Uzasadnienie
W dniu 30 czerwca 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga S. R. o wznowienie postepowania sadowego o sygn. VII SA/Wa 1856/13.
W dniu 7 września do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek pełnomocnika z urzędu S. R. - adwokat J. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W treści wniosku pełnomocnik wskazała, że w niniejszej sprawie podjęła czynności w zastępstwie strony m.in. uzupełnienie braków formalnych skargi o wznowienie postępowania.
W sprawie zważono, co następuje.
W myśl art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze. zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu wskazać należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza bowiem, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r. I GSK 2012/13 LEX nr 1748630 wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 grudnia 2013 r. III SA/Łd 957/13 LEX nr 1407803, postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., II FSK 83/09, postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2010 r., I FSK 1648/08, postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 720/04 – wszystkie przywołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia, dostępne są na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl).
Oznacza to konieczność ustalenia przez Sąd (referendarza sądowego), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (tak: w postanowieniu NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; por. także: wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09). Nie budzi przy tym większych wątpliwości, że w ramach oceny referendarza sądowego czy pomoc prawna w sprawie została rzeczywiście udzielona mieści się nie tylko zbadanie dokonania przez pełnomocnika z urzędu jakichkolwiek czynności procesowych, ale również ocena czy działania te wykonywane były z zachowaniem należytej staranności.
W niniejszej sprawie należy odmówić przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, gdyż pełnomocnik w istocie pomocy prawnej nie udzielił. Wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że działania pełnomocnika ograniczyły się do przejrzenia akt i nadesłania odpisu skargi o wznowienie postępowania sądowego, którą osobiście sporządził skarżący. W tym stanie rzeczy trudno uznać, że wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu się należy, skoro z akt nie wynika, by pełnomocnik podjął merytoryczne czynności zmierzające do polepszenia sytuacji procesowej skarżącego, poza podjęciem jednej czynności formalnej tj. nadesłania odpisu skargi o wznowienie. W szczególności nie zostało złożone chociażby pismo precyzujące skargę o wznowienie postępowania.
Natomiast jeżeli chodzi o czynność przejrzenia akt, to jak wynika z orzecznictwa sądów czynność ta nie jest wystarczająca dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OZ 790/11, publ. LEX nr 1069714). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt I FZ 472/14 wyjaśnił, że znajomość przez pełnomocnika akt sprawy nie jest pomocą dla Sądu ani dla mocodawcy, natomiast pomocne byłoby zaprezentowanie stanowiska w sprawie na podstawie akt, z którymi pełnomocnik się zapoznał (publ. w CBOSA na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.). Podobnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt I SO/Wr 15/14, wskazując, że podstawą przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji przez adwokata ustanowionego z urzędu jest podjęcie przez tego adwokata czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia przez sąd sprawy (publ.
LEX nr 1540265). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 września 2013 r. wskazując, że zapoznanie się z aktami sprawy, analiza sprawy oraz udzielenie stronie informacji telefoniczne bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (I OZ 768/13, LEX nr 1409755).
W związku z powyższym, w myśl art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.