Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (dalej: PPIS) odmówił stwierdzenia u M.G. choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 2013 poz. 1367, dalej. rozporządzenie RM z 2009 r.).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż strona zatrudniona w Centrum Kształcenia Praktycznego w M. w latach [...] na stanowisku nauczyciela pracowała, w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. W trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek medycznych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] złożył M.G., nie zgadzając się z orzeczeniami lekarskimi I i II instancji, uważając, że nie uwzględniono niedomykalności, pomimo opinii 4 opinii lekarzy (laryngologa, foniatry i dwu otolaryngologów), którzy potwierdzają brak zwarcia fonacyjnego krtani.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz ustalenia poczynione w jego wyniku.
W postępowaniu wyjaśniającym ustalono, że M.G. pracował w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy w okresie: [...] – do [...] (w pełnym wymiarze godzin) oraz [...] do [...] (w niepełnym wymiarze godzin) w Zespole Szkół Zawodowych w M. jako nauczyciel, a od [...] do [...] (w pełnym wymiarze godzin) w Centrum Kształcenia Praktycznego w M. jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu. Od [...] jest emerytem, przy czym od [...] pracuje nadal (w niepełnym wymiarze godzin) w Centrum Kształcenia Praktycznego w M. jako nauczyciel praktyczną nauki zawodu.
M.G. był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S., gdzie wydano na podstawie przepisów rozporządzenia RM z 2009 r. w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej głosu, gdyż lekarze specjaliści po przeprowadzeniu diagnostyki laryngologicznej i foniatrycznej z oceną laryngoskopową i laryngostroboskopową krtani przed i po obciążeniu głosu, pomiaru parametrów fonacyjnych oraz komputerową analizy akustycznej nie stwierdzili w narządzie głosu zmian patologicznych. Natomiast stwierdzone zmiany mają charakter przewlekłego prostego nieżytu błon śluzowych gardła i krtani oraz czynnościowych zaburzeń głosu o typie dysfonii hiperfunkcjonalnej i nie uzasadniają rozpoznania przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Następnie poddano go dwukrotnie badaniom, w odstępie 6 miesięcy, w IMP i ZŚ w S. (hospitalizacja w dniach [...] i [...]), gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Lekarze specjaliści w badaniu laryngologiczno-foniatrycznym stwierdzili fałdy głosowe gładkie, nieco pogrubiałe, zaznaczone cechy hiperfunkcji, a ponadto cechy przewlekłego, prostego nieżytu gardła i prostego nieżytu błony śluzowej krtani. Zdaniem lekarzy orzeczników obserwowane zmiany patologiczne nie mają cech klinicznych przewlekłego schorzenia narządu głosu spowodowanego nadmiernym wysiłkiem głosowym. Nie stwierdzono guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią i tym samym lekarze Instytutu nie znaleźli podstaw do rozpoznania u badanego przewlekłej choroby zawodowej narządu głosu.
Poinformowany pismem z dnia [...] w trybie art.10 Kpa o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy przed wydaniem decyzji - w dniu [...] stawił się w siedzibie WSSE w K. i zeznał do protokołu, iż podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu, w którym nie zgadza się z orzeczeniami lekarskimi WOMP oraz IMP i ZŚ, uważając je za krzywdzące. Do protokołu dołączono historię choroby z Poradni Foniatrycznej "[...]" oraz kartę wypisową z SP ZOZ w M., natomiast w dniu [...] dostarczył do siedziby WSSE w K. dokumentację medyczną w postaci płyty CD, zaświadczenia ZOZ w C., badania laryngologicznego i z kontroli foniatrycznej z SPSK w K. Ponadto w dniu [...] przekazano dokumentację lekarską na płycie CD dot. dotychczasowych rozpoznań.
[...]PWIS pismem z dnia [...] zwrócił się z prośbą do IMP i ZŚ w S. o wydanie opinii lekarskiej w związku z dostarczoną przez M.G. dokumentacją medyczną. W odpowiedzi na powyższe pismo lekarze Instytutu w piśmie z dnia [...] poinformowali, iż dokonano ponownej analizy dokumentacji z uwzględnieniem nowej nieznanej dotychczas dokumentacji lekarskiej. Ponadto lekarze orzecznicy powołując się na ocenę narządu głosu M.G. przeprowadzoną w ramach wcześniejszych badań nie stwierdzili zmian wymienionych w wykazie chorób zawodowych a fakt pozostawania w dalszym leczeniu foniatrycznym i przedstawianie kolejnych wyników badań nie może mieć wpływu na postawione orzeczenie lekarskie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W ocenie organu powołane opinie obu placówek diagnostycznych są zgodne w swoich konkluzjach, a strona nie przedstawiła dowodów podważających ich zasadność. Orzeczenia lekarskie kompetentnych placówek medycznych I i II stopnia organ uznał za uzasadnione w stopniu pozwalającym na przyjęcie ich za podstawę swojego rozstrzygnięcia. Podkreślono, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt: IV SA/G1 582/09) wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko PPIS, w ocenie którego nie zaistniały w przedmiotowej sprawie przesłanki uzasadniające stwierdzenie u strony wymienionej wyżej choroby zawodowej. W szczególności podkreślono fakt braku rozpoznania przez uprawnione jednostki medyczne choroby zawodowej opisanej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu RM z 2009 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] M.G. wskazuje na długi okres wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela oraz wieloletnie leczenie laryngologiczne, które nie dawało rezultatów. Wnosi o sprawiedliwy wyrok oraz o skierowanie na ponowne badania poza IMPiZŚ w S. W odpowiedzi na skargę organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: [...]PWIS) z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej: PPIS) z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia u M.G. choroby zawodowej narządu głosu wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 2013 poz. 1367, dalej. rozporządzenie RM z 2009 r.).
Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W świetle powyższych regulacji szczególnego podkreślenia wymaga, że tylko rozpoznanie u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej, tj. właściwemu inspektorowi sanitarnemu, na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Ponadto, niezbędne jest również ustalenie, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej.
Zdaniem Sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Został oceniony wszechstronnie i na jego podstawie wyciągnięto trafne wnioski.
Bezspornie skarżący w okresie zatrudnienia pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej opisanej w poz. 15 wykazu stanowiącego załącznik do cytowanego wyżej rozporządzenia. Chorobą zawodową, jak wynika z opisu, jest przewlekła choroba narządu głosu spowodowana nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat.
Dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne było zatem rozpoznanie tego schorzenia przez uprawnioną placówkę diagnostyczną i ewentualne powiązanie go z tymi warunkami pracy. W trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano dwa orzeczenia, sporządzone przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w upoważnionych do tego jednostkach medycznych oraz orzeczenie uzupełniające placówki II stopnia Pierwsze z nich, po przeprowadzeniu badań, sporządzili lekarze specjaliści z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]). Drugie, także po przeprowadzeniu badań, lekarze specjaliści z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] nr [...]). Ta ostatnia jednostka w dniu [...] sporządziła orzeczenie uzupełniające nr [...] (co prawda tak nie nazwane, ale spełniające taka rolę).
Konkluzje, wynikające z tych orzeczeń, są analogiczne. Lekarze nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, bowiem po przeprowadzeniu stosownych badań nie stwierdzili w narządzie głosu zmian patologicznych.
W tym miejscu należy podkreślić, ze Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek medycznych. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej I i II stopnia, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 12 maja 2010r.,I OSK 335/10 (LEX nr 597546): "Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej." Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ocenie dowodowej w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć.
Wobec powyższego Sąd, nie mógł uwzględnić argumentów podnoszonych w skardze. Ze względu na wyczerpania trybu postępowania określonego w rozporządzeniu RM z 2009 r. należy uznać, iż wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Nie stwierdzono również naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów.
W tym stanie rzeczy, ze względu na brak podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.