Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]nr [...]z dnia [...]grudnia 2013 r., nakazującą K. K. doprowadzenie miejsc postojowych nr [...] i nr [...] w garażu podziemnym budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w [...]do stanu poprzedniego poprzez wyznaczenie zgodnej z przepisami szerokości 2,30 m dla każdego miejsca postojowego i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Opisaną powyżej decyzją, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał nakaz doprowadzenia miejsc postojowych do stanu poprzedniego. Wskazał, iż w dniu [...] lipca 2013 r. dokonał oględzin na terenie ww. nieruchomości, w wyniku których ustalono, iż boks rowerowy o numerze porządkowym 44 został wykonany przed oddaniem budynku do użytkowania. Ponadto stwierdzono, że stanowisko postojowe nr [...], przyległe do tego boksu rowerowego, posiada szerokość 1,90 m, zaś graniczące z nim stanowisko postojowe nr [...] - 2,30 m. W czasie ponownych oględzin dnia [...]października 2013 r. przedstawiciel organu stwierdził, iż w narożniku garażu podziemnego na poziomie -1 usytuowano dwa miejsca postojowe nr [...] i nr [...]. Miejsce postojowe nr [...] wyznaczono o wymiarach 1,96 m x 4,96 m w odległości ok. 10 cm od ściany szczytowej. Obok miejsca postojowego nr [...] wyznaczono miejsce postojowe nr [...] o długości 4,96 m i szerokości 2,30 m. Lewa linia miejsca postojowego nr [...] przebiega w odległości 45 cm od słupa konstrukcyjnego budynku i ok. 38 cm od słupa o przekroju okręgu.
Ponadto organ stwierdził, iż budynek przy ul. [...]w [...]został zrealizowany na podstawie Decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...]czerwca 2006 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, a decyzją nr [...]z dnia [...]maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dołączone było oświadczenie kierownika budowy o wykonaniu budynku zgodnie z zatwierdzonym projektem wraz z naniesionymi nieistotnymi zmianami. W momencie oddawania budynku do użytkowania miejsce postojowe nr [...] i miejsce postojowe nr [...] posiadały szerokość 2,30 m, co wynika również z kopii rysunku z rzutem piwnic.
Organ pierwszej instancji wskazał, że w odpowiedzi na jego wezwanie wpłynęło pismo Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] września 2013 r., w którym wskazano, iż w roku 2013 r. współwłaściciel garażu wielostanowiskowego uprawniony do korzystania z miejsca postojowego nr [...] z pierwszeństwem przed innymi współwłaścicielami dokonał korekty linii rozgraniczających miejsca postojowe tak, aby linia rozgraniczająca miejsca postojowe [...] i [...] była namalowana w odległości 2,8 m od lewego słupa i 2,8 m od prawej ściany.
W świetle poczynionych ustaleń organ stwierdził, iż przy wykonaniu rozgraniczenia miejsc postojowych nr [...] i nr [...] dokonano zmniejszenia szerokości miejsca postojowego nr 1 do 1,96 m, tymczasem z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) wynika, że stanowiska postojowe dla samochodów osobowych powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5 m, przy czym dla samochodów użytkowanych przez osoby niepełnosprawne szerokość stanowiska powinna wynosić co najmniej 3,6 m i długość 5 m, a w przypadku usytuowania wzdłuż jezdni - długość co najmniej 6 m i szerokość co najmniej 3,6 m, z możliwością jej ograniczenia do 2,3 m w przypadku zapewnienia możliwości korzystania z przylegającego dojścia lub ciągu pieszo-jezdnego.
Po dokonaniu rozgraniczenia stanowisko postojowe nr [...] nie spełnia wyżej opisanych wymagań, wobec czego konieczne jest nałożenie obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Dodatkowo organ wskazał, że nie jest właściwy do rozpoznawania roszczeń z zakresu prawa cywilnego, albowiem te kwestie należą do właściwości sądu powszechnego.
Po rozpoznaniu odwołania K. K. zapadła, opisana na wstępie, decyzja organu drugiej instancji. W jej uzasadnieniu [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, wydając decyzję z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Organ drugiej instancji wskazał na dokumentację dołączoną do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Stwierdził, że wynika z niej, że linia miejsca postojowego nr [...] oddalona jest od słupów konstrukcyjnych o ok. 50 cm, a samo miejsce postojowe ma wymiary 500 x 230 cm. Obok miejsca nr [...] jest usytuowane miejsce postojowe nr [...] o wymiarach również 500 x 230 cm. Następnie w odległości 50 cm od linii miejsca nr [...] jest naniesiona ścianka działowa oraz drzwi do pomieszczenia boksu rowerowego. Ściana działowa usytuowana jest pomiędzy ścianą zewnętrzną o słupem konstrukcyjnym. Drzwi szerokości 80 cm po ich otwarciu zachodzą na miejsce postojowe nr [...]. Do przedmiotowych miejsc parkingowych zastosowanie znajdują przepisy § 104 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - stanowiska postojowe w garażu powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5,0 m, z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ścianą lub słupem - co najmniej 0,5 m.
Organ podniósł, że wykonanie ścianki działowej oddzielającej boks rowerowy od stanowiska nr [...] jest zmianą nieistotną w odniesieniu do zatwierdzonej dokumentacji projektowej, ponadto została ona zinwentaryzowana w dokumentacji załączonej do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Szerokości miejsc parkingowych nr [...] i nr [...] zgodnie z dokumentacją budynku spełniają wymagania przepisów Prawa budowlanego i przepisów technicznych w tym zakresie.
Zdaniem organu, ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada stanowi prawnemu - stanowisko nr [...] w obecnym obrysie liniowym nie spełnia wymagań prawa oraz jest niezgodne z dokumentacją budynku. Także z pisma Wspólnoty Mieszkaniowej wynika, że od początku powstania Wspólnoty linie ww. stanowisk były niezgodne z dokumentacją projektową. Tym samym, niezbędne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane, jednak z uwzględnieniem treści § 104 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji określi prawidłowo adresata obowiązku doprowadzenia miejsca parkingowego nr [...]do stanu zgodnego z prawem. W tym zakresie niezbędne będzie ustalenie, czy miejsce postojowe nr [...]jest przynależne do lokalu nr [...]i łącznie z ww. lokalem stanowi odrębne prawo własności, czy też przynależy do części wspólnych obiektu. W zależności od dokonanych ustaleń adresatem obowiązku może być obecny właściciel lokalu nr [...]albo Wspólnota Mieszkaniowa jako właściciel części wspólnych oraz następca prawny inwestora, który realizując przedmiotową inwestycję, przez nieprawidłowe naniesienie linii wyznaczających poszczególne miejsca postojowe, doprowadził do stanu niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa i dokumentacją obiektu.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 27 lutego 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) złożyli S. P. i T. P., zarzucając jej: 1. naruszenie przepisu postępowania art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy materiał dowodowy sprawy jest kompletny i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie;
2. niewłaściwą interpretację § 104 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002. Nr 75 poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym stanowiska postojowe w garażu powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5,0 m, z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ścianą lub słupem - co najmniej 0,5 m;
3. nie odniesienia się do zagadnienia, jaką legitymację ma organ administracji do zniesienia skutków cywilnoprawnych, jakie wywołał akt notarialny, a które to skutki zostały ujawnione w księdze wieczystej;
4. nierówne traktowanie podmiotów w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej, albowiem w tym samym lokalu organ nadzoru budowlanego uznał, że miejsca postojowe nr [...]i nr [...]oraz wyznaczony ciąg komunikacyjny o szerokości 0,90 m stanowią nieistotne odstępstwa od projektu. Podniesione zarzuty znalazły obszerne uzasadnienie.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Pismem uzupełniającym z dnia [...] czerwca 2014 r. (data stempla urzędu pocztowego) skarżący podnieśli zarzut naruszenia przez organ art. 8 k.p.a. wobec uznania, iż miejsca postojowe nr [...]i [...]oraz wyznaczony ciąg komunikacyjny o szerokości 0,90 m stanowią nieistotne odstępstwa od projektu, a analogicznie wyznaczone w niespełna miesiąc od wydania decyzji o oddaniu do użytkowania w tym samym lokalu [...]miejsca postojowe nr [...] i [...]oraz ciąg komunikacyjny o szerokości 0,90 m zostały uznane za niezgodne z przepisami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem prawa. Organy nie miały podstaw do wszczęcia, w okolicznościach niniejszej sprawy, postępowanie w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Przepis art. 50 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, a za nim też przepis art. 51 tej ustawy ma odniesienie do robót budowlanych. Ich definicję zawarto w art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym przez roboty budowlane - należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Tymczasem w sprawie, jak wskazał sam organ, doszło do przemalowania linii rozgraniczających miejsca postojowe. Nie doszło zatem do wykonania robót budowlanych.
Powyższe wskazania Sądu nie oznaczają, że w sprawie niniejszej nie ma podstaw do ingerencji nadzoru budowlanego.
Nadzór budowlany ma możliwość podjęcia działań na podstawie przepisów art. 61 i następnych, w szczególności przepisu art. 66 ustawy Prawo budowlane.
Jak stanowi art. 61 pkt 1 ww. ustawy - właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7; m.in. chodzi o bezpieczeństwo użytkowania, warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego.
Zgodnie z przepisem art. 66 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia m. in., że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Badając sprawę we wskazanym powyżej trybie organ będzie miał na uwadze, że garaż ma przeznaczenie związane z parkowaniem pojazdów, jego użytkowanie wiąże się z wytyczeniem miejsc postojowych, które powinny odpowiadać wymogom przewidzianym w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności kryteriom opisanym w § 104 rozporządzenia. Brak właściwie wytyczonych miejsc postojowych to nic innego, jak brak właściwego utrzymania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie technicznym, odpowiadającym jego funkcjom. Rodzaj podejmowanych przez organ nakazów zależny jest od ustalonych potrzeb. W decyzji opartej na tym przepisie zakazać można również użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości..
Istotną wagę organ będzie zobowiązany przywiązać do prawidłowego ustalenia i określenia adresata podjętego rozstrzygnięcia, którym jak wskazano powyżej w świetle art. 61 ustawy Prawo budowlane może być właściciel lub zarządca obiektu.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 października 2007 r. w sprawie o sygnaturze akt I CSK 229/07, LEX nr 457733 wskazał - miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym należące do właściciela lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość nie jest pomieszczeniem przynależnym do tego lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.).
Jak wynika z powołanego przez skarżących stanu prawnego, który organ podda stosownej weryfikacji dowodowej w świetle danych właściwych ksiąg wieczystych, przedmiotowy garaż podziemny stanowi odrębny lokal i pozostaje we współwłasności. Przepis art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r., o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2000, Nr 80, poz. 903) stanowi, że za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. W myśl przepisu art. 3 ust 2 ww. ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Garaż, który stanowi wyodrębnioną nieruchomość - lokal niemieszkalny, służy wyłącznie jego współwłaścicielom.
Zatem za stan, w szczególności wnętrza garażu, odpowiada ogół jego współwłaścicieli, przy czym ich zbiór może różnić się od właścicieli lokali mieszkalnych, w tym budynku, tworzących wspólnotę mieszkaniową, bowiem może być tak, że nie każdy właściciel mieszkania jest także współwłaścicielem garażu. Organ zważy, że miejsca postojowe w garażu są określone dla poszczególnych jego współwłaścicieli li tylko do użytkowania w ramach udziału we współwłasności, którym dysponują. W świetle art. 61 ustawy Prawo budowlane użytkownicy zaś nie mogą być adresatami nakazu opartego na przepisie art. 66 ww. ustawy.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270).