Uzasadnienie
Na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. F. G., dalej: "Skarżący" lub "Strona" złożył pismo, w którym cofnął skargę oraz zażądał zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł.
Postanowieniem z 11 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi F. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Powyższe orzeczenie jest prawomocne od 30 czerwca 2016 r.
Natomiast postanowieniem z 22 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu zwrotu kwoty 200 zł, wpisanej do rejestru opłat sądowych WSA w Warszawie w dniu [...] lutego 2016 r. pod poz. [...] tytułem wpisu sądowego.
W dniu 8 sierpnia 2016 r. (data nadania) Skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, użytkuje nieruchomość rolną o powierzchni około 6 ha oraz 0,5 ha łąki, zajmuje mieszkanie o powierzchni 12 m. kw.; nie posiada domu. Z rubryki 10 wniosku wynika, że źródłem miesięcznego utrzymania Skarżącego jest świadczenie emerytalne w wysokości 250 zł oraz dochód z gospodarstwa w wysokości 700 zł. Skarżący wykazał również oszczędności w wysokości około 2.800 zł, a do majątku zaliczył sprzęt do prowadzenia gospodarstwa (ciągnik i przyczepa rolnicza). Ze złożonych wyjaśnień wynika również, że Skarżący jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 14 ha (spadek po matce). Do stałych wydatków Skarżący zaliczył koszty leczenia (300 zł rocznie) oraz koszt ubezpieczenia (OC) ciągnika (140 zł).
Postanowieniem z 6 września 2016 r. starszy referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 243 § 1 p.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 7 października 2016 r. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Niniejsza sprawa została wszczęta skargą z dnia 20 maja 2015 r.
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a" w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w całości. Zauważyć należy, że wniosek ten został złożony po umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego postanowieniem tut. Sądu z dnia 11 maja 2016 r. w związku z cofnięciem przez Skarżącego skargi oraz w związku z odmową zwrotu kwoty 200 (dwustu) złotych, wpisanej do rejestru opłat sądowych WSA w Warszawie w dniu 11 lutego 2016 r. pod poz. 4030 tytułem wpisu sądowego. Zauważyć należy, że stosownie do art. 227 § 1 i § 2 p.p.s.a. na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych przysługuje zażalenie, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Od zażaleń, o których mowa w § 1, nie pobiera się opłat sądowych. Na podstawie wskazanej regulacji wolne od wpisu pozostaje ewentualne zażalenie na postanowienie tut. Sądu z 22 lipca 2016 r. wydane w przedmiocie odmowy zwrotu zapłaconego w niniejszej sprawie wpisu sądowego.
Na podstawie art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu odmawiające zwrotu wpisu sądowego jest wolne od kosztów sądowych, dlatego rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne, a w konsekwencji, stosownie do art. 249a p.p.s.a. postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu.
W związku z powyższym wniosek Skarżącego należy ocenić pod kątem zasadności ustanowienia radcy prawnego, a więc w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przechodząc do analizy informacji przedstawionych przez Skarżącego oraz wynikających z akt sprawy wskazać należy, że Skarżący posiada majątek, bo tak należy ocenić okoliczność, że Skarżący jest jednym ze współwłaścicieli nieruchomości rolnej o łącznej powierzchni [...] ha. Istotne jest również, że Skarżący prowadzi działalność rolniczą na użytkach rolnych o powierzchni około [...] ha oraz łące (0,70 ha) i zadeklarował, że uzyskuje z użytkowanej nieruchomości rolnej dochód. Łączny zadeklarowany miesięczny dochód Skarżącego wynosi 950 zł, w tym 700 zł z gospodarstwa rolnego i 250 zł z tytułu świadczenia emerytalnego.
Do stałych wydatków Skarżący zaliczył koszty leczenia (300 zł rocznie) oraz ubezpieczenie OC ciągnika (140 zł). Podkreślić przede wszystkim należy, że Skarżący na formularzu PPF oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie około 2.800 zł.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż w orzecznictwie podnosi się, że okoliczność posiadania środków pieniężnych (w szczególności zgromadzonych na rachunku bankowym) jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07).
Reasumując, jeżeli wnioskodawca dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi to winien partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie na Skarżącym nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a mając na uwadze posiadany majątek, stały uzyskiwany dochód oraz oszczędności nie można stwierdzić, że poniesienie części kosztów postępowania sądowego (wynagrodzenia radcy prawnego) spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu Skarżącego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia, a na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.