Uzasadnienie
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Zakład Handlu T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych podając wysokość kapitału zakładowego ([...] zł.), wartość środków trwałych ([...] zł.), wysokość zysku za ostatni rok obrotowy ([...] zł.). Skarżąca spółka podała także stan konta bankowego w BS w PLN (–[...]), w BS w EUR ([...]), w GBP ([...]) oraz w WBK bez podania waluty ([...]). Opisując stan majątkowy wnioskująca o przyznanie prawa pomocy spółka podała również stan kasy ([...] zł.), dochód za listopad 2017r. ([...] zł.) oraz kredyt w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) można przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 2013 r. sygn. akt I FZ 2/13; z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1005/12). Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). W orzecznictwie wskazuje się również, że nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy strona nie zgromadziła w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności, np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości (tak: NSA m.in. w postanowieniu z 2 października 2015 r., sygn. akt II GZ 506/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania chociażby w części. Prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający szczegółowe informacje o wszelkich posiadanych przez stronę aktywach albo ich braku jest warunkiem koniecznym do dokonania prawidłowej oceny i przyjęcia że strona nie jest w stanie zgromadzić funduszy niezbędnych do prowadzenia procesu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Spółka, ujawniła posiadanie aktywów trwałych o wartości [...] zł. Ponadto z informacji ujawnionych we wniosku wynika, że spółka prowadzi aktywną działalność gospodarczą, która w listopadzie 2017r. pozwoliła na osiągnięcie dochodu wynoszącego [...] zł. Na posiadanych kontach bankowych wnioskująca spółka zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy posiada [...] Euro, [...] GBP oraz [...] (bez podania waluty). Uwzględniając opisany wyżej stan kont bankowych oraz dysponowanie przez podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy kwotą [...]zł. w kasie, stwierdzić należy, że skarżąca spółka posiada środki na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego [...] zł. (zob. § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że podmiot prowadzący działalność powinien zabezpieczyć środki pieniężne również na ponoszenie ewentualnych kosztów spraw sądowych związanych ze swoją działalnością, a nie próbować przerzucić ciężar finansowania działalności w tym zakresie na Skarb Państwa.
Koszty sądowe należy bowiem postrzegać jako normalne koszty działalności gospodarczej. Prowadzenie spraw sądowych związanych z tą działalnością jest bowiem elementem tej działalności i dlatego wymaga zabezpieczenia środków na ten cel na równi z koniecznością zapewnienia środków na inne wydatki (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 90/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
O braku po stronie wnioskującej spółki możliwości opłacenia kosztów sadowych, nie może również świadczyć ujemny stan konta na jednym z posiadanych kont bankowych, czy wykazany we wniosku o przyznanie o przyznanie prawa pomocy kredyt bankowy na kwotę [...]zł. Jakkolwiek opłacanie świadczeń cywilnoprawnych jest niezbędne dla prowadzenia działalności gospodarczej i funkcjonowania przedsiębiorcy na rynku, to jednak świadczeniom tym nie można przyznać pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OZ 670/13 Lex nr 1361660, z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt II FZ 281/13 Lex nr 1320634, z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt II OZ 130/11 Lex nr 1080416).
Mając powyższe na uwadze, stwierdziwszy, że wnioskodawca nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego prawa pomocy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.