Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ zauważył, że decyzja wymierzająca R. Ł. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...], administracyjną karę pieniężną została doręczona w dniu 14 lutego 2020 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru.
Pismem z dnia 5 marca 2020 r. R. Ł. złożył do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji[...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] Wskazane pismo nie spełniało wymogów formalnych podania, o których mowa w art. 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej Kpa), bowiem nie zostało podpisane.
Mając powyższe na uwadze Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] maja 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 64 § 2 Kpa wezwał Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłka została doręczona w dniu 13 maja 2020 r.
Organ II instancji stwierdził, że pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Skarżący nie uzupełnił tychże braków, tj. przedmiotowy wniosek nie został podpisany przez wnoszącego, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. W zaistniałym stanie faktyczno-prawnym Główny Inspektor Ochrony Środowiska miał obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa.
Skarżący zaskarżonemu postanowieniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska zarzucił naruszenie następujących przepisów:
- - art. 7 Kpa oraz 77 § 1 Kpa, poprzez dokonanie pobieżnej, pozbawionej wnikliwości kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie weryfikacji czy spełnione zostały przesłanki oraz warunki;
- - art. 134 Kpa, poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie, że wniesienie odwołania było niedopuszczalne, podczas gdy organ nie uwzględnił pisma strony z dnia 22 maja 2020 r., w którym uzupełniono braki formalne wskazane w wezwaniu doręczonym w dniu 14 maja 2020 r.;
- - art. 65 § 2 Kpa, poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w sprawie pisma strony z dnia 22 maja 2020 r., w którym uzupełniono braki formalne wskazane w wezwaniu doręczonym w dniu 14 maja 2020 r;
- - art. 134 i art. 144, w zw. z art. 63 § 3 Kpa, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której bark w postaci podpisu został uzupełniony w terminie;
- - art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wiązanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COYID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.) - w brzemieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązanych związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie strony, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Powołując się na powyższe przepisy Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...]i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniósł, że organ nie uwzględnił pisma strony z dnia 22 maja 2020 r., w którym uzupełnione zostały braki formalne, wskazane w wezwaniu, doręczonym 14 maja 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2016 r. II FSK 2781/14 nieposiadanie informacji przez organ właściwy o uzupełnieniu w terminie braku formalnego zażalenia, które nastąpiło za pośrednictwem organu niewłaściwego, nie powoduje, że organ ten nie naruszył art. 65 § 2 Kpa. Nie zmienia to bowiem faktu, że brak było podstaw do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wydane natomiast z naruszeniem art. 65 § 2 Kpa postanowienie powinno zostać uchylone przez wojewódzki sąd administracyjny. Fakt, że w dniu wydania postanowienia o niedopuszczalności zażalenia organ nie miał informacji o uzupełnieniu przez stronę braków formalnych pisma w ustawowym terminie, nie może być uzasadnieniem naruszenia art. 65 § 2 Kpa, chociaż uzupełnienie braków nastąpiło za pośrednictwem organu niewłaściwego.
Odwołując się do art. 65 § 1 i 2 Kpa mimo braku informacji o piśmie Skarżącego z dnia 20 maja 2020 r. (nadane pocztą 22 maja 2020 r. na podstawie art. 15zzs ust. 2a i ust. 8a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz.U. poz. 374), będącym odpowiedzią na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, organ odwoławczy powinien uznać, iż pismo to wpłynęło z zachowaniem siedmiodniowego terminu, a w konsekwencji rozpoznać wniesiony wniosek o przywrócenie terminu, wraz z odwołaniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyjaśnił, że w dniu 16 lipca 2020 r., w dacie wydania postanowienia o niedopuszczalności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska dysponował zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Niemniej Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydając zaskarżone postanowienie nie miał wiedzy na temat pisma, o którym mowa w skardze.
Z zapisów kserokopii potwierdzenia nadania załączonego do skargi wynika, że pismo z dnia 22 lipca 2020 r. zostało skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska na adres ul. [...][...]. W wyniku analizy bazy korespondencji przychodzącej do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska ustalono, że przedmiotowe pismo nie zostało przekazane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska o ewentualnym istnieniu pisma z dnia 22 maja 2020 r. dowiedział się z treści skargi z dnia 7 sierpnia 2020 r., tzn. po wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Spór w sprawie dotyczy terminowości uzupełnienia braków formalnych odwołania, co przełożyło się na wydanie zaskarżonego postanowienia z dnia 16 lipca 2020 r., na podstawie art. 134 Kpa, stwierdzającego niedopuszczalność wniosku. Wskazania wymaga, że dla skuteczności uznania, że pismo zostało prawidłowo wniesione nie ma znaczenia fakt złożenia takiego pisma do niewłaściwego organu.
Zgodnie z art. 65 § 2 Kpa podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (analogiczna instytucja występuje w art. 170 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej).
Oznacza to, że wniesienie żądania do organu niewłaściwego nie powoduje dla strony negatywnych konsekwencji związanych z uchybieniem terminowi, jeżeli możliwość skutecznego wniesienia żądania jest ograniczona terminem, a jego upływ nastąpił między wniesieniem żądania przez stronę a jego przekazaniem do organu właściwego. Jeżeli zatem ustalono, że właściwym będzie inny organ administracji publicznej, to wówczas organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Nie budzi wątpliwości, że art. 65 § 2 Kpa dotyczy zarówno terminów o charakterze materialnoprawnym, jak i proceduralnym. Zawarte w przywołanym przepisie stwierdzenie ustawodawcy odrywa się okoliczności towarzyszących wniesieniu do organu niewłaściwego (np. w postaci zawinienia czy niezawinienia), jak również daty przekazania przez niewłaściwy organ do organu właściwego.
Kwestie jego przekazania do organu właściwego nie odgrywają zatem prawnego znaczenia dla uznania, że pismo zostało wniesione skutecznie, jeżeli tylko złożono je w stosownym terminie.
Celem przepisu art. 65 § 2 Kpa jest zapewnienie stronie, która wniosła podanie do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu, że termin uważa się za zachowany.
Odmienna sytuacja występuje w procedurze sądowoadministrcyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się mianowicie, że w przypadku złożenia skargi do sądu lub organu niewłaściwego (w tym do organu I instancji), sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z dnia 27 luty 2009 r. sygn. akt I FSK 1597/08, z dnia 12 styczeń 2009 r. sygn. akt II OSK 1918/08, z dnia 11 marzec 2009 r. sygn. akt I OSK 234/09 oraz z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1433/07, CBOSA).
Wadliwa jest również argumentacja, dotycząca braku wiedzy organu w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia o istnieniu przedmiotowego pisma uzupełniającego braki wniosku, jako czynnika mającego zadecydować o oddaleniu skargi na zaskarżone postanowienie.
Sąd bierze bowiem pod uwagę stan istniejący obiektywnie, tj. złożenie w terminie pisma uzupełaniającego braki, nie zawężając pola oceny jedynie do stanu subiektywnej wiedzy organu. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził ten pogląd m.in. w wyroku z dnia 7 września 2016 r. II FSK 2781/14, w którym wskazał, że nieposiadanie informacji przez organ właściwy o uzupełnieniu w terminie braku formalnego zażalenia, które nastąpiło za pośrednictwem organu niewłaściwego, nie powoduje, że organ ten nie naruszył art. 65 § 2 Kpa.
Zasadnie skarżący wywodzi, że zważywszy na fakt, iż dopiero na podstawie ustawy z 16 maja 2020 r. wznowiono bieg terminów min. w postępowaniu administracyjnym od dnia 25 maja 2020 r. Z dniem 16 maja 2020 r. art. 15zzr i art. 15zzs ustawy zostały uchylone (art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) Skarżący miał czas do 1 czerwca 2020 r. na uzupełnienie braków formalnych, podczas gdy uczynił to 22 maja 2020 r. czego dowodem jest potwierdzenie nadania przesyłką poleconą (karta 10 teczka 1/1 akt administracyjnych sprawy).
Powyższa argumentacja skłoniła Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. (istnienie okoliczności mającej wpływ na wydane rozstrzygnięcie, o której organ nie wiedział). O kosztach (zwrot wpisu w wysokości 100 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.