Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez A. S. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]
Opisane postanowienie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (data wpływu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G.) radca prawny B. P. złożyła wniosek o ustalenie A. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z wnioskiem o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Do wniosku załączono pełnomocnictwo, jakiego radcy prawnemu B. P. udzieliła A. S. i wskazano adres do doręczeń: "ul. [...], [...] L. ".
Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmówił A. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzję wysłano na adres: "Kancelaria Radców Prawnych, J. [...], ul. [...], [...] Ł. ". Odbiór decyzji w dniu [...] września 2019 r. pod wskazanym adresem potwierdziła P. K.. Na dowodzie doręczenia widnieje nadto adnotacja, że przesyłkę doręczono adresatowi oraz pieczęć "[...]".
W dniu [...] września 2019 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wpłynęło sporządzone przez r.pr. B. P. w dniu [...] września 2019 r. odwołanie A. S. od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez A. S. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...]
Uzasadniając wydane postanowienie Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi A. S. w dniu [...] września 2019 r., a odwołanie od niej zostało sporządzone dopiero [...] września 2019 r. Zostało ono więc złożone po upływie terminu do dokonania tej czynności.
W przewidzianym prawem terminie skargę na postanowienie Kolegium wniosła B. P. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze podniesiono, że decyzja organu I instancji została doręczona pod inny niż wskazany we wniosku inicjującym postępowanie adres do doręczeń. W związku z powyższym Skarżącej nie można zarzucić, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 40, art. 41 oraz art. 42 w zw. z art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a. Żądaniem skargi objęto również rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Sąd wskazuje również, że sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz 120 p.p.s.a. ze względu na to, że przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Uprzedzając zasadnicze rozważania w niniejszej sprawie wyjaśnić należy, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i tylko to postanowienie mogło być przedmiotem badania przez Sąd. W zainicjowanym skargą na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postępowaniu, Sąd nie może w szczególności badać legalności decyzji, której wniesione odwołanie dotyczyło.
Poza sporem pozostaje, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez Skarżącą odwołania, zauważając, że do skutecznego doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej doszło w dniu [...] września 2019 r., a zatem skoro odwołanie sporządzono [...] września 2019 r., to jego wniesienie nastąpiło już po upływie ustawowego terminu do jego złożenia.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096 ze zm. – dalej jako: k.p.a.) stanowiący, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Rozpoznając niniejszą sprawę należy stwierdzić, że zasadnie pełnomocnik Skarżącej wskazał na naruszenie art. 40 k.p.a. Nie może bowiem budzić uzasadnionych wątpliwości fakt, że na podstawie art. 40 § 2 k.p.a, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, co oznacza, że doręczenie pisma stronie a nie jej pełnomocnikowi jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2822/12).
W okolicznościach badanej sprawy kwestią bezsporną pozostaje, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek pełnomocnika A. S. w osobie r.pr. B.P., który inicjując postępowanie do akt sprawy złożył pełnomocnictwo i wyraźnie wskazał "adres do doręczeń: ul. [...], [...] L. ". Zaakcentować również trzeba, że pełnomocnikiem A. S. działającym w jej imieniu w toku całego postępowania była - osoba fizyczna - radca prawny B.P.. Pomimo jasno wskazanego adresata i adresu do doręczeń, decyzję organu I instancji doręczono A. S. (osobiście) oraz na adres "Kancelarii Radców Prawnych, J. [...], ul. [...], [...] Ł. ", gdzie odbiór decyzji w dniu [...] września 2019 r. potwierdziła P. K., a na dowodzie naniesiono adnotację, że przesyłkę doręczono adresatowi oraz pieczęć "[...]". Zaakcentować należy, że przesyłka pocztowa zawierająca decyzję organu I instancji nie została nawet skierowana do pełnomocnika Skarżącej w osobie radcy prawnego B.P., ale została skierowana do Kancelarii Radców Prawnych, J. [...].
Podkreślenia wymaga nadto, że obowiązek doręczenia decyzji stronie, ma charakter normy gwarancyjnej, służącej ochronie praw strony. Jak bowiem trafnie podnosi się w orzecznictwie sądowym, podstawowy cel każdego dokonywanego doręczenia, jego istota, sprowadza się do przekazania treści orzeczenia (innego pisma) do świadomości strony. Sformalizowany, przewidziany w przepisach proceduralnych, tryb dokonywania doręczeń podporządkowany jest temu właśnie celowi i służyć ma zabezpieczeniu gwarancji procesowych każdej ze stron, tj. zagwarantowaniu dotarcia treści pisma do świadomości strony.
W konsekwencji zachowanie sformalizowanego trybu bynajmniej nie jest konieczne, jeśli tylko strona, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała. Takie oświadczenie strony zastępuje więc pokwitowanie i uważane jest za dostateczny dowód dotarcia do świadomości strony treści pisma (por. wyrok SN z 11.12.1991 r., V KRN 304/90, OSNKW 1992, nr 5–6, poz. 44; por. też wyrok NSA z 04.04.2017 r., II OSK 256/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). W tej sytuacji skoro pełnomocnik Skarżącej utrzymuje, że decyzję organu I instancji otrzymał (pomimo, że w aktach brak dowodu doręczenia mu tej decyzji), to kluczowe jest, że decyzja znalazła się w posiadaniu pełnomocnika Skarżącej, chociażby naruszono przepisy regulujące procedurę doręczeń tego dokumentu (por. np. wyrok NSA z 26.04.2016 r., I OSK 3095/15, CBOSA).
Wyrok ten koresponduje z wyżej przywołaną zasadą, że przepisy dotyczące doręczeń mają przede wszystkim charakter gwarancyjny dla strony. Zatem nie mogą być interpretowane niejako "na szkodę" strony, w sytuacji gdy ta podejmuje wszelkie starania mające zapewnić jej prawo do zakwestionowania decyzji organu I instancji.
W okolicznościach badanej sprawy organy nie dysponują żadnym dokumentem potwierdzającym doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], ani w dniu [...] września 2019 r., ani w żadnej innej dacie. Pełnomocnik Skarżącej wykonujący zawód zaufania publicznego oświadczył, że treść decyzji organu I instancji jest mu znana oraz, że w przewidzianym prawem terminie złożył odwołanie od tej decyzji.
W tej sytuacji za wadliwe uznać należało zaskarżone postanowienie stwierdzające wniesienie przez Skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności.
W konsekwencji należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 40 § 2 k.p.a błędnie przyjmując, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta G. pełnomocnikowi Skarżącej w dniu [...] września 2019 r. Powyższe miało – w okolicznościach badanej sprawy – istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na błędne ustalenia Kolegium, co do tego, że skuteczne doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu [...] września 2019 r., doszło do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania, podczas gdy dokumentacja akt sprawy przeczy ustaleniom organu, a pełnomocnik Skarżącej oświadcza, że dokonał czynności w terminie.
Po zwrocie akt Kolegium, rzeczą tego organu będzie uwzględnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia i zbadanie zasadności złożonego przez Skarżącą odwołania, przy czym wyjaśnić trzeba, że uznanie zasadności skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie może być utożsamiane z zasadnością samego odwołania. Ta kwestia, bowiem musi dopiero zostać zbadana przez Kolegium.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono – jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.).