Uzasadnienie
P. M. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "organ odwoławczy", "organ drugiej instancji" lub "GITD") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...].
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "WITD" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości ośmiu tysięcy ośmiuset złotych za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego oraz brak zgłoszenia w terminie organowi licencyjnemu zmiany danych.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej także jako "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej także jako "utd") oraz lp. 1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2019 r. w [...], przy ul. [...], około godziny 16:20, funkcjonariusze Policji poddali kontroli drogowej prowadzony przez skarżącego pojazd marki [...] o nr rej. [...]. W toku kontroli ustalono, iż kierujący przewoził pasażera – A. T., ze stacji PKP P. na ulicę [...]. Pasażer podczas kontroli oświadczył, że usługę przewozu na ww. trasie zamówił przy pomocy aplikacji [...] (notatka urzędowa z dnia [...] kwietnia 2019 roku). Za przewóz zapłacił 11.94 złotego za pomocą aplikacji. Kierujący wykonywał przewóz osób pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą we własnym imieniu. Przedłożył w trakcie kontroli wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Przy czym funkcjonariusze Policji stwierdzili, że pojazd, którym skarżący wykonywał przewóz, nie był przypisany do okazanej licencji.
Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole oraz notatce służbowej, po czym dokumentacja ta, wraz z materiałem zdjęciowym, została przekazana przez Wydział Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. Wysłał także zapytanie do odpowiedniego organu licencyjnego, czy skarżący posiadał licencję (i jakiego rodzaju) do wykonywania transportu drogowego, jak również, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do udzielonej mu licencji.
Z informacji uzyskanej z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta W. z dnia [...] lipca 2019 roku wynikało, że skarżący, na dzień kontroli, posiadał uprawnienie w zakresie transportu drogowego osób, wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Jednocześnie organ licencyjny wyjaśnił, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] nie został zgłoszony do posiadanej przez skarżącego licencji.
Powyższe postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] sierpnia 2019 roku nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8 800 złotych za stwierdzone w sprawie naruszenia. Zdaniem WITD, nie ulegało wątpliwości, że skarżący wykonywał okazjonalny przewóz osób pojazdem przeznaczonym do konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 5 osób łącznie z kierowcą. Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 4a i ust. 4b ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W związku z powyższym WITD stwierdził wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej zawartej w lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto skarżący nie dokonał zgłoszenia w formie pisemnej w postaci papierowej lub elektronicznej organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd w wymaganym terminie, w związku z czym organ pierwszej instancji stwierdził naruszenie lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd.
Od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymał ją w mocy. Zdaniem organu odwoławczego nie budziło wątpliwości, iż kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego, przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem przewozów, określonych w art. 18 ust. 4b utd. Bezsprzeczne jest, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu protokół kontroli.
Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Ponadto, w toku postępowania organ I instancji ustalił, na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Miasta W. (pismo z 5 lipca 2019 r.). że skarżący posiadał uprawnienie w zakresie transportu drogowego osób, wynikające z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosił pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. GITD zaznaczył, że co prawda organ I instancji nie ustalił, od kiedy skarżący wykonywał transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu. Jednakże GITD wskazał, że od [...] kwietnia 2019 r. (dzień kontroli) do dnia wydania decyzji w I instancji ([...] sierpnia 2019 r.) upłynęło 111 dni a do dnia wydania decyzji drugoinstancyjnej skarżący nie przedłożył dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego GITD stwierdził, że WITD prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości ośmiuset złotych z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd.
W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił:
- 1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art 77 § 1, art 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 roku i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b) pkt 2 ww. ustawy, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżący wykonywał przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 utd,
- 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a/ art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 oraz art 5b ust 1 pkt 1 utd poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżący - aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 utd, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 utd), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 utd w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;
b/ art 5b ust 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie w zw. z art 20 w zw. z art 22 i art 31 ust 3 oraz art. 32 ust 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 utd, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów utd doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;
c/ ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2b petitum, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw. z art. 22 i art 31 ust 3 oraz art 32 ust 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust 4a i 4b pkt 2 w zw, z art, 4 pkt 11 utd poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;
d/ ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust 4a ustawy o transporcie wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;
e/ poprzez błędne przyjęcie, iż art 5 b ust 1, art 18 ust. 4a) i 4b) w związku z art 4 pkt 11 utd może być zastosowany wobec skarżącego, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W sytuacji, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż cytowane powyżej przepisy utd a w szczególności art. 18 ust 4a i 4b) oraz art. 5 b ust 1 ustawy o transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżący wniósł o zwrócenie się przez Sąd:
- - do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b) oraz art. 5 b ust 1 Ustawy o Transporcie stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej,
- - do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie z art. 20 w zw. z art. 22 i art 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącego regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji WITD i zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1392, dalej zwana "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie a zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] stycznia 2020 roku oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nie naruszają przepisów prawa. W ocenie Sądu, przy ich wydawaniu, organy nie naruszyły ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Nie zasługują, w ocenie Sądu, na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz art. 86 k.p.a.. W istocie bowiem z ich uzasadnienia wynika, że skarżący kwestionuje - nie poczynione przez organy ustalenia faktyczne, ale właśnie dokonaną przez te organy wykładnię art. 4, 5 oraz 18 ustawy o transporcie drogowym. W sprawie nie jest bowiem kwestionowane, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2019 r. w W., przewoził pasażera, który usługę przewozu zamówił przy pomocy aplikacji [...] a kwota odpłatności za usługę wyniosła 11,94 złotego.
Stanowisko skarżącego sprowadza się natomiast do wykazania, że na podstawie wyżej wskazanych okoliczności faktycznych nie można uznać, że w ogóle wykonywał przewóz okazjonalny, a tym samym że nie mógł naruszyć warunków jego wykonywania i zostać z tego powodu obciążany karą na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję.
Sąd nie podziela powyższego stanowiska skarżącego. Otóż, wbrew twierdzeniom skarżącego, obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia "przewozów okazjonalnych" poza pojęciem "wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób". Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy skarżący mógł bowiem wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób spełniłby dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie jest zatem przede wszystkim istotne, że z rozdziału 3 cyt. ustawy dotyczącego transportu drogowego osób – art. 18 oraz art. 4 pkt 11 ustawy wynika, że przewóz ten - z wyłączeniem usług przewozu świadczonych taksówką - może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.
W ocenie Sądu skontrolowanym w dniu [...] kwietnia 2019 r. pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:
- - pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1983 oraz z 2018 r. poz. 2244),
- - pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,
- - pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
- a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
- b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.
Wykonywany w dniu [...] kwietnia 2019 r. samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] przewóz to zatem przewóz okazjonalny, którym zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Stwierdzając powyższe Sąd wziął również pod uwagę, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją [...], t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. w tej materii m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06).
W myśl art.18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym zasadą jest, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
Zgodnie z treścią art.18 ust.4b u.t.d. dopuszcza się jednak przewóz okazjonalny:
- 1) pojazdami zabytkowymi,
- 2) samochodami osobowymi:
- a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
- b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
- c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- - niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że wykonywanie przewozu okazjonalnego jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu warunku określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy, a mianowicie można go wykonać jedynie pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd, którym w dniu [...] kwietnia 2019 r. wykonywano przewóz nie spełniał tego wymogu. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli i dołączonych do niego dokumentów (dokumentacja fotograficzna oraz szczegóły pojazdu z CEPiK wprowadzone na podstawie dowodu rejestracyjnego) [...] o nr rej. [...] został fabrycznie poznaczony do przewozu 5 osób i tak też zarejestrowany, to jest jako pojazd pięcioosobowy, co jest okolicznością niesporną. Nie został zatem spełniony warunek wykonywania przewozu okazjonalnego określony w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym. Nie miał także miejsca żaden z przypadków określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym uprawniających do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu konstrukcyjnego pojazdu opisanego w art. 18 ust. 4a tej ustawy. [...] o nr rej. [...] nie jest bowiem bezsprzecznie pojazdem zabytkowym.
Dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia ww. kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne jest łączne spełnienie warunków przewodu wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 analizowanej ustawy. W ocenie Sądu fakty opisane w protokole kontroli wprost i bez potrzeby głębszej analizy prawnej świadczą o tym, że warunki te nie zostały spełnione przez przedsiębiorcę. Organy prawidłowo stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie w szczególności nie została spełniona przesłanka określona w ustępie 4b punkt 2b, gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z zeznań pasażera w dniu [...] kwietnia 2019 r. zamówił on usługę przewozu za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie komórkowym aplikacji [...], co, jak słusznie zauważył organ pierwszej instancji, wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa.
Zdaniem Sadu sam samochód, którym wykonywano przejazd, nie może być uznany za siedzibę przedsiębiorstwa skarżącego. Stanowisko przeciwne wskazujące, że w przypadku przedsiębiorców świadczących usługi transportowe samochód, za pomocą którego wykonują oni swoje usługi, należałoby uznać za miejsce tożsame z siedzibą przedsiębiorcy nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa, które nie tworzą takiego rodzaju konstrukcji i nie rozciągają pojęcia "siedziba przedsiębiorstwa" na wszelkie rzeczy i prawa wchodzące w skład tego przedsiębiorstwa. Samochód jest w tym wypadku jedynie środkiem i narzędziem, przy pomocy którego przedsiębiorca może zrealizować usługi transportowe, które w przedmiotowej sprawie zaoferował zainteresowanemu pasażerowi za pomocą aplikacji internetowej i poza siedzibą przedsiębiorstwa, a strony umowy, to jest skarżący i pasażer nie zawarły pomiędzy sobą żadnej pisemnej umowy.
Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, że wobec posiadania przez niego licencji na przewóz osób samochodem osobowym nie musi spełniać warunku przewozu okazjonalnego określonego w art.18 ust.4a lub 4b ustawy. W ocenie skarżącego wymogi wskazane w art.18 ust.4a i 4b pkt.2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 ustawy o transporcie drogowym.
Wykładnia wymienionych przepisów dokonana w skardze jest w ocenie Sądu nieprawidłowa. Rozpatrując te kwestie należy w pierwszej kolejności podnieść, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie wynika, aby przewoźnik posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym był zwolniony ze spełnienia warunku wykonywania przewozu okazjonalnego określonego w art.18 ust. 4a cyt. ustawy. Żaden przepis ustawy nie przewiduje, iż osoba posiadająca licencję, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 może wykonywać przewóz okazjonalny bez konieczności spełnienia wymogu określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy. Analiza ustawy o transporcie drogowym wskazuje natomiast na zupełnie odmienny wniosek a mianowicie taki, że wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji o której mowa w art. 5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy, ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego wymogu z art.18 ust.4a u.t.d. (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2019r.; sygn. akt III SA/Po 568/19 i wyrok w przedmiotowej w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019r.; III SA/Gd 668/19).
Pogląd wyrażony w skardze nie znajduje uzasadnienia w żadnym przepisie ustawy o transporcie drogowym. W związku z czym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że posiadanie przez niego licencji, o której mowa w art.5 ust.1 pkt.1 cyt. ustawy uprawniało go do wykonywania przewozu okazjonalnego bez spełnienia wymogu określonego w art.18 ust.4a cyt. ustawy.
Reasumując tę część rozważań Sąd uznał, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, bez spełnienia wymogu wykonywania takiego przewozu określonego w art.18 ust.4a ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art.18 ust.4b cyt. ustawy uzasadniający odstąpienie od spełnienia wymienionego wymogu. Uzasadniało to zatem wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł (l.p 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.).
Sąd uznał przy tym za niezasadny zarzut sprzeczności analizowanych regulacji ustawy o transporcie drogowym z regulacjami zawartymi w Konstytucji RP. Skarżący zarzucał naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji – poprzez ich niezastosowanie – oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 ustawy o transporcie poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy powinny były odmówić zastosowania cytowanych przepisów ustawy o transporcie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi.
W ocenie Sądu, ustawodawca w art. 18 ust. 4a ustawy celowo wprowadził zasadę, zgodnie z którą przewóz okazjonalny może być realizowany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, jak i określił w art. 18 ust. 4 b pkt 2 ustawy zwalniające z tego obowiązku dodatkowe wymogi, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób innymi samochodami osobowymi. Ustawodawca, odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób, ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Podkreślić należy, że różny charakter tych przewozów wiąże się bezpośrednio z odmiennym uregulowaniem warunków obu rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy.
W związku z tym uznać należy, że podnoszone przez skarżącego zarzuty sprzeczności przepisów ustawy o transporcie drogowym z wartościami konstytucyjnymi - zasadą wolności gospodarczej i zasadami jej ograniczania, zasadami wprowadzania ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw oraz zasadami równości i zakazu dyskryminacji, nie są uzasadnione. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że przepis art.18 ust.4 a ustawy o transporcie drogowym został wprowadzony z dniem 7 kwietnia 2011r. na mocy art.1 pkt 3 ustawy z 4 lutego 2011r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 48, poz.247). Celem tej zmiany było wyłączenie z zakresu przewozów okazjonalnych przewozów taksówkowych, za które uznawane mają być wszystkie przewozy na podstawie taksometru. Założeniem ustawodawcy było zatem właśnie to aby masowe usługi dla ludności odbywały się w ramach licencji taksówkowej ze względów bezpieczeństwa.
Stąd też wprowadzono nową definicję przewozu okazjonalnego, z której wyłączone są przewozy taksówkowe. W przekonaniu Sądu ustawodawca miał prawo dokonania takich zmian w definicji przewozu okazjonalnego (art.18 ust.4a) oraz ustalenia wyjątków określonych w art.18 ust.4b u.t.d i nie stanowi to naruszenia przepisu art.32 Konstytucji RP (p. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2020 r.; sygn. akt III SA/Łd 964/19).
Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut skarżącego, że art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i nie można się na nie powoływać wobec jednostek. Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37 z dnia 21 lipca 1998 r.) utraciła moc i została zastąpiona Dyrektywą (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.2015.241.1 z dnia 17 września 2015 r.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b Dyrektywy pojęcie usługa oznacza każdą usługę społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każdą usługę normalnie świadczoną za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług, a "przepisy techniczne" zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. f dyrektywy oznaczają specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, włącznie z odpowiednimi przepisami administracyjnymi, których przestrzeganie jest obowiązkowe, de iure lub de facto, w przypadku wprowadzenia do obrotu, świadczenia usługi, ustanowienia operatora usług lub korzystania w państwie członkowskim lub na przeważającej jego części, jak również przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne państw członkowskich, z wyjątkiem określonych w art. 7, zakazujące produkcji, przywozu, wprowadzania do obrotu lub stosowania produktu lub zakazujące świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług.
Usługa przewozu nie jest usługą świadczoną na odległość drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ppkt (i) dyrektywy, świadczenie usługi "na odległość" oznacza, że usługa świadczona jest bez równoczesnej obecności stron. Oczywistym jest, że realizacja umowy przewozu polega na przewozie osoby z jednego miejsca do drugiego i następuje w sytuacji jednoczesnej stałej bezpośredniej obecności obu stron umowy – realizującego przewóz jak i przewożonego. Na marginesie jedynie wskazać należy, że dla zastosowania dyrektywy nie ma znaczenia okoliczność sposobu zawarcia umowy przy użyciu aplikacji [...]. Wyrokiem z 20 grudnia 2017 r. (sygn. akt C 434/15) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że art. 56 TFUE w zw. z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r dotyczącej usług na rynku wewnętrznym i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, taką jak ta, o której mowa w niniejszym postępowaniu, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartphone), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE.
Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu stosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Trybunał wskazał, że usługa pośrednictwa świadczona przez przedsiębiorstwo [...] (konkurencyjna aplikacja do aplikacji [...]), polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską, nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.
Skoro TSUE potraktował firmę pośredniczącą jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to tym bardziej skarżący, jako realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera) również wykonuje niepodlegającą dyrektywie usługę transportową (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2018 r.; sygn. akt III SA/Kr 1141/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z 1 kwietnia 2019 r.; sygn. akt II SA/Gl 1048/18; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2018 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2358/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r.; sygn. akt III SA/Gd 501/19).
Finalnie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący zaskarżył decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2020 r. w całości. Decyzja ta tymczasem utrzymała w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego także w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości ośmiuset złotych za brak zgłoszenia w terminie organowi licencyjnemu zmiany danych. Zdaniem Sądu zaistniały w sprawie przesłanki do wymierzenia przedmiotowej kary. Z informacji uzyskanej z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta W. z dnia [...] lipca 2019 roku wynikało bowiem, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] nie został zgłoszony przez skarżącego do posiadanej przez niego licencji. Tymczasem przepisy ustawy o transporcie drogowym szczegółowo określają zarówno zakres danych, które podlegają zgłoszeniu do licencji, jak również – w przypadku zmiany tych danych, przewidują konieczność ich zgłoszenia w określonym terminie. Jak stanowi natomiast art.
- 8. ust. 1 u.t.d. licencji, o których mowa w art. 5b ust. 1 i 2, udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, po uiszczeniu opłaty, o której mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1. Jednocześnie, zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, dołącza się między innymi:
- 5) wykaz pojazdów zawierający następujące informacje:
- a) markę, typ,
- b) rodzaj/przeznaczenie,
- c) numer rejestracyjny,
- d) numer VIN,
- e) wskazanie rodzaju tytułu prawnego do dysponowania pojazdem.
Jak wymaga art. 14 u.t.d. przewoźnik drogowy jest przy tym obowiązany zgłaszać na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego organowi, który udzielił:
- 1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,
- 2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8
- - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania. Stosownie natomiast do art. 14 ust. 2 jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w zezwoleniu na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści zezwolenia lub licencji.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że na skarżącym ciążył obowiązek zgłoszenia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] do posiadanej przez niego licencji w terminie 28 dni od powstania zmiany. Tymczasem już porównanie daty kontroli – [...] kwietnia 2019 roku i daty pisma Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta W. informującego o braku zgłoszenia ww. pojazdu, czyli [...] lipca 2019 roku, wskazuje na przekroczenie ujętego w art. 14 u.t.d. terminu 28 dni od dnia powstania zmiany. Uzasadniało to więc wymierzenie za to naruszenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł (l.p 1.5 załącznika nr 3 do ww. ustawy.).
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.