Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący w formularzu PPF wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z emerytury w wysokości 2 248 zł. Posiada dom o pow. 132 m2. Wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku dodał, że netto otrzymuje 2 060 zł. emerytury, koszty utrzymania miesięcznego to opał 500 zł., energia elektryczna 148 zł., gaz, woda, nieczystości, podatek łącznie 170 zł., żywność 600 zł., leki i leczenie 100 zł., środki czystości 100 zł., odzież i obuwie 100 zł., koszty utrzymania pojazdów 200 zł.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 września br. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - podania czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, skoro z akt administracyjnych sprawy wynikało, że pod adresem zamieszkania wnioskodawcy mieszka także M. D., jeżeli wnioskodawca prowadzi z kimś wspólne gospodarstwo domowe należało wskazać te osoby i podać jakie uzyskują one dochody,
- - wskazania i udokumentowania wysokości otrzymywanej emerytury,
- - wskazania czy wnioskodawca posiada nieruchomości inne niż dom wskazany w formularzu PPF, gdyż z akt administracyjnych sprawy wynikało, że wnioskodawca nabył w 1989 r. gospodarstwo rolne o pow. 2,5 ha z zabudowaniami siedliskowymi, należało ew. wskazać czy wnioskodawca jest nadal jego właścicielem i czy uzyskuje z niego dochody,
- - wskazania jakie wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne,
- - wskazanie czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej,
- - podanie czy otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega,
- - nadesłanie dokumentu PIT z rozliczeniem dochodów za 2014 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawca wykonując zarządzenie złożył przy piśmie z dnia 5 października 2015 r. wyjaśnienia w których wskazał, że z byłą żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego pomimo, że mieszka na tej samej nieruchomości (była żona jest jej współwłaścicielką), nie posiada innych nieruchomości niż ww., gospodarstwo rolne częściowo sprzedał, częściowo darował synowi w 2009 r., posiada samochód osobowy nissan primera z 2002 r. Dodał, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, wsparcia od rodziny, a emerytura jest jedynym źródłem dochodu.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Wskazać w tym zakresie należy, że wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, które nie posiadają źródeł dochodu, a nawet jeżeli takowe posiadają, to wystarczają im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Wnioskodawca posiada stały dochód, dom o pow. 132 m2, posiada samochód osobowy, nie ma nikogo na utrzymaniu, ponoszone wydatki są wydatkami typowymi, nie ma wśród nich wydatków szczególnych (np. zajęcia komornicze, alimenty).
Ponadto nie może ujść uwadze orzekającego, że wnioskodawca nie wypełnił w całości zarządzenia wzywającego do sprecyzowania wniosku. Wnioskodawca nie nadesłał kopii dokumentu PIT oraz kopii wyciągu z rachunku bankowego. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Nienależyte wykonanie zarządzenie i nie odniesienie się do wszystkich kluczowych informacji, nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.