Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008r., znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2008r., znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...].
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął w 2006r. postępowanie w związku z prowadzoną, w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia na budowę, dobudową budynku inwentarskiego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości B., gm. B. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r., ww. organ nakazał A. M. rozbiórkę opisanego wyżej dobudowanego budynku inwentarskiego.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy tym budynku, nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów, o których mowa w przepisie art. 48 ust 3 ustawy Prawo budowlane. Powyższe dokumenty zostały złożone. Następnie organ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r., nr [...] ustalił opłatę legalizacyjną, postanowienie to utrzymał w mocy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2007r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 2107/07 odrzucił skargę na ww. postanowienie.
Organ wskazał, że opłata legalizacyjna nie została uiszczona przez A. M., która nie wystąpiła też o jej rozłożenie na raty bądź o odroczenie terminu płatności.
Przywołując przepis art. 48 ust. 3 i ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ stwierdził, że w okolicznościach sprawy zobowiązany jest do nakazania rozbiórki, w zakresie jak opisano to w sentencji decyzji.
Opisana wyżej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r.
Na skutek wniosku A. M. wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...].
W wyniku przeprowadzenia ww. postępowania zapadła zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, którym odmówiono stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji, organ wskazał, że nie jest ona obarczona żadną z wad skutkujących stwierdzenie nieważności decyzji, a wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że przedmiotowy obiekt, o wymiarach 8, 25 x 8,65m został dobudowany w okresie od sierpnia do września 2006 r., bez wymaganego - zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę. W związku z tym wszczęte postępowanie legalizacyjne jednak nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej, orzeczonej stosownym postanowieniem, skutkuje nakazem rozbiórki w myśl przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ wskazał, że bezpodstawny jest pogląd skarżącej, zgodnie z którym, w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie tryb przewidziany w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Podkreślił, że tryb z przepisu art. 50 i 51 stosuje się w przypadku odstępstw od warunków określonych w decyzji pozwolenia na budowę. W sprawie zasadnie zaś zastosowano tryb z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, bowiem przewidziany jest on w sytuacji zignorowania przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a taka miała miejsce w niniejszej sprawie.
Skargę na opisana wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. M. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała, że w dniu 2 maja 2006 r., zgłosiła w Starostwie Powiatowym w O. zamiar budowy budynku gospodarczego na przedmiotowej działce. Starosta z uchybieniem terminu 30 dni, o którym mowa w art. 20 ust 5 ustawy Prawo budowlane zgłosił w decyzji z dnia 1 sierpnia 2006 r., sprzeciw od ww. zgłoszenia.
Zdaniem skarżącej przedmiotowa budowa nie jest samowolą budowlana, a nadzór budowlany powinien rozstrzygać w trybie przepisu art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Skarżąca przywołała w związku z tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. VIISA/Wa 1507/07 gdzie wskazano, że wykonanie robót z naruszeniem art. 30 ust 1 ustawy Prawo budowlane - polega na wykonaniu robót wymagających pozwolenia na budowę, na podstawie zgłoszenia.
Skarżąca stwierdziła, że rozszerzyła zakres robót opisany w zgłoszeniu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej ppsa).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] października 2008 r. odpowiadają przepisom prawa.
Wymienione decyzje zostały wydane w trybie niewżnościowym, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego. Stanowi on wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a przesłanki jego zastosowania, zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a.
Prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ związany jest wyznaczonym przedmiotem tego nadzwyczajnego postępowania. Obowiązany jest rozpoznać, czy decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. Wynik postępowania jest podstawą rozstrzygnięcia sprawy procesowej - sprawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (zob. szerzej na ten temat B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, PiP 2001, Nr 8, s. 31).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zagadnienie przedmiotu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a więc rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej pod kątem kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., odnieść należy do kwestii zgodności z przepisami ustawy Prawo budowlane kontrolowanej decyzji rozbiórkowej, w tym w szczególności zgodności z przepisem art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Przedmiotem kontroli w niniejszym nadzwyczajnym postępowaniu była zatem ocena decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r, nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...].
Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zgodnie z którym ww. decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w zamkniętym katalogu art. 156 §1 k.p.a.
W sprawie przedmiotowej inwestycji prowadzone było postępowanie legalizacyjne, zgodnie z regułami procedury opisanej w przepisie art. 48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane.
Przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane stanowi, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Procedura legalizacyjna dopuszczona jest jeżeli budowa, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W przypadku spełnienia warunków dla legalizacji nakłada się na inwestora obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.. Przedłożenie w wyznaczonym terminie w/w dokumentów, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Następnie zgodnie z dyspozycją przepisu art. 49 ustawy Prawo budowlane właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Następnie organ, ewentualnie nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust.
- 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nie uiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.
W okolicznościach niniejszej sprawy, kiedy to inwestor nie uiścił ustalonej opłaty legalizacyjnej, obowiązkiem organu było wydanie nakazu rozbiórki na podstawie ww. przepisu prawa, co też organ uczynił decyzją kontrolowana w niniejszym postępowaniu nieważnościowym.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu legalizacyjnym nadzoru budowlanego organy zasadnie nie odniosły do przedmiotowej inwestycji, zgłoszenia opisanego w skardze do tutejszego Sądu.
Zgodnie z przepisem art. art. 29.
1. ustawy Prawo budowlane w wersji obowiązującym w okresie realizacji przedmiotowej inwestycji, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa: obiektów gospodarczych, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m.
Przedmiotowa dobudowa realizowana od sierpnia do września 2006r, stanowi zaś obiekt o wymiarach 8, 25 x 8,65 m. Zatem obiekt blisko dwukrotnie większy od tego, który mógł być przedmiotem zgłoszenia. Bezsprzeczne jest to, że inwestorka nie dysponowała pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu.
W ocenie Sądu nie stanowi naruszenia prawa, a szczególności nie można mówić o jego kwalifikowanej formie - rażącego naruszenia prawa, zastosowanie w przedmiotowej sprawie trybu z art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane i orzeczenie nakazu rozbiórki.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, przyjęcie, że inwestor budował w związku z dokonanym zgłoszeniem (nie wnikając w jego skuteczność) prowadziłoby do obejścia prawa.
Sąd stwierdza bowiem, że w sytuacji kiedy strona dokonała zgłoszenie dobudowy budynku gospodarczego spełniającego parametry dla zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę i na tej podstawie dobudowała budynek dwukrotnie większy zatem obiekt jednoznacznie wymagający decyzji pozwolenia na budowę, to dopuścił się samowoli budowlanej podlegającej ocenie na podstawie art. 48 i 49 Prawa budowlanego. Przyjęcie w takich warunkach, że zgłoszenie odniosło skutek prawny, prowadziłoby do niedopuszczalnego obchodzenia prawa (porównaj wyrok z dnia 21 listopada 2006r., Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OSK 1375/05, LEX nr 321523).
Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił,w trybie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).