Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2007r. (nr [...]) Prezydent [...], działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) dalej Prawo budowlane, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. - o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.) - wniósł sprzeciw do zgłoszenia N. S.A. dotyczącego zamiaru montażu urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...], położonej przy ul. [...] róg ul. [...] w W..
W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestor zgłosił w dniu 23 października 2007r., zamiar wykonania urządzenia reklamowego. Z załączonej do zgłoszenia dokumentacji wynika, że przedmiotowe urządzenie reklamowe jest obiektem wolnostojącym, niepowiązanym technicznie z innym obiektem budowlanym, posadowionym na fundamencie żelbetonowym o wymiarach 2,30 x 3,60 x 0,40m, umieszczonym w gruncie. Wysokość urządzenia mierzona od poziomu terenu wynosi 8,6m, wielkość tablicy reklamowej 3,0 x 6,0m tj. 18m2 oraz konstrukcja nośnika tj. słupa stalowego o średnicy 406,4mm i grubości płaszcza 5,6mm świadczą o tym, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie urządzenie reklamowe wymaga pozwolenia na budowę.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - po rozpatrzeniu odwołania N. S.A. - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2007r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez organ I instancji wskazując dodatkowo, że z opisu technicznego wynika, że prace budowlane będą polegały na budowie urządzenia reklamowego o znacznej wysokości, przy czym będzie to budowa nowego obiektu budowlanego, a nie tylko instalacja czy remont. W sprawie nie miał zatem zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż dotyczy on tylko instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Instalowaniem nie można określać budowy samodzielnej konstrukcji na własnym fundamencie. Wielkość planowanego urządzenia, jego masa całkowita oraz sposób osadzenia na gruncie świadczą, że jest to budowla, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, co pociąga za sobą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Na poparcie swego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponadto, za chybiony uznał organ zarzut odwołania w zakresie uchybienia 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu podnosząc, że termin ten jest zachowany, jeżeli przed jego upływem decyzja o sprzeciwie zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej. W omawianym przypadku zgłoszenie zostało złożone w dniu 23 października 2007r., zatem termin 30 dniowy upływał w dniu 22 listopada 2007r. Natomiast decyzja o sprzeciwie została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 13 listopada 2007r., a zatem została doręczona w terminie.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła N. S.A, wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie decyzji organu I instancji i zarzucając wydanie decyzji o sprzeciwie z naruszeniem terminu wskazanego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, jak również błędne przyjęcie, że prace określone w zgłoszeniu podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze wskazano trzy zarzuty.
Odnośnie pierwszego z zarzutów skarżąca - powołując się na treść art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego - wskazała, że sprzeciw musi zostać doręczony stronie w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi. Zgodnie bowiem z treścią art. 110 kpa organ, który wydał decyzje jest nią związany od chwili jej doręczenia.
Bieg terminu do wniesienia sprzeciwu upłynął z dniem 22 listopada 2007r, w związku z czym brak było prawnych możliwości do jego wniesienia w dniu 3 grudnia 2007r. Na poparcie swego stanowiska skarżąca powołała liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
W zakresie drugiego zarzutu skarżąca podniosła, że w świetle utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych, montaż reklam wolnostojących na terenie zabudowanym wymaga zgłoszenia.
Organ I instancji całkowicie pominął treść przepisów art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, z których wynika, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i ochronie nad zabytkami oraz reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przedmiotowa reklama nie spełnia żadnej z przesłanek wyłączających, zatem objęta jest obowiązkiem zgłoszenia w rozumieniu powołanych przepisów.
Fakt trwałego związania z gruntem nie stanowi przesłanki różnicującej w zakresie obowiązku zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę.
Ponadto zaskarżone decyzje naruszają przepisy procedury administracyjnej, w szczególności art. 6,7,8,9,11 i 107 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Mając na uwadze powyższe kryteria stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] zostały wydane z naruszeniem prawa.
Zgodnie z treścią art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu.
Skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie podziela stanowisko orzecznictwa i doktryny, w którym wskazuje się, że termin określony w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Jest to termin do załatwienia sprawy, więc powinien obejmować również doręczenie decyzji stronie, bądź jej pełnomocnikowi, jeśli został ustanowiony w sprawie.
W konsekwencji upływ tego terminu, oznacza dla organu brak kompetencji do działania i skutkuje nabyciem uprawnienia do realizacji inwestycji przez inwestora (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA/Kr 965/02, ONSA 2003, Nr 4, poz. 147; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2005r., II OSK 195/2005).
Należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany z chwilą jej doręczenia. Zatem dopiero z chwilą doręczenia decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego, oddziałując na prawa i obowiązki strony.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, zgłoszenie inwestora wpłynęło do organu w dniu 23 października 2007r., natomiast decyzja o sprzeciwie z dnia 8 listopada 2007r. została doręczona pełnomocnikowi strony dopiero w dniu 3 grudnia 2007r. Organy winny mieć zatem na uwadze, że niedoręczona przed upływem 30 dni od zgłoszenia decyzja o sprzeciwie, nie może wywrzeć zamierzonego skutku, a zgłoszony zamiar inwestycyjny może być realizowany.
Ponadto należało podzielić również drugi z zarzutów skargi, gdyż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że instalacja urządzeń reklamowych - niezależnie od ich posadowienia na budynkach, czy też bezpośrednio na gruncie oraz niezależnie od tego, czy jest ono trwale powiązane z gruntem -stanowi przedmiot regulacji art. 29 ust. 2 pkt 6 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przy uwzględnieniu przesłanek wyłączających jego stosowanie. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 8 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 488/05, LEX 198861; z dnia 22 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 1017/05; z dnia 12 stycznia 2006r.; sygn. akt VII SA/Wa 1048/05, LEX 206499; z dnia 18 stycznia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1081/05 oraz z 12 lipca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 546/06, LEX 25824; z dnia 18 stycznia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 937/05, LEX 196413).
Podkreślić też trzeba, że art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zawierający definicję pojęcia "budowla", nie przesądza o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie. Sam fakt zakwalifikowania danego obiektu do kategorii "budowli" nie stanowi o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nie wyłącza możliwości zastosowania ustawowych wyjątków od zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego..
Przy czym, termin "instalowanie", użyty w treści art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, może dotyczyć zarówno robót budowlanych polegających na połączeniu różnych elementów w jedną całość, zamontowaniu na jakimś obiekcie budowlanym, czy też posadowieniu na gruncie. Urządzenie reklamowe stanowi jedną całość, gdyż zalicza się do niego wszystkie elementy składające się na to urządzenie, niezależnie od sposobu i miejsca ich zamontowania.
Za niezasadne należało zatem uznać stanowisko organów, które wymóg uzyskania pozwolenia na budowę wiążą ze stopniem skomplikowania konstrukcji nośnika reklamowego, czy też jego rozmiarami, gdyż przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego takiego kryterium nie przewiduje.
Natomiast w przypadku, gdyby organ administracyjny doszedł do wniosku, że skala i wielkość robót budowlanych przy instalowaniu tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska, albo zwiększenie ograniczenia lub uciążliwość dla terenów sąsiednich może - na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego - nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, na roboty objęte zgłoszeniem. Uprawnienie to ma charakter uznaniowy i wymaga uzasadnienia przez organ podstaw do zastosowania art. 30 ust. 7 ww. ustawy (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 19 kwietnia 2007r., Sygn. akt VII SA/Wa 223/07, LEX nr 334851; z dnia 13 stycznia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1052/05, LEX nr 206501).
W związku z powyższym, zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 30 ust. 5 oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, rzeczą organów będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu.
W świetle poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.