Uzasadnienie
B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca, spółka) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Zarządzeniem z 31 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania bowiem pomimo wezwania skarżąca nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu.
Pismem z 23 czerwca 2016 r. skarżąca wniosła sprzeciw od ww. zarządzenia. W wykonaniu zarządzenia z 11 lipca 2016 r. doręczono skarżącej formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wzywając jednocześnie do jego uzupełnienia i odsłania do sądu. Na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej p.p.s.a.) wezwano skarżącą do nadesłania w terminie 14 dni:
- a. rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014 i 2015,
- b. dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec czerwca 2016 r.,
- c. wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie.
W wykonaniu powyższego wezwania skarżąca przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało wszczęte w dniu 14 stycznia 2015 r. wobec tego zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.. tj. do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu przed nowelizacją, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. strona postępowania, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, zobowiązana jest do złożenia oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona zobowiązana jest na wezwanie złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.).
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] złotych, wartość środków trwałych to [...] złotych, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie [...] złotych. Wskazała ponadto, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie [...] złotych.
Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba tak wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa m.in. w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy brak było uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Po otrzymaniu wezwania nie złożyła wymaganych wyjaśnień oraz dokumentów. Nie przedstawiła argumentacji pozwalającej na przyjęcie, że w oparciu o jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierający oświadczenie o stanie majątkowym zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W sytuacji, gdyby doszło do uwzględnienia wniosku skarżącej, naruszona zostałaby zasada odpłatności za zainicjowaną przez nią sprawę sądową.
Należy wskazać, że prawo pomocy, stanowi wyjątek od powyższej zasady. Jego udzielenie wiąże się z koniecznością należytego zachowania po stronie wnioskodawcy (tj. przedstawienia sądowi oceniającemu wniosek całości materiału dokumentującego stan majątkowy). Prawo pomocy nie jest więc instytucją przysługującą osobom uznającym się za niezamożne, a osobom, które wykażą taki fakt stosownymi dokumentami i oświadczeniami, co w niniejszym stanie faktycznym nie miało miejsca.
Wymaga podkreślenia, że przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest możliwe, gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa jest niepełna. Uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy.
W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą sytuacja materialna analizowana w oparciu o przedstawione przez stronę dokumentu oraz złożone wyjaśnienia nie uzasadnia przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.