Uzasadnienie
Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy: w zakresie całkowitym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), bądź w zakresie częściowym, gdy osoba ta (inna jednostka organizacyjna) wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2).
Ponieważ prawo pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegając się o zwolnienie od obowiązku partycypowania w kosztach postępowania osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna, nieposiadająca osobowości prawnej, obowiązane są więc wykazać nie tylko, że nie posiadają adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale również, że nie mają ich mimo, iż podjęły wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r., str. 587).
W świetle art. 252 § 1 ppsa osoba prawna (inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach.
Z kolei stosownie do treści art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie żądania strony i ewentualne wydanie pozytywnego dla strony orzeczenia.
W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony.
W piśmie z dnia 3 kwietnia 2017 r. wezwano [...] sp. j. z siedzibą w G., reprezentowaną przez radcę prawnego, do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest:
- 1. pełnego rocznego sprawozdania finansowego Spółki za 2015 rok;
- 2. dokumentów wskazujących wysokość osiągniętego przez skarżącą dochodu (poniesionej straty) w 2016 roku oraz od 1 stycznia 2017 r. do 28 lutego 2017 r. (w zależności od formy opodatkowania);
- 3. wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich czterech miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w terminie objętym wezwaniem;
- 4. oświadczenia wyjaśniającego, czy Spółce zostało wypłacone odszkodowanie za nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa, w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji;
- 5. ewentualnie innych dokumentów potwierdzających aktualną sytuację majątkową Spółki.
Stornie wyznaczono termin 14 dni na wykonanie wezwania.
Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 kwietnia 2017 r. (karta nr 39 akt sprawy). W terminie przewidzianym na jego wykonanie strona nie złożyła do akt przedmiotowej sprawy żadnego z żądanych dokumentów.
Referendarzowi sądowemu z urzędu wiadome jest, że Spółka złożyła do akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 3244/16 wyciągi z rachunków bankowych za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r., a także potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2016 r. Wskazane dokumenty nie czynią jednak zadość wezwaniu z dnia 3 kwietnia 2017 r., wystosowanemu do strony w przedmiotowej sprawie. Nadesłane wyciągi z rachunków nie obejmują całości okresu ujętego w tym wezwaniu (wezwanie obejmuje okres ostatnich czterech miesięcy, natomiast wyciągi nadesłane w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3244/16 obejmują okres trzymiesięczny – od stycznia do marca bieżącego roku). Strona nie przedstawiła jakichkolwiek danych o wysokości dochodu (straty) w bieżącym roku, ani sprawozdania finansowego za 2015 r. Nie wiadomo też, czy Spółka otrzymała odszkodowanie w wysokości ustalonej w zaskarżonej decyzji (621.741,75 zł).
Należy w tym miejscu podkreślić, że treść art. 246 § 2 ppsa jednoznacznie wskazuje, iż to na stornie spoczywa ciężar wykazania przesłanek pozytywnego załatwienia wniosku, które określono w tym przepisie. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania przyznania prawa pomocy.
Odstępując od złożenia wymienionych wyżej dokumentów skarżąca nie usunęła więc wątpliwości, jakie budzi oświadczenie o jej stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, a tym samym nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.