Uzasadnienie
Zaskarżoną Uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej stwierdziło niedopuszczalność odwołania W. M. - skarżącej w niniejszej sprawie od stanowiska Kierownika Szkolenia Aplikantów Adwokackich Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. i uznało zażalenie na bezczynność ORA w W. za nieuzasadnione.
Uchwała została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżąca została wpisana na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w O. uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w O. z dnia [...] października 2009 r. Aplikanci tej Izby uczestniczą w szkoleniach prowadzonych przez ORA w W. W roku 2011 skarżąca była na II roku aplikacji. Kolokwium roczne w 2001 r. składało się z części pisemnej i ustnej. Do zaliczenia części pisemnej i dopuszczenia do części ustnej kolokwium wymagane było otrzymanie z części pisemnej min. 40 pkt. Z części pisemnej kolokwium w dniu [...] października 2011 r. skarżąca uzyskała jedynie 35 pkt i dopiero w wyniku części pisemnej kolokwium poprawkowego w dniu [...] grudnia 2011 r. skarżąca uzyskała 41 pkt, co pozwoliło jej na przystąpienie do części ustnej kolokwium poprawkowego w dniu [...] grudnia 2012 r, w którym zarówno za odpowiedzi na pytania z zakresu prawa karnego, jak i prawa cywilnego oraz prawa pracy otrzymała po "0" punktów, co spowodowało ogólną ocenę "niedostateczny".
W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżąca zwróciła się do ORA w W. z wnioskiem o wgląd do pracy pisemnej z kolokwium II roku z dnia [...] października 2011 r. odnoszącej się do pierwszego terminu i ponowne zweryfikowanie tej pracy oraz o przywrócenie terminu części ustnej kolokwium. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. ponowiła wniosek o przywrócenie terminu przystąpienia do części ustnej kolokwium II roku aplikacji i zweryfikowanie pracy pisemnej z dnia [...] października 2011 r. W kolejnym piśmie również z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżąca wniosła o przyznanie terminu części ustnej kolokwium II roku aplikacji adwokackiej. W pismach z dnia [...] grudnia 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. skarżąca zakwestionowała ocenę udzielonych odpowiedzi w części pisemnej kolokwium rocznego, a w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r. (wpływ [...] stycznia 2012 r.) przedstawiła uzasadnienie do jednej z odpowiedzi udzielonych przez nią w czasie kolokwium.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. znak nr [...] Kierownik Szkolenia Aplikantów Adwokackich ORA w W. poinformował skarżącą, że jej wniosek o "przyznanie terminu części ustnej kolokwium II roku aplikacji nie może być uwzględniony z uwagi na brak podstaw prawnych, bo zgodnie z § 16 ust. 6 Regulaminu Aplikacji Adwokackiej od decyzji komisji o wyniku kolokwium odwołanie nie przysługuje. Zwrócił nadto uwagę na to, że w części ustnej kolokwium poprawkowego komisja wszystkie odpowiedzi (z prawa karnego, cywilnego i prawa pracy) oceniła na niedostateczny co zgodnie z §18 ust. 5 w/w regulaminu spowodowało negatywna ocenę całego kolokwium.
Jednocześnie wskazał, że na jej wniosek ORA może jednorazowo wyrazić zgodę na powtarzanie roku szkolnego i ponowne przystąpienie do kolokwium rocznego. Podkreślił, że regulamin nie przewiduje przywrócenia terminu przystąpienia do kolokwium, czy kwestionowania jego wyników, zaś skarżąca przystępując do kolokwiów i w pierwszym terminie i poprawkowym nie wskazała przyczyn uniemożliwiających w nim udział, a upływ między kolokwium pisemnym i poprawkowym wyniósł ponad miesiąc.
W piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. skarżąca wniosła odwołanie od, jak podała decyzji nr [...] 2012 z dnia [...] stycznia 2012 r. doręczonej w dniu [...] luty 2012 r. w sprawie odmowy wyznaczenia terminu części ustnej kolokwium II roku aplikacji adwokackiej uznając, iż w/w pismo Kierownika Szkolenia Aplikantów Radcowskich nosząc znamiona decyzji administracyjnej podlega zaskarżeniu na podstawie art. 129 §1 i 2 k.p.a.
Pismem z dnia [...] lutego 212 r. skarżąca wniosła o uzupełnienie decyzji objętej odwołaniem co do prawa odwołania. Kierownik Szkolenia Aplikantów Adwokackich w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. poinformował, że brak jest podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku i pouczył, że do rozpoznawania spraw formalnych dot. aplikacji właściwa jest macierzysta Okręgowa Rada Adwokacka.
W dniu [...] kwietnia 2012 r. do ORA w W. wpłynęło pismo skarżącej z dnia [...] marca 2012 r. adresowane do Naczelnej Rady Adwokackiej zatytułowane "zażalenie na bezczynność", w którym skarżąca na podstawie art. 37 k.p.a. wniosła o wyznaczenie organowi I instancji dodatkowego załatwienia sprawy, zażądanie wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, wydanie zarządzenia o połączeniu do wspólnego rozpoznania sprawy o wyznaczenie dodatkowego terminu kolokwium i wydanie łącznego rozstrzygnięcia co do istoty, gdyż sprawy te pozostają ze sobą w ścisłym związku, w razie przywrócenia terminu i wyznaczenie właściwej w celu przeprowadzenia egzaminu ORA wobec wyłączenia z mocy prawa strony przeciwnej.
Uchwałą nr [...] Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na podstawie art. 58 pkt 8 ustawy Prawo o adwokaturze i art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania od stanowiska Kierownika Szkolenia Aplikantów Adwokackich z dnia [...] stycznia 2012 r. (pkt 1) i uznało zażalenie na bezczynność ORA w W. za nieuzasadnione (pkt 2).
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. skarżąca zaskarżyła powyższą uchwałę w całości, zarzucając w skardze naruszenie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., 127 § k.p.a., 129 § 1 k.p.a., 59 k.p.a., 145 § 1 pkt 1, 3,5 k.p.a., 64 § 2 k.p.a, 147 k.p.a, 149 k.p.a., 77 § 1,7,8, 24 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz naruszenie art. 58 pkt 3 w zw. z art. 59 ust. 1 i 3, art. 44 ust. 1 i art. 61 ustawy Prawo o adwokaturze.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na to, że uchwała o wyznaczeniu kolokwium, jak i ew. decyzja dotycząca wyznaczenia dodatkowego terminu kolokwium jest sprawą wewnątrzorganizacyjną i jako taka nie podlega orzecznictwu sądów administracyjnych.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2012 r. skarżąca wniosła o wydanie orzeczenia zobowiązującego organ do stwierdzenia lub uznania uprawnienia skarżącej do terminu części ustnej kolokwium II roku aplikacji adwokackiej lub stwierdzenie obowiązku organu do wyznaczenia terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), której art. 3 stanowi kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawy co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
- 5) akty prawne miejscowych organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich wyniki, inne niż określone w pkt 5 podejmowane z sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawie, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej a także spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W pkt 2 zaskarżonej uchwały organ uznał zażalenie na bezczynność ORA w W. za nieuzasadnione. Zważyć zatem należy, iż w zażaleniu wniesionym na podstawie art. 37 k.p.a. skarżąca zarzuca bezczynność w załatwieniu jej spraw wiążących się z wynikiem kolokwium rocznego i jej żądań i wniosków zawartych w w/w przepisach. Nie może być zatem wątpliwości co do tego, iż skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu. Sprawa objęta skargą w tej części nie podlega bowiem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, nie mieści się bowiem w katalogu skarg wskazanych w wyżej powołanych przepisach. Podnieść przy tym należy, iż tak, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09 trafnie przywołanym przez organ w odpowiedzi na skargę organy adwokatury z uwagi na istniejący stosunek podległości organizacyjnej między aplikantami adwokackimi a samorządem, którego treścią są m.in. obowiązki aplikantów związane z ich kształceniem są uprawnione do wydawania, w ramach tego stosunku prawnego, aktów wewnętrznych w przedmiocie obowiązków aplikantów adwokackich w zakresie kształcenia w ramach aplikacji i sposób załatwienia spraw o takim charakterze należy do wyłącznej właściwości samorządu adwokackiego.
W świetle powyższego, a w szczególności powołanych wyżej przepisów, a także przepisów ustawy Prawo o adwokaturze, które możliwości złożenia skargi w sprawie objętej pkt 2 zaskarżonej ustawy nie przewidują Sąd uznał, iż w tym zakresie sprawa kognicji sądu administracyjnego nie podlega.
Sąd podziela również stanowisko organu, iż w/w pismo Kierownika Szkolenia Aplikantów Adwokackich zostało podjęte w ramach tzw. władztwa zakładowego między skarżącą a samorządem zawodowym i wbrew przekonaniu skarżącej w/w pismo Kierownika Szkolenia nie nosi znamion decyzji administracyjnej tyle, że ta okoliczność w rozpoznawanej sprawie nie czyni zasadnym wniosku organu o odrzucenie skargi również w tej części z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Skarga w tej części obejmuje bowiem rozstrzygnięcie uchwały podjętej na podstawie art. 134 k.p.a., w którym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania, a w tym zakresie powołany przepis p.p.s.a kognicję sądu przewiduje.
Sąd rozpoznał zatem skargę w tej części. Jednak kontrolując skargę w zakresie określonym art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i art. 134 § 1 p.p.s.a. uznał, iż skarga w tej części nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania.
Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przesłanek o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. W tym przypadku, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały, organ stwierdził, iż o niedopuszczalności odwołania zdecydowały względy przedmiotowe bowiem w/w pismo nie jest decyzją administracyjną, tym bardziej nie jest uchwałą ORA w W., od której przysługiwałoby odwołanie do Prezydium NRA. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze odwołanie służy od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej podjętej w I instancji w sprawach indywidualnych, a NRA rozpoznaje odwołania od uchwał oraz na podstawie art. 58 pkt 8 powołanej ustawy. W/w pismo Kierownika Szkolenia nie może zatem być uznane jako akt samorządu adwokackiego podlegający zaskarżeniu.
Sąd uznał zatem, iż zarzuty skargi odnoszące się do tej części zaskarżonej uchwały są nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji a w pkt 2 na podstawie art. 151 p.p.s.a.