Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 marca 2013r. wnioskodawczyni A. Z. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych. Załączyła wypełniony formularz wniosku PPF.
We wniosku wnioskodawczyni podała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i trójką dzieci. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.800,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 2.600,00 złotych oraz wynagrodzenie córki w wysokości 1.200,00 złotych. Wskazała, że posiada ½ domu o pow. 58 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 806 m².
W uzasadnieniu wniosku podała, że ponosi opłaty za gaz, energię, telefon, wywóz za nieczystości płynne, wodę. Podała, że oprócz stałych opłat ponosi koszty zakupu żywności i spłaca kredyty.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 28 marca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania (tj. opłaty za gaz, energię, telefon, czynsz itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, środki chemiczne itp.),
- - jakie, na jaki cel i w jakiej wysokości zaciągnęła wnioskodawczyni kredyty, wskazać ile wynosi miesięczna spłata rat i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty,
- - czy kwota jaką wnioskodawczyni wskazała w formularzu uzyskiwana przez nią oraz córkę z tytułu wynagrodzenia za pracę jest kwotą netto czy brutto,
- - czy wnioskodawczyni i jej małżonek posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość,
- - czy małżonek uzyskuje dochody, jeśli tak, należało podać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy też jest osobą bezrobotną, jeśli tak należało wskazać od kiedy, czy uzyskuje zasiłek dla osób bezrobotnych i wskazać jego wysokość,
- - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), oraz do nadesłania:
- - wyciągów z konta bankowego wnioskodawczyni oraz męża z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli wnioskodawczyni wraz mężem posiada konto bankowe.
Powyższe należy wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadania dokumenty.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 28 marca 2013 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu rodzinnego i majątkowego.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem i trójką dzieci. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3.800,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 2.600,00 złotych oraz wynagrodzenie córki w wysokości 1.200,00 złotych. Wskazała, że posiada ½ domu o pow. 58 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 806 m².
W uzasadnieniu wniosku podała, że ponosi opłaty za gaz, energię, telefon, wywóz za nieczystości płynne, wodę. Podała, że oprócz stałych opłat ponosi koszty zakupu żywności i spłaca kredyty.
Skarżąca uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie podała, czy małżonek uzyskuje dochody, jeśli tak należało podać z jakiego tytułu i wskazać w jakiej wysokości, czy też jest osobą bezrobotną, jeśli tak należało wskazać od kiedy, czy uzyskuje zasiłek dla osób bezrobotnych, należało wskazać jego wysokość. Nie wyjaśniła także jakie na jaki cel i w jakiej wysokości zaciągnęła kredyty, ile wynosi miesięczna spłata rat i jak kwota pozostała jeszcze do spłaty. Nie podała również jaką kwotę miesięcznie ponosi na stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz orientacyjnie jakie miesięcznie ponosi koszty na bieżące potrzeby życia codziennego (zakup żywności, odzieży itp.). Nie wyjaśniła również czy kwota jaką wskazała w formularzu uzyskiwana przez nią oraz córkę z tytułu wynagrodzenia za pracę jest kwotą netto czy brutto.
Nadto, wnioskodawczyni nie podała czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem. Nie wskazała także czy z małżonkiem posiadają oszczędności pieniężne, jeśli tak należało podać ich wysokość. Ponadto nie nadesłała wyciągu z konta bankowego własnego oraz męża z dwóch ostatnich miesięcy lub nie oświadczyła, że kont bankowych nie posiadają.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. Na podstawie danych podanych w formularzu trudno wywieść, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do osób ubogich, a do takich właśnie skierowane ma być prawa pomocy.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.