Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2002r. w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r. "Prawo budowlane" (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał rozbiórkę M. A. samowolnie wybudowanego podpiwniczenia pod balkonem lokalu Nr [...] (parter) z przedłużeniem płyty balkonowej i schodami w budynku wielorodzinnym na działce położonej w W. przy ul. [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Organ I instancji po przeprowadzonych w dniu 3.09.2002r. komisyjnych oględzinach stwierdził, iż M.A. pod istniejącą płytą balkonową lokalu Nr [...] wybudował samowolnie pomieszczenie o wymiarach 1,9m x 4,0m i wysokości 2,0m konstrukcji murowanej oraz schody zewnętrzne do tego pomieszczenia.
Pomieszczenie piwniczne wykonano w maju 2002r. bez stosownego pozwolenia na budowę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. A., decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, przyjmując, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego stosując w sprawie niniejszej art. 48 prawa budowlanego.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł M. A. wnosząc o jej uchylenie. Skarga zarzuca, iż organ nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, w którym skarżący podkreślał, iż przed wykonaniem robót uzyskał zgodę architekta, czego wynikiem jest naniesienie pomieszczenia na plany architektoniczne budynku, łącznie z zapewnieniem o braku jakichkolwiek przeciwwskazań technicznych i estetycznych. Uzyskał nadto pisemną zgodę wszystkich współmieszkańców budynku oraz aprobatę inwestora. W tej sytuacji wobec znikomych rozmiarów inwestycji nakaz rozbiórki jest zdaniem skarżącego zbyt restrykcyjny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, całkowicie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie z przyczyn powołanych w treści jej uzasadnienia.
Z uregulowania art. 28, 29 i 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), wynika, że rozpoczęcie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest działaniem sprzecznym z prawem, które rodzi po stronie organów nadzoru budowlanego obowiązek zastosowania środków przeciwdziałających samowoli budowlanej.
Ocena stanu faktycznego i właściwa interpretacja przepisów regulujących konkretny stan faktyczny determinuje właściwy tryb postępowania organów nadzoru.
Trafnie wywiodły organy obu instancji, że przepis art. 48 obliguje organ nadzoru budowlanego do decyzyjnego orzeczenia o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Uwadze organów umknęło jednak, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 (tj. prowadzenie robót budowlanych innych niż budowa bez pozwolenia lub zgłoszenia) właściwy jest tryb postępowania organu nadzoru przewidziany w art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 51 cytowanej ustawy.
Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18.06.1995r. (IV SA 1450/95) postępowanie w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego przewidziane jest dla przypadków:
- robót remontowych,
- rozbiórek oraz remontów,
- rozbudowy,
- nadbudowy,
- przebudowy,
- modernizacji obiektu budowlanego realizowanego w warunkach samowoli budowlanej.
Okolicznością bezsporną w sprawie pozostaje, iż przedmiotem robót samowolnie wykonanych przez M.A. było wybudowanie pomieszczenia – podpiwniczenia pod istniejącym balkonem lokalu Nr [...], o wymiarach 1,9m x 4,0m i wysokości 2,0m wraz ze schodami zewnętrznymi do tego pomieszczenia. Przyjęta konstrukcja wykorzystywała istniejącą ścianę zewnętrzną budynku oraz płytę balkonową zastępującą strop i dach. Wbrew stanowczym twierdzeniom organów tak ustalony podczas oględzin w dniu 3.09.2002r., zakres prac nie upoważniał do jednoznacznego wniosku, iż skarżący wykonał roboty budowlane polegające na budowie obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.
Nie ulega wątpliwości, iż wykonane roboty wymagały uzyskania pozwolenia na budowę skoro pojęcie budowy – oprócz wykonania nowego obiektu obejmuje także prace polegające na odbudowie, przebudowie, nadbudowie i rozbudowie.
Prawidłowe zakwalifikowanie wykonanych przez skarżącego robót jako rozbudowy istniejącego – wybudowanego w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę – obiektu budowlanego, determinowało organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego, którego celem jest likwidacja skutków samowolnie wykonanych robót, bądź przez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem, bądź nakazanie rozbiórki.
Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o błędną ocenę stanu faktycznego, a w konsekwencji naruszają art. 48 Prawa budowlanego stanowiący materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć.
W tym miejscu należy także podnieść, iż obie decyzje skierowane zostały do M. A., podczas gdy nazwisko skarżącego brzmi "A.", co powoduje, iż nałożony decyzjami organów obowiązek nie mógłby być skutecznie egzekwowany w trybie ustawy z dnia 17.06.1966r. "o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" (Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.).
Stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. "Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, Nr 2052; z 2003r. Nr 124, poz. 1153).