Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia 8 czerwca 2010 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat [...].
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2010 r. Sąd oddalił skargę skarżącej i zasądził na rzecz pełnomocnika [...] kwotę 439,20 zł (360 zł +podatek VAT 79,20 zł) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Pismem z dnia [...] pełnomocnik z urzędu sporządził skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu oddalającego skargę.
W skardze kasacyjnej wniósł o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania za obie instancje, w tym zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym tj. wydatków i wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej. Wniosek o zasądzenie opłaty w wysokości 150 % stawki minimalnej uzasadnił niezbędnym nakładem pracy, charakterem sprawy oraz wkładem jego pracy. Wniosek ten zawiera oświadczenie, iż opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone przez skarżącą w całości ani w części.
Dodać trzeba, że następnie pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adw. [...] prowadzącego kancelarię adwokacką w [...] w miejsce adw. [...] do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie objętej sygnaturą akt I OSK 786/11 (k-319).
Pismem z dnia [...] adw. [...] dodatkowo poinformował Sąd o wyznaczeniu powyższego pełnomocnika [...] do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz ponowił wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w wysokości 150 % stawki minimalnej.
Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 21 lipca 2011 r., sygnatura akt I OSK 786/11 wynika, że wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką [...] pełnomocnik z urzędu adw. [...] brał udział w tej rozprawie wraz ze skarżącą i podtrzymał skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 lipca 2011 r. oddalił powyższą skargę kasacyjną. W wyroku tym wskazano, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Sąd I instancji.
W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega wniosek adwokata z urzędu [...] zawarty w skardze kasacyjnej i w piśmie z dnia [...] o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z tytułu jej sporządzenia i wniesienia w wysokości 150 % stawki minimalnej.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych, udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują:
- 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz
- 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c").
Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który prowadził sprawę w I instancji i nie brał udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem administracyjnym, wynosi zatem 50% stawki minimalnej, czyli 120 zł (50 % x 240 zł).
Sąd może przyznać opłaty wyższe niż stawki minimalne, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata (§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Z treści przepisu § 19 pkt 1 wynika, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa nie mogą być wyższe niż 150 % stawek minimalnych.
Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Mając na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 150 % stawki minimalnej – (120 x 150 % =180) powiększone o stawkę podatku od towarów i usług (180 x 23 % =41,40) - w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł).
Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o zwrot wydatków nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pełnomocnik z urzędu w ogóle nie wykazał jakie wydatki poniósł.
Z tych względów, na podstawie art. 250 i 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 19 pkt 1 i pkt 2 i § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.