Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 31 § 2 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku [...] Stowarzyszenia P., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego w sprawie stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o., usytuowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że z analizy zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów wynika, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych, polegających na montażu wieży kratowej wraz z urządzeniami emitującymi pola elektromagnetyczne – stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...], co potwierdza zaświadczenie Prezydenta W. z dnia 30 marca 2007 r. o braku sprzeciwu organu.
Zauważył, iż w aktach sprawy znajduje się również zawiadomienie z dnia 3 września 2007 r., którym inwestor poinformował Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] o zakończeniu budowy obiektu i planowanym terminie rozpoczęcia użytkowania od dnia 4 października 2007 r. oraz sprawozdanie z pomiarów pól elektromagnetycznych wykonanych dla celów ochrony środowiska i ludności, w którym nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych, jaki może występować w środowisku. W ocenie organu pierwszej instancji, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy można stwierdzić, że przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej została wybudowana w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie i z tego względu brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło [...] Stowarzyszenie P. z siedzibą w R., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu skarżące stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 3 pkt 1 oraz pkt 9, art. 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a także § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru budowlanego. W treści zażalenia przywołano orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którymi budowa masztu telefonii komórkowej nie stanowi robót budowlanych polegających na montażu urządzenia będącego elementem wyposażenia budynku (wyrok NSA z dnia 7 lipca 2005 r. sygn. akt II OSK 89/05), a stację bazową telefonii komórkowej należy traktować jako obiekt budowlany (wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 62/08).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia [...] Stowarzyszenia P. z siedzibą w R., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy uznał za chybione twierdzenie strony skarżącej, iż realizacja spornej inwestycji - stacji bazowej telefonii komórkowej, usytuowanej na dachu budynku mieszkalnego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ podał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy wymaga zgłoszenia.
Ponadto wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się dokonane przez inwestora zgłoszenie oraz zaświadczenie Prezydenta W. o niewniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia. Zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, iż przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej została zrealizowana samowolnie, dlatego zgłoszone w niniejszej sprawie żądanie wszczęcia postępowania w ramach nadzoru budowlanego jest nieuzasadnione, a organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 31 § 2 k.p.a.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] Stowarzyszenie P. z siedzibą w R., zarzucając naruszenie art. 31 k.p.a. przez jego wadliwe zastosowanie. W ocenie skarżącego stowarzyszenia, art. 31 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy prawnej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wyłącznie z przyczyn merytorycznych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.
Kontroli Sądu podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego ramach nadzoru budowlanego sprawie stacji bazowej telefonii komórkowej P. Sp. z o.o., usytuowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Kwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art. 31 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.
Należy zauważyć, iż przesłanki uprawniające organizację społeczną do wystąpienia w sprawie dotyczącej innej osoby z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu zostały określone w art. 31 § 1 k.p.a. Zgodnie z regulacją zawartą w cytowanym przepisie prawa, organizacja społeczna może wystąpić z takim żądaniem, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Są to przesłanki inicjatywy procesowej organizacji społecznej, które muszą wystąpić łącznie – cel statutowy organizacji społecznej jest jednym elementem legitymującym żądania, drugim natomiast jest zgodność tego żądania z interesem społecznym. Rozpatrując wniosek organizacji społecznej, organy administracji muszą rozważać zarówno to, czy udział w postępowaniu znajduje uzasadnienie w postanowieniach statutu organizacji, jak i to, czy za tym udziałem, nawet gdy mieści się on w ramach działalności statutowej, przemawia interes społeczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 264/07).
Takie same kryteria oceny zasadności żądania obowiązują organ przy rozpatrywaniu wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu oraz wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego.
Skoro uznanie żądania za uzasadnione wymaga łącznego wystąpienia dwóch wyżej określonych przesłanek inicjatywy procesowej organizacji społecznej, możliwość wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania wskutek żądania organizacji społecznej lub o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu następuje wyłącznie wówczas, gdy organ stwierdzi, iż żądanie to nie jest zasadne. Ocena zasadności żądania zgłoszonego w oparciu o art. 31 § 1 k.p.a. polega zaś na zbadaniu przesłanek określonych w tym przepisie i nie może sprowadzać się do merytorycznego badania zarzutów podniesionych przez organizację społeczną.
W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obu instancji nie przeprowadziły postępowania zgodnie z dyspozycją art. 31 k.p.a., gdyż wywiodły brak zasadności żądania skarżącego stowarzyszenia z faktu, iż sporna stacja bazowa telefonii komórkowej została zainstalowana na budynku mieszkalnym w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie. Należy wskazać, iż na tym etapie postępowania administracyjnego organ nie jest uprawniony do merytorycznej oceny zasadności zgłoszonego żądania, lecz jego rola sprowadza się do zbadania, czy jest ono uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej i czy za wszczęciem postępowania przemawia interes społeczny. Ewentualny brak podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, wynikający ze stanu faktycznego i prawnego sprawy, może stanowić przesłankę umorzenia postępowania, nie zaś odmowy jego wszczęcia z uwagi na uznanie żądania za niezasadne.
Nie można bowiem mówić o niezasadności wniosku stowarzyszenia złożonego w trybie art. 31 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1389/07).
Powyższe uchybienie stanowi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istoty wpływ na wynik sprawy. Zawarte w skardze zarzuty należało zatem uwzględnić. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien przeprowadzić stosowne postępowanie mające na celu ustalenie, czy żądanie zgłoszone przez skarżące stowarzyszenie spełnia wymogi określone w art. 31 § 1 k.p.a., a więc ocenić jego zasadność pod względem wystąpienia ustawowych przesłanek.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.