Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 maja 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wr 761/15), wydanym w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddalił skargę w całości. Odpis sentencji powyższego wyroku wraz z pouczeniem o trybie wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku doręczono skarżącemu w dniu 15 czerwca 2016 r. (k. 20).
Pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. skarżący wniósł o przesłanie uzasadnienia oraz udzielenie pomocy prawnej. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2017 r. wezwano skarżącego o doprecyzowanie wniosku, poprzez podanie o przesłanie jakiego uzasadnienia wnosi oraz czego dotyczy żądanie "udzielenia pomocy prawnej".
Pismami z dnia 3 lutego 2017 r. oraz 22 lutego 2017 r. skarżący poinformował, że chodzi mu o wszystkie uzasadnienia do postanowień, które sąd wydał w czasie jego choroby i później, a pomoc prawna jest wymagana do napisania kasacji od tych postanowień.
Na podstawie zarządzenia z dnia 3 marca 2017 r. zwrócono się do skarżącego z pismem informującym o tym, że jedynym wydanym orzeczeniem był wyrok z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie IV SA/Wr 761/15, którym oddalono skargę. Ponadto poinformowano skarżącego, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono skargę w całości, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wobec tego, że skarżący nie złożył we wskazanym terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku, nie zostało ono sporządzone. Z tej też przyczyny nie jest możliwe przesłanie uzasadnienia do wyroku.
Skarżący pismem z dna 14 marca 2017 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 31 maja 2016 r. z taką argumentacją, że nie wiedział o wyroku, który zapadł w tym dniu, ponieważ żadnej korespondencji zawiadamiającej o tym fakcie nie otrzymał. Skarżący wywodził, że nie miał żadnego interesu aby takiej korespondencji nie odbierać, a napisanie takiego wniosku nie było możliwe z powodów medycznych, o czym został sąd poinformowany pismem datowanym na 6 czerwca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Oznacza to, że nie wywołuje ona skutków prawnych, które z jej dokonaniem wiąże ustawa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi. W myśl przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do przepisów art. 86 w zw. z art. 87 p.p.s.a. do przywrócenia terminu przez sąd administracyjny konieczne jest kumulatywne zaistnienie następujących przesłanek:
- 1. uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu procesowego,
- 2. uchybienie terminu ma powodować dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego,
- 3. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu ma zostać wniesione do sądu, w którym dana czynność procesowa miała być dokonana w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu
- 4. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dokonać czynności, dla której wykonania termin był określony.
W ocenie sądu formalne przesłanki dopuszczalności wniosku skarżącego zostały spełnione, co umożliwiło przeanalizowanie okoliczności towarzyszących uchybieniu terminu pod kątem zawinienia. Zdaniem sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że niezachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło bez jego winy.
Wskazane przez skarżącego okoliczność, niewiedzy o wydanym wyroku pozostają w sprzeczności z potwierdzeniem odbioru przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku z dnia 31 maja 2016 r. wraz z pouczeniem (k. 20), pokwitowanej osobiście przez skarżącego w dniu 15 czerwca 2017 r. Ponadto ogólne względy medyczne, na które powołuje się skarżący, nie świadczą o tym, że z powodów od niego niezależnych, nawet przy zachowaniu minimalnej staranności, nie mógł zadbać o swoje interesy w postępowaniu sądowym i zrealizować przysługującego mu uprawnień procesowych, o których został prawidłowo przez sąd pouczony. Podkreślić należy przy tym, że uchybiona czynność procesowa nie była szczególnie skomplikowana i sformalizowana. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują bowiem żadnych szczególnych wymogów formalnych dla wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jego wniesienie w terminie jest natomiast o tyle ważne, że otwiera drogę do zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Ze wskazanych przez skarżącego okoliczności nie wynika, ażeby stan jego zdrowia, w dacie otrzymania odpisu wyroku Sądu z dnia 31 maja 2016 r., eliminował go z jakiejkolwiek aktywności. Potwierdza to chociażby sam fakt odebrania i podpisania osobiście sentencji wyroku w dniu 16 czerwca 2016 r.
Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, skarżący przy zachowaniu minimalnej staranności powinien dokonać przedmiotowej czynności procesowej w terminie, zważywszy na jej nieskomplikowany charakter i odformalizowanie. W dobie łatwego dostępu do przekazywania informacji osoba dbająca należycie o swoje interesy, świadoma toczącego się postępowania, winna zorganizować swoją sytuację życiową w ten sposób, aby dokonywać czynności procesowych w terminie, posługując się w tym celu chociażby osobą trzecią.
W przedmiotowej sprawie dokonanie uchybionej czynności wymagało tylko sporządzenia jednozdaniowego wniosku, opatrzenia go podpisem skarżącego i nadania w placówce pocztowej. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że w razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych, czemu skarżący uchybił.
W świetle tych okoliczności zachowanie skarżącego nosi znamiona winy wyłączającej przywrócenie terminu. W odniesieniu do niego nie wystąpiły bowiem jakiekolwiek okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę nie do przezwyciężenia w terminowym złożeniu wniosku o uzasadnienie.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.