Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1588/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. P.L. (dalej "skarżący") o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 13 maja 2016 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego w tym samym przedmiocie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie osiąga stałego dochodu, podejmuje jedynie prace dorywcze, z których osiąga dochód w wysokości od [...] do [...] zł miesięcznie. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i małoletnim synem. Nadto wskazał, iż nie posiada żadnego majątku (tj. nieruchomości, ruchomości, środków pieniężnych, ani żadnych przedmiotów o znaczącej wartości). Jednocześnie skarżący podniósł, iż formalnie nie ma gdzie mieszkać i obecnie przebywa u rodziców żony. Nadto aktualnie leczony jest onkologicznie z zielonej karty DILO.
Odpowiadając na wezwanie z dnia 17 czerwca 2016 r. do uzupełnienia wniosku skarżący złożył kserokopie: 1) pisma skierowanego do urzędu skarbowego (bez prezentaty), z którego miałby wynikać powód braku zeznań podatkowych za lata 2014 – 2015, 2) karty diagnostyki i leczenia onkologicznego, 3) decyzji o ustaleniu prawa do zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł oraz decyzji o ustaleniu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko w wysokości [...] zł, 4) wyciągu z księgi wieczystej dla nieruchomości stanowiącej własność jego matki.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powodem wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia było, w ocenie referendarza sądowego, nienależyte, sprowadzające się do przedstawiania niewiarygodnych i niepełnych informacji, wykonanie nałożonego zobowiązania do uzupełnienia oświadczenia.
Pismem z dnia 9 września 2016 r. J. P. L. złożył sprzeciw od powołanego wyżej postanowienia z dnia 9 sierpnia 2016 r., wobec trudnej sytuacji życiowej, materialnej, bytowej, finansowej i rodzinnej skarżącego, a w szczególności z uwagi na stan zdrowia strony. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., iż ciągle szuka pracy, ale ze względu na stan zdrowia (leczenie powypadkowe oraz wykryta choroba nowotworowa) nie może podjąć pracy fizycznej. Nadto nie jest w stanie przedłożyć rachunków za gaz, czy prąd, gdyż obecnie mieszka po rodzinie lub obcych. Nie ma oszczędności, a jego rodzina żyje na granicy ubóstwa. Na potwierdzenie powyższego wskazał, iż żona otrzymała "podwójne becikowe", pomoc społeczną w formie zasiłku rodzinnego na dziecko oraz świadczenie wychowawcze w ramach programu "500 +".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie wystarczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od zażalenia.
Z dokonanych, na podstawie złożonych oświadczeń ustaleń wynika bowiem, że skarżący aktualnie nie ma środków finansowych na poniesienie ww. opłaty sądowej, która stanowi kwotę [...] zł. Obecnie jego dochodami są głównie środki finansowe przyznawane w ramach pomocy społecznej tj. zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł oraz świadczenie wychowawcze na dziecko w kwocie [...] zł. Nadto nie ma jakichkolwiek oszczędności ani majątku, który mógłby zostać spieniężony. Nie dysponuje też innymi możliwościami pozyskania środków finansowych na pokrycie opłat sądowych.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że aktualna sytuacja majątkowa strony uzasadnia wniosek, że skarżący spełnił przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2016 r.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącego nie ulegnie w przyszłości zmianie.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 260 w związku z 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.