Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("SKO") po rozpatrzeniu odwołania P. F.("skarżący") od decyzji Starosty [...] ("Starosta") z [...] marca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu i uchylenia pozwolenia czasowego – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Skarżący, [...] lutego 2016 r., złożył w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...] wniosek o rejestrację pojazdu, tj. przyczepy ciężarowej do przewozu żywych zwierząt marki [...], dołączając do niego umowę sprzedaży, dowód rejestracyjny (wraz z tłumaczeniami), zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu i oświadczenie o braku tablic identyfikacyjnych.
Po weryfikacji ww. dokumentów Starosta dokonał rejestracji czasowej przedmiotowego pojazdu oraz wysłał kartę zapytania o dane z Systemu Informacyjnego Schengen ("SIS").
W dniu [...] marca 2016 r. do Starostwa Powiatowego w [...]wpłynęła informacja z Centralnego Organu Technicznego Krajowego Systemu Informatycznego Komendy Głównej Policji, że przedmiotowy pojazd figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen i podlega zatrzymaniu. Z kolei [...] marca 2018 r. Wydział Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w [...] otrzymał pismo Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] lutego 2018 r., sygn. akt [...] wraz z kserokopią postanowienia o umorzeniu dochodzenia i kserokopią postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] maja 2016 r. o jego zatwierdzeniu. Z treści ww. postanowień wynikało, że przedmiotowa przyczepa w dniu [...] grudnia 2006 r. została zarejestrowana w [...] jako utracona na skutek kradzieży.
Organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o powyższych ustaleniach, wskazując jednocześnie na możliwość złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał.
Ww. decyzją z [...] marca 2018 r. Starosta odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu, uchylając jednocześnie pozwolenie czasowe.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący.
Po rozpoznaniu ww. odwołania, SKO, decyzją z [...]kwietnia 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. - "p.r.d.") rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie jednego ze wskazanych tam dokumentów. Na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydaje dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5 (art. 73 ust. 1 p.r.d.). Organ odwoławczy podkreślił, że jedną z pierwszych czynności, jaką musi podjąć organ przed wydaniem decyzji o rejestracji pojazdu, jest ustalenie danych osobowych właściciela zgłoszonego do rejestracji pojazdu i to nie tylko w celu ustalenia swojej właściwości miejscowej, ale także, a może przede wszystkim, stwierdzenia czy osoba składająca wniosek jest legitymowana do ubiegania się o zarejestrowanie na swoją rzecz pojazdu.
Podobne zastrzeżenia wprowadza także § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r., Nr 186, poz. 1322 ze zm. - "Rozporządzenie"), obowiązujące w dacie rozpatrywania wniosku skarżącego. Zgodnie z nim w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem przypadków określonych w art. 72 ust. la-4 p.r.d. oraz ust. 2-13 i § 3 Rozporządzenia, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza m.in. dowód własności pojazdu.
W świetle § 4 ust. 1 pkt 1-6 Rozporządzenia, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu i wreszcie prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. SKO wskazało, że organ dokonujący rejestracji ma obowiązek zbadania mocy dowodowej wskazanych wyżej dokumentów.
Następnie organ II instancji podniósł, że do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu skarżący dołączył oświadczenie, że pojazd ten sprowadził bez tablic rejestracyjnych z [...], a z treści dowodu rejestracyjnego wynikało, że pojazd posiadał numer rejestracyjny [...]. Powyższe okoliczności oraz zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - "k.p.a."), obligowały organ rejestracyjny do wystąpienia na podstawie § 2 ust. 12a Rozporządzenia z zapytaniem o dane z SIS do Centralnego Organu Technicznego KSI (Krajowego Systemu Informatycznego). Organ odwoławczy podkreślił, że wpisy do SIS dotyczące pojazdów mogą być dokonywane, jeżeli istnieją wyraźne oznaki, że są one związane z poważnymi przestępstwami w celu ich ścigania oraz zapobiegania im, a także w przypadku poważnych zagrożeń wewnętrznego lub zewnętrznego bezpieczeństwa narodowego.
Wobec powyższego, po uzyskaniu przez Starostę informacji z Centralnego Organu Technicznego KSI, że pojazd, posiadający taki sam numer VIN jak przedmiotowa przyczepa, figuruje w Systemie Informacyjnym Schengen i podlega zatrzymaniu, oczywistym było, że organ ten nie mógł uznać, że przedłożona przez skarżącego faktura zakupu tego pojazdu stanowi wystarczający dowód własności przedmiotowego pojazdu.
SKO wskazało, że zgodnie z § 1 ust. 1c pkt 2 Załącznika Nr 1 (zatytułowanego: Instrukcja w sprawie rejestracji pojazdów) do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1088) w przypadku, gdy organ rejestrujący skierował zapytanie o dane z SIS do Centralnego Organu Technicznego KSI i uzyskał informację tego organu, że zgłoszony do rejestracji pojazd został skradziony, przywłaszczony lub utracony w inny sposób, odmawia rejestracji pojazdu.
Wobec powyższego, organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty i stwierdził, że przedstawiona przez skarżącego umowa sprzedaży pomiędzy sprzedającym przyczepę - obywatelem [...] P. S., a kupującym - skarżącym, dokonanej za pośrednictwem mieszkańca [...] (P. W.), nie może stanowić dowodu własności zgłoszonego do rejestracji pojazdu bowiem w sprawie nie zostało udokumentowane zgodnie ze stanem rzeczywistym prawo własności zgłoszonego do rejestracji pojazdu. W tym względzie należało mieć na uwadze zasadę nemo plus iuris, zgodnie z którą nie można skutecznie nabyć prawa własności od nieuprawnionego zbywcy.
Skargę na decyzję SKO z [...] kwietnia 2018 r. złożył P. F., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i 75 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia, czy dla pojazdów [...] tym samym numerem nadwozia [...] były oznaczane więcej pojazdów.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w odniesieniu do przedmiotowej przyczepki toczy się spór cywilny przed Sądem Rejonowym w [...], I Wydział Cywilny, sygn. akt [...], z powództwa P. F. przeciwko P. W., który pośredniczył w jej zakupie. W toku tej sprawy P. W. twierdził, że ustalił w [...], że dla pojazdów [...] tym samym numerem nadwozia [...] był oznaczany więcej niż jeden pojazd. A zatem wedle tego twierdzenia mogło dojść do sytuacji, że taki sam numer nadwozia miało więcej przyczepek. Wówczas kradzież jednej z nich i wpis w rejestrach policyjnych co do jednej skutkowałby ograniczeniami co do pozostałych. Zdaniem skarżącego, ta okoliczność jest istotna dla sprawy i powinna zostać wyjaśniona przez organy administracji.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - "P.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja SKO w [...]z [...] kwietnia 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z [...] marca 2019 r., którą odmówiono skarżącemu rejestracji pojazdu i uchylono pozwolenie czasowe.
Stosownie do art. 72 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
- 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
- 3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
- 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
- 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
- 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy. Oznacza to, że w postępowaniu tym ograniczono możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując enumeratywnie jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OSK 192/17, LEX nr 2 583 506).
Z kolei, na podstawie § 2 ust. 12a przywołanego wcześniej Rozporządzenia (w wersji obowiązującej w dacie wydania decyzji), przed wydaniem dowodu rejestracyjnego organ rejestrujący, korzystając z uprawnienia, o którym mowa w ustawie z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej (Dz. U. Nr 165, poz. 1170 oraz z 2008 r. Nr 195, poz. 1198 i Nr 216, poz. 1367), może skierować zapytanie o dane z SIS do Centralnego Organu Technicznego KSI na wypełnionej karcie zapytania zgodnej z wzorem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 22 ust. 3 tej ustawy.
Jak wskazał organ odwoławczy, w przypadku gdy organ rejestrujący skierował zapytanie o dane z SIS do Centralnego Organu Technicznego KSI i uzyskał informację od tego organu, że zgłoszony do rejestracji pojazd został skradziony, przywłaszczony lub utracony w inny sposób, odmawia rejestracji pojazdu wobec niespełnienia warunku wynikającego z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w [...] jako utracony na skutek kradzieży, a więc przedstawiona umowa sprzedaży nie mogła stanowić dowodu własności zgłoszonego do rejestracji pojazdu.
Wobec powyższego Sąd podzielił ustalenia organu odwoławczego i zgodził się z zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji oceną stanu faktycznego w sprawie. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie przedstawi niebudzących wątpliwości dowodów własności pojazdu, organy obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu skoro rejestracji dokonują wyłącznie na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2774/12, LEX nr 2 120 930, czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1415/10, LEX nr 1 068 401).
Podkreślić należy, że w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu konieczne jest, by istniała całkowita pewność, że osoby legitymujące się dokumentem potwierdzającym własność pojazdu są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitymi właścicielami pojazdu. Naruszenie tej zasady może bowiem godzić w interesy osób trzecich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 418/06, LEX nr 255 973).
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.