Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami), nakazał inwestorowi - "[...] przy ul. [...] rozbiórkę części nadbudowanej i dobudowanej do budynku administracyjno-magazynowego, wykonanych samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie posesji przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w trakcie oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na terenie posesji przy ul. [...] w [...] stwierdzono, że inwestor - "[...]. przystąpiła do [...] istniejącego budynku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W wyniku kontroli stwierdzono, że wykonano zabudowę [...] od strony wschodniej, schody zewnętrzne przed wejściem głównym wraz z podjazdem dla niepełnosprawnych, konstrukcję dachową ze ściankami [...] nad całym obiektem ([...]"), pokrycie dachowe z dachówki wraz z oknami połaciowymi, za wyjątkiem dachówek o pow. 9x8 m od strony północno - zachodniej, ścianki działowe na pierwszym piętrze w pomieszczeniach biurowych, konstrukcję schodów wejściowych na klatce schodowej od strony południowej, ruszt stalowo-drewniany posadzki pierwszego piętra na całej powierzchni, dobudowano pomieszczenie [...]do pomieszczenia biurowego na parterze przy sali sprzedaży w części południowo - wschodniej.
Organ nadzoru budowlanego stwierdził, ze do wykonania pozostało inwestorowi pokrycie dachowe z dachówki o pow. 9x8 m od strony północno-zachodniej, klatka schodowa od strony północno zachodniej, ścianki pomieszczenia magazynowego [...] w części magazynowej, ścianki komunikacji w magazynach na pierwszym piętrze, spoczniki i stopnie w klatce schodowej południowej.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł [...] w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania Spółka przyznaje, że rozpoczęła prace budowlane przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Winą za taki stan rzeczy obarcza architekta, któremu powierzyła załatwienie spraw związanych z projektem oraz uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Rozpoczęte bez pozwolenia na budowę prace rozbiórkowe części istniejącego budynku oraz dokonana nadbudowa i rozbudowa wobec wydania przez organ I instancji decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku spowoduje, że budynek ten znajdzie się w stanie uniemożliwiającym korzystanie z niego. W tej sytuacji zdaniem odwołującej się Spółki zasadne jest zastosowanie art. 51 prawa budowlanego, który stwarza możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Na potwierdzenie słuszności wywodów odwołania[...]. w [...] przytoczyła orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 12 grudnia 1996 r. sygn. akt SA/Wr 236/96.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że w obowiązujące przepisy Prawa budowlanego, w szczególności zaś art. 29 i art. 30 określają, jakie obiekty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę oraz te, które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Rozpoczęcie robót budowlanych związanych z przebudową budynku administracyjno-gospodarczego będącego przedmiotem postępowania wymagało uzyskania pozwolenie na budowę od właściwego organu. Inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał i stąd też zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego zobowiązany jest do rozbiórki tej części budynku, którą wybudował bez pozwolenia na budowę. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że powołane przez Spółkę orzeczenie NSA dotyczy innego przypadku aniżeli ten, którego dotyczy prowadzone przez ten organ postępowanie.
Decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. [...] w [...] zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie domagając się uchylenia tej decyzji w całości.
Zdaniem skarżącej Spółki orzeczenie administracyjne orzekające rozbiórkę części obiektu budowlanego jest "karą śmierci dla obiektu budowlanego". Skarżąca zarzuca nadto, modernizacja odpowiada warunkom technicznym i nie narusza praw osób trzecich, a nasze Państwo nie należy do tak bogatych, by móc sobie pozwolić w imię ładu na tak bezwzględne ściganie samowoli budowlanej. Po wykonaniu nakazu rozbiórki nie będzie w stanie doprowadzić do ponownego wybudowania części obiektu objętego rozbiórką.
Zdaniem skarżącej, art. 48 Prawa budowlanego nie daje możliwości nałożenia na stronę obowiązku wykonania robót budowlanych przywracających budynkowi objętemu rozbudową stan używalności.
Z tego powodu skarżąca wnosi o zastosowanie w jej sprawie art. 51 Prawa budowlanego, który stwarza możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. [...]. zwraca nadto uwagę Sądu na to, ze modernizacja budynku pochłonęła znacznie wyższe środki od zaplanowanych i na wykonanie rozbiórki Spółka nie jest w stanie wygospodarować żadnych środków.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że po wywiązaniu się z nałożonego w decyzji nakazu rozbiórki, Spółka po uzyskaniu pozwolenia na budowę będzie mogła w przyszłości realizować będące przedmiotem postępowania zamierzenie inwestycyjne.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do
Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Skarga nie jest zasadna. Zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] nakazującą rozbiórkę części nadbudowanej i dobudowanej do budynku administracyjno-magazynowego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...]
Okolicznością w sprawie bezsporną, przyznaną przez skarżącą Spółkę, jest przystąpienie do realizacji projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy budynku przy ul. [...] w [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 ustawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że po stwierdzeniu, iż roboty budowlane zostały rozpoczęte, organ administracji architektoniczno-budowlanej umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ([...])
Przy tak ustalonych faktach, tj. stwierdzeniu, że roboty budowlane były wykonywane mimo braku decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego nie mógł wydać innej decyzji aniżeli nakazującą rozbiórkę dobudowanych i nadbudowanych części budynku administracyjno-magazynowego w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Według tego przepisu, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W sprawach dotyczących samowoli, objętych dyspozycją art. 48, działania organu nadzoru budowlanego zostały całkowicie pozbawione możliwości ocennych i nie występuje w nich uznanie administracyjne.
Wyłączenie uznaniowości działania organu nadzoru budowlanego oznacza niemożność uwzględnienia interesu inwestora oraz słusznościowego szacowania strat i korzyści związanych z konkretnymi rozstrzygnięciami organu.
Tym bardziej organ nadzoru budowlanego nie może przy wystąpieniu przesłanek nakazujących stosowanie art. 48 legalizować robót budowlanych realizowanych przez inwestora świadomego naruszenia tego przepisu.
Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem, skoro skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej.
Sąd nie podziela poglądów wyrażonych przez skarżącą Spółkę w skardze, a dotyczących braku możliwości stosowania nakazu rozbiórki wyłącznie w odniesieniu do budów już zakończonych. W tek kwestii wola ustawodawcy została wyrażona jednoznacznie (por. uchwała w składzie 7 sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r. - OPS 3/97- ONSA 1998/1/3).
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.