Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. przyznano S. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, pełnomocnikiem skarżącego wyznaczony został r.pr. S. S..
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r.
Pismem z dnia 4 maja 2016 r. r.pr. S. S. złożył w imieniu skarżącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W piśmie tym zawarł również wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Następnie przy piśmie z dnia 4 lipca 2016 r. r.pr. S. S. nadesłał opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku r.pr. S. S. zawartego w piśmie z dnia 4 maja 2016 r., dotyczącego przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu przed sądem I instancji.
Zgodnie z art. 223 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", to powstaje jedynie w przypadku podjęcia przez pełnomocnika czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, z dnia 28 maja 2013 r. II FZ 303/13 Lex nr 1318936, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654).
W orzecznictwie akcentuje się również, iż ze względu na opłacanie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ze środków publicznych sąd / referendarz sądowy ma zarazem uprawnienie, jak i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona.
Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, radca prawny S. S. do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji nie podjął żadnych czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie skarżącemu pomocy prawnej w tym postępowaniu. Za udzielenie takiej pomocy nie może być bowiem uznane samo zapoznanie się z aktami sprawy, a do tego ograniczyło się działanie pełnomocnika.
W ocenie referendarza sądowego brak jest zatem w niniejszej sprawie możliwości uznania, że doszło do faktycznego udzielenia skarżącemu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a.
Pełnomocnikowi przysługuje natomiast wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805) opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie (...).
Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia wynika, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata maksymalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (która dla niniejszej sprawy wynosi 480 zł), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Zatem w niniejszej sprawie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata maksymalna wynosi 240 zł (480 zł x 50% = 240 zł).
W ocenie referendarza sądowego, mając na uwadze § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, uwzględniając charakter przedmiotowej sprawy, należało uznać, że opłata w wysokości 120 zł (1/2 opłaty maksymalnej) jest adekwatna do nakładu pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.