Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Wspólnota Mieszkaniowa "M." w P., dalej strona skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w podejmowaniu czynności egzekucyjnych.
W skardze wnieśli m.in. o zobowiązanie zaskarżonego organu do podjęcia czynności w trybie art. 15 § 1 w zw. z art. 20 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) w sprawie wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją zaskarżonego organu z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...].
Do skargi strona skarżąca dołączyła decyzję zaskarżonego organu z dnia [....] sierpnia 2009 r., nr [...] nakazującą S. R., K. K. i A. B. całkowitą rozbiórkę obiektu budowalnego - wewnętrznej drogi dojazdowej zrealizowanego na terenie działki nr ew. [...] obr. [....] przy ul. T. w P. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu skargi strony skarżącej z dnia [...] września 2013 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w kwestii egzekwowania obowiązku nałożonego decyzja zaskarżonego organu z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [....] – stwierdził zasadność skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna.
Po wniesieniu skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga, na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy akty i czynności.
Zgodnie z tymi unormowaniami sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); ponadto postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4); oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a).
Wyjaśnić należy, że z powyższych przepisów wynika, iż wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe, gdy przepis prawa obliguje organ administracji publicznej do wydania jednego z wyżej wymienionych rozstrzygnięć.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucili Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. bezczynność w podejmowaniu czynności egzekucyjnych w sprawie realizacji obowiązku nałożonego decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] nakazującą całkowitą rozbiórkę obiektu budowalnego - wewnętrznej drogi dojazdowej.
Wskazać należy, że procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej unormowana została w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) dalej zwanej u.p.e.a. Zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ I instancji. W rozpatrywanym przypadku jest to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który jest tutaj jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Obok wierzyciela drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.).
Dlatego też w świetle art. 6 § 1 u.p.e.a., jeżeli zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, to wyłącznie wierzyciel może i powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że wszczęcie egzekucji administracyjnej może nastąpić tylko na wniosek wierzyciela, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 1 i 2 u.p.e.a.).
Poza wierzycielem i zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w ograniczonym zakresie mogą uczestniczyć także inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy. Taką możliwość przewiduje art. 6 § 1a u.p.e.a., który stanowi, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowane jest jednolicie, że podmioty wymienione w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a wymienionej ustawy, co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1588/06, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powołanego art. 6 § 1a u.p.e.a. i zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a., w myśl których skarga na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym może dotyczyć pozostawania przez organ w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia, podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia (tutaj [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) bądź nierozpoznania zażalenia na wydane postanowienie o odmowie uwzględnienia skargi. Tym samym niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1018/14, a także wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 235/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 5/14).
Reasumując, w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy skarżący mogliby ewentualnie zaskarżyć do sądu administracyjnego bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu wyższego stopnia, w rozpatrzeniu skargi wniesionej w trybie art. 6 § 1a u.p.e.a. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu skargi strony skarżącej z dnia [...] września 2013 r. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w kwestii egzekwowania obowiązku nałożonego decyzja zaskarżonego organu z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] – stwierdził zasadność skargi. Zatem stronie skarżącej niewątpliwie przysługiwały środki przewidziane w art. 6 § 1a u.p.e.a., z czego skorzystała uzyskując pozytywne postanowienie organu wyższego stopnia
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że niniejsza skarga na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w podejmowaniu czynności egzekucyjnych wniesiona do sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez osobą trzecią obowiązku o charakterze administracyjnym, jest niedopuszczalna (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. w Katowicach z dnia 30 czerwca 2003 r., sygn. akt II SAB/Ka 138/02, opubl. ONSA 2004/2/81), a zatem podlega odrzuceniu.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.