Uzasadnienie
Decyzją z [...] maja 2012 r., nr [...] Burmistrz Gminy K., ustalił na rzecz R. i R. G. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego na działkach nr [...]i [...], położonej w B., przy ul. U., gmina K. Pismem z dnia 24 lipca 2014 r. G. W. zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o wznowienie postepowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. z jednoczesnym wnioskiem o zawieszenie postępowania po wznowieniu. Wniosek o zawieszenie postępowania wznowieniowego uzasadniono uniknięciem sytuacji, w której nastąpi konkurencja trybów nadzwyczajnych, bowiem wcześniej G. W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W dniu 23 września 2014 r. G. W. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność i przewlekłość Burmistrza Gminy K. Pismem z dnia 10 października 2014 r. G. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Burmistrza Gminy K. Jednocześnie Skarżąca wniosła o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie organowi grzywny stosownie do art. 149 § 2 ppsa.
W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o umorzenie postępowania. Burmistrz wskazał, iż w dniu 24 października 2014 r. wydał postanowienie nr [...], którym zawiesił postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. W związku z powyższym, w dacie przekazywania skargi Organ nie pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu pod względem zgodności z prawem była bezczynność i przewlekłość Burmistrza Gminy K. w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z 24 lipca 2014 r.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność i przewlekłość organów. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Skarga w niniejszej sprawie była dopuszczalna. Jednocześnie skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała tryb zaskarżenia wnosząc do Organu II instancji zażalenie z dnia 22 września 2014 r. w trybie art. 37 § 1 kpa.
Celem skargi na bezczynność jak i przewlekłość postępowania jest zobligowanie organu administracji publicznej do podjęcia działań, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa. Zgodnie z art. 149 § 1 i 2 ppsa Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organ ostatecznie nie rozpoznał wniosku Skarżącej z 24 lipca 2014 r., i nie wydał postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania. Wydał jedynie postanowienie dnia 24 października 2014 r. o zawieszeniu postępowania. Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 812/08, LEX nr 478295). Jednakże należy pamiętać, iż w myśl art.35 § 5 kpa okresów zawieszenia postępowania nie wlicza się do terminów ustawowych przewidzianych na załatwienie spraw.
Nadto Sąd rozpatrując sprawę w przedmiocie bezczynności organu administracji ma obowiązek zbadania zasadności postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego, zwłaszcza, gdy wydane ono zostało po złożeniu skargi skierowanej do Sądu, jak było w przedmiotowej sprawie (podobnie wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013r. I OSK 2704/13).
Okoliczność, że w dacie wyrokowania postępowanie administracyjne było zawieszone, nie zwalniała Sądu od merytorycznego rozstrzygnięcia co do zarzucanej bezczynności organu administracji. Zatem organ administracji winien rozpoznać wniosek dotyczący wznowienia postępowania i wydać w tym przedmiocie stosowne postanowienie. Następnie w zależności od jego treści rozważyć konieczność i potrzebę zawieszenia postępowania. W przedmiotowej sprawie zaś postanowienie o zawieszeniu postępowania było przedwczesne, zatem organ winien rozważyć możliwość jego uchylenia, a następnie zbadać wniosek o wznowienie postępowania pod względem formalnym i wydać odpowiednie rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia. Ponieważ organ pozostawał w bezczynności, nie było podstaw do wydania orzeczenia o umorzeniu postępowanie w części obejmującej zobowiązanie organu do załatwienia sprawy.
Sąd orzekając o bezczynności nie jest zwolniony od wydania pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi, tj. orzeczenia o ewentualnym rażącym charakterze bezczynności lub przewlekłości oraz (ewentualnie) o wymierzeniu organowi grzywny (zob. postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12; wyrok z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 2390/12, baza orzeczeń NSA).
Reasumując, w niniejszej sprawie obowiązkiem Sądu było dokonanie oceny czy w sprawie zaistniała zarzucana w skardze przewlekłość oraz czy bezczynność i przewlekłość miały charakter rażący.
Stan "bezczynności" organu ma miejsce wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Natomiast "przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ" zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów k.p.a., dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a. Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny.
Oceniając powyższe zaznaczyć trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). Ustawodawca przewidział jednocześnie, że do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro wniesiony wniosek o wznowienie postępowania z jednoczesnym wnioskiem o jego zawieszenie wpłynął do organu dnia 25 lipca 2014 r., to począwszy od tego dnia rozpoczął swój bieg miesięczny termin do załatwienia wniosku przez Organ. Tymczasem organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania dnia 24 października 2014 r., a więc po upływie trzech miesięcy, zaś wniosku w sprawie wznowienia postępowania w ogóle nie rozpoznał. Tym samym uznać należało, że wydanie orzeczenia przez organ I instancji nastąpiło z przekroczeniem terminów do załatwienia sprawy.
Zatem Organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy dopuścił się bezczynności – rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w ogóle i jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie. Ponieważ organ nie wydał aktu, co do którego pozostawał w bezczynności, to tym samym stan bezczynności nie ustał. Skoro organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi – a więc skarga okazała się zasadna – i bezczynność ta trwała do daty wyrokowania, zaistniała potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności – a co za tym idzie, Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
W przedmiocie charakteru zaistniałej bezczynności Sąd uznał, że nie miała ona charakteru rażącego. Orzekając w tym zakresie Sąd miał na uwadze, że organy nie załatwiły sprawy w terminie, jednak przekroczenie terminu nie było nadmierne, a sam czas trwania postępowania nie przekroczył rozsądnych granic, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy. Z uwagi na charakter sprawy Sąd nie dopatrzył się przewlekłości niniejszego postępowania i w tym względzie skargę oddalił.
Odnośnie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, Sąd nie skorzystał z tej fakultatywnej możliwości, z uwagi na fakt, iż bezczynność w ocenie Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w tym względzie również skargę oddalił.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 ppsa.