenie w poruszaniu się po działce skarżących /"przy murze budynku sąsiada"/, skoro sami skarżący wyrazili zgodę na budowę przy granicy. W tym zakresie nie ma już znaczenia, czy byli świadomi tego, jak wysoki będzie projektowany budynek.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 ust. 1 ww. ustawy o NSA.
Plucińska-Filipowicz Alicja. Komentarz.
Przedstawiona wyżej sprawa powinna być ostrzeżeniem dla osób, które podpisują oświadczenie zajmujące stanowisko w sprawie związanej z użytkowaniem sąsiedniej nieruchomości przez jej właściciela bez rozważenia, jakie skutki może ono dla nich wywołać. Oświadczenie takie ma charakter czynności cywilnoprawnej, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Do dokonania wykładni tego oświadczenia właściwym jest sąd powszechny /art. 65 Kc/. Pomimo, iż oświadczenie to jest czynnością cywilnoprawną, wywołuje skutki w sferze stosunków administracyjnoprawnych. Oświadczenie o wyrażeniu zgody na budowę w ostrej granicy /jak to miało miejsce w opisanej wyżej sprawie/ jest brane pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę, pomimo, iż obecnie przepisy prawa administracyjnego nie zawierają wymogu uzyskania zgody sąsiada na budowę przy granicy działki. Organ administracji ma obowiązek w myśl art. 7 Kpa rozpoznać sprawę z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Oświadczenie, o którym mowa wraz z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie administracyjnej, służy organowi orzekającemu do dokonania oceny, czy rozstrzygnięcie nie narusza słusznego interesu strony.