Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 21 czerwca 2017 r.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2017 r. domagając się jego uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zażalenie jest niedopuszczalne i jako takie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.") wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Wskazać należy, że w myśl art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wskazane w punktach 1-10 tego przepisu.
Jeżeli zatem p.p.s.a. przewiduje (w określonych sytuacjach), wydanie postanowienia i jednocześnie nie stanowi, że od takiego postanowienia przysługuje prawo wniesienia zażalenia, to niedopuszczalne jest wniesienie tego środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011 r. o sygn. akt II FZ 196/11; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a. – w brzmieniu znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, tj. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) – rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, zaś sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że rolą wojewódzkiego sądu administracyjnego jest merytoryczne rozpoznanie sprzeciwu, a więc definitywne rozstrzygnięcie kwestii z zakresu prawa pomocy będącej przedmiotem sprzeciwu (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2015 - komentarz do art. 260 p.p.s.a, publ. Legalis). Ponadto, skoro wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, to orzeczenie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego posiada przymiot orzeczenia ostatecznego, tak jak orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając na uwadze aktualne brzmienie art. 260 p.p.s.a. stwierdzić należało, że w obecnym stanie prawnym na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 października 2016 r. o sygn. akt I GZ 559/16; z dnia 2 grudnia 2016 r. o sygn. akt II FZ 694/16; z dnia 7 czerwca 2017 r. o sygn. akt II OZ 586/17).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był zażalenie odrzucić jako niedopuszczalne, o czym orzekł na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., w sentencji postanowienia.