Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] przyznał A. C. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radów Prawnych w [...] na pełnomocnika skarżącego wyznaczony został w dniu 17 sierpnia 2016r. radca prawny A. G.. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik z urzędu w dniu 29 sierpnia 2016r. zapoznał się z aktami przedmiotowej sprawy w czytelni Sądu.
Wezwaniem z dnia 5 października 2016r. w wykonaniu zarządzenia z tej samej daty wezwano skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika z urzędu do wskazania w sposób konkretny okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt VII SA/Wa 912/14, a także do wskazania kiedy dowiedziała się o istnieniu ww. okoliczności lub środków dowodowych w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem, rozpoznania skargi o wznowienie postępowania w formie i treści w jakiej została złożona.
W dniu 10 października 2016r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika w którym podtrzymał stanowisko skarżącego wyrażone w skardze z dnia 28 kwietnia 2016r. W piśmie tym radca prawny A. G. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Oświadczyła, iż opłata ta nie została zapłacona w całości ani w części.
Kolejnym pismem z dnia 17 października 2016r. pełnomocnik udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie. Poinformował, że skarżący o braku wzmocnienia fundamentów dowiedział się w dniu 16 grudnia 2015r., tj. w dniu kiedy inwestor stawił się w budynku skarżącego celem wykonania iniekcji pod posadzkami.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę o wznowienie postępowania sądowego, z uwagi na wniesienie jej po upływie terminu o którym mowa w art. 277 p.p.s.a.
W dniu 9 grudnia 2016r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika wraz z opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. postanowienia. W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, według norm przepisanych. Oświadczył, iż koszty te nie zostały uiszczone ani w części ani w całości.
Pismem z dnia 6 marca 2017r. odpis wspomnianej opinii został przesłany skarżącemu, zgodnie z art. 177 § 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z pouczeniem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii stronie.
W tym stanie faktycznym zważono co następuje:
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej p.p.s.a wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje stosowne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Stawki wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej w przedmiotowej sprawie w postępowaniu przed sądem w pierwszej instancji określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).
Zdaniem referendarza sądowego nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego stosownego wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Zaznaczyć należy, że przy przyznawaniu opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przywołany powyżej przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania.
Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd (referendarza sądowego), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09). W orzecznictwie wskazuje się również, że udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12).
Jak wynika, z akt rozpoznawanej sprawy skarga o wznowienie postępowania została sporządzona osobiście przez skarżącego, zaś postanowienie Sądu z dnia 14 listopada 2016r. wydane na posiedzeniu niejawnym. Czynności wyznaczonego pełnomocnika polegały na zapoznaniu się z aktami sprawy w czytelni Sądu w dniu 29 sierpnia 2016r. oraz sporządzeniu pisma z dnia 5 października 2016r. podtrzymującego skargę skarżącego i pisma z dnia 17 października 2016r. udzielającego odpowiedzi na wskazane wyżej wezwanie Sądu. Analizując zakres podjętych czynności przez pełnomocnika trudno uznać, że udzielił skarżącemu rzeczywistej pomocy prawnej. Skarga skarżącego o wznowienie postępowania została bowiem odrzucona, z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Wniesiona skarga o wznowienie postępowanie nie została zatem merytorycznie rozpoznania przez Sąd, a czynności dokonane przez pełnomocnika nie przyczyniły się do rozstrzygnięcia sprawy.
W świetle powyższego uznano, brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za pomoc prawną przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji.
W rozpoznawanej sprawie uznano natomiast, że zasadne jest przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną w drugiej instancji, tj. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte wniesioną przez pełnomocnika w dniu 9 grudnia 2016r. (data stempla biura podawczego) opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 14 listopada 2016r. postanowienia, a zatem zastosowanie do przyznania wynagrodzenia za tą pomoc prawną będą miały przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1715).
Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) ww. rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi – 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadzi sprawy ten sam radca prawny – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynosi – 240 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została opłacona w całości, lub w części (§ 3 ww. rozporządzenia).
W niniejszej sprawie, wyznaczony z urzędu pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 14 listopada 2016r. postanowienia odrzucającego skargę o wznowienie postępowania sądowego. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie wynagrodzenia zawiera oświadczenie o jakim mowa w § 3 ww. rozporządzenia.
Z tego względu, przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. Ze względu na to, że pełnomocnik został ustanowiony przed wydanym przez Sąd w pierwszej instancji postanowieniem odrzucającym skargę o wznowienie postępowania, a zatem w drugiej instancji prowadził sprawę ten sam radca prawny opłata wynosi 50 % stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia.
Wyznaczonemu pełnomocnikowi należało zatem przyznać wynagrodzenie w wysokości 120 zł podwyższone o kwotę 27,60 stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwotę 147,60 zł.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a postanowiono jak w sentencji.