Uzasadnienie
W dniu 5 czerwca 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy M. S. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, ojcem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.557,97 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 350,00 złotych, renta uzyskiwana przez małżonka w wysokości 638,00 złotych, emerytura uzyskiwana przez ojca w wysokości 1.357,97 złotych, zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 112,00 złotych.
Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada domu, mieszkania, żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - gdzie wnioskodawczyni z rodziną zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą,
- - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego (zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych, itp.),
- - wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy,
- - czy wnioskodawczyni lub małżonek posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) oraz do nadesłania:
- - wyciągów z kont lub konta bankowego wnioskodawczyni z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe,
- - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012 r.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawczyni nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe dane dotyczące stanu rodzinnego oraz uzyskiwanych dochodów przez nią i członków rodziny.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem, ojcem i dwiema córkami. Podała, że wspólnie z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości 2.557,97 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się kwota uzyskiwana przez wnioskodawczynię z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 350,00 złotych, renta uzyskiwana przez małżonka w wysokości 638,00 złotych, emerytura uzyskiwana przez ojca w wysokości 1.357,97 złotych, zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 112,00 złotych.
Wnioskodawczyni uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podała, wysokości dochodów z prowadzonej działalności z trzech ostatnich miesięcy. Nie wyjaśniła gdzie z rodziną zamieszkuje i nie podała jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu bądź mieszkania (tj. opłaty za gaz, energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz itp.) Nie podała także orientacyjnie jaką miesięcznie kwotę przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych itp.).
Wnioskodawczyni nie wyjaśniła również czy posiadają z małżonkiem pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy).
Nadto wnioskodawczyni nie nadesłała wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy oraz kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012 r.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Dane podane w formularzu nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.