Uzasadnienie
Skarżąca pismem z dnia 25 marca 2016 r. wniosła o zmianę pełnomocnika ustanowionego z urzędu, ponieważ nie zgadza się z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzoną przez adwokat ustanowioną z urzędu.
Przepis art. 249a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W myśl art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy).
Z treści art. 245 § 1 p.p.s.a. wynika, m. in., że prawo pomocy obejmuje m. in. ustanowienie adwokata.
Wniosek strony skarżącej z dnia 25 marca 2016 r. o zmianę pełnomocnika z urzędu jest zbędny, gdyż z akt sprawy wynika, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 lutego 2016 r. skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym m in. ustanowienie adwokata. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 26 lutego 2016 r.
Pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została przyznana na etapie postępowania międzyinstancyjnego, tzn. po wydaniu przez Sąd w dniu 2 lutego 2016 r. postanowienia odrzucającego skargę. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we W. dnia 29 lutego 2016 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adw. K. W. Wyznaczona z urzędu adwokat podjęła czynności związane z udzieleniem pomocy prawnej, ponieważ wraz z pismem z dnia 8 marca 2016 r. złożyła pełnomocnictwo substytucyjne udzielone adw. P. W. w niniejszej sprawie, w tym do zbadania akt sprawy i wykonania niezbędnych fotokopii. Pełnomocnik substytucyjny zapoznał się z aktami sprawy w dniu 8 marca 2016 r.
Istotne jest, że wyznaczona z urzędu adwokat pismem z dnia 21 marca 2016 r. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia i sporządzenia skargi kasacyjnej (k-33). Opinię tą adwokata z urzędu przesłała stronie skarżącej i wspomnianej radzie adwokackiej. Do opinii tej dołączyła dowód jej nadania na adres skarżącej.
Powyższe oznacza, iż skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej stronie skarżącej. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (post. NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543), a także treść nowo obowiązującego przepisu art. 177 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 (czyli również pełnomocnik ustanowiony z urzędu po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia.
Z akt niniejszej sprawy wynika, zaś że pismem Sądu z dnia 24 marca 2016 r. wezwano adwokat z urzędu do nadesłania Sądowi odpisu powyższej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wymagany odpis opinii wpłynął do Sądu 1 kwietnia 2016 r.
W myśl zaś art 177 § 5 p.p.s.a. nie stosuje się zdania trzeciego powołanego wyżej przepisu § 4, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika.
Z powyższych regulacji, tj. art 177 § 5 w związku z art. 177 § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że właściwa rada adwokacka wyznaczy innego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy otrzyma zawiadomienie sądu, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z zachowaniem zasad należytej staranności.
Wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu przez radę adwokacką następuje zatem wskutek zawiadomienia Sądu, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z zachowaniem zasad należytej staranności.
W rozpoznawanej zaś sprawie, jak już wyżej wskazano, wymagana opinia wpłynęła do Sądu w dniu 1 kwietnia 2016 r., zaś Sąd nie stwierdził czy złożona opinia jest sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności.
Dodać należy, iż w przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze, Dz. U. tj. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), czego skarżąca nie uczyniła.
Powyższe względy pozwalają na przyjęcie, że rozpoznanie wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu należało uznać za zbędne i podlegające umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a i art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.