Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 stycznia 2012 r. (data nadania) J. R. i L. W. (skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych. W skardze zawarli wniosek o "zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika na zlecenie Dyrektora Izby Celnej w [...] na czas trwania postępowania odwoławczego. Dalsze prowadzenie egzekucji może uniemożliwić osiągnięcie celu postępowania w niniejszej sprawie.
Powyższe pismo zostało potraktowane jako wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego[...] w [...] z dnia [...] listopada 2003 r., która była podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącym w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest także możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek. Wstrzymanie wykonania jest bowiem bezprzedmiotowe, gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122).
Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych.
Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca umorzenia należności celnych. Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jej zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania.
Powyższe stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 23 października 2008 r. o sygn. akt
II OZ 1075/08 podkreślono, iż przedmiotem ochrony tymczasowej jak się powszechnie przyjmuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. post. z 20.11.2008 r. sygn. akt II GZ 293/08, post. z 25.03.2009 r. sygn. akt II GZ 59/09; orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wyjaśnić należy, iż Sąd nie mógł również wstrzymać decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] listopada 2003 r.
Wskazać należy, iż powołany na wstępie art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż skarżący może wnosić o wstrzymanie aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (zdanie trzecie art. 61 § 3).
Wykładnia językowa powyższego zapisu jednoznacznie wskazuje, iż sąd może postanowić o wstrzymaniu tylko takiego aktu, który został wydany bądź podjęty w granicach tej sprawy, w której wszczęte zostało postępowanie sądowe ze skargi wnioskodawcy. Innymi słowy rzecz ujmując, skarżący może wystąpić o wstrzymanie wykonania – ale tylko tych aktów, które zostały podjęte w ramach postępowania administracyjnego zakończonego skarżonym do sądu rozstrzygnięciem. W orzecznictwie przyjmuje się, że rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (vide: post. NSA z 23.10.2007 r., sygn. akt I GSK 2218/06). To samo dotyczy instytucji wstrzymania wykonania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z [...] listopada 2012 r. Sąd posiada kompetencje do zbadania i oceny nie tylko tego aktu ale również innych, z tym zastrzeżeniem, że mogą być nimi tylko te, które zostały podjęte w toku postępowania zakończonego zaskarżonym orzeczeniem. Kontrola sądowa w niniejszej sprawie ogranicza się zatem do aktów, które podjęto od złożenia wniosku o umorzenie należności, do dnia wydania decyzji w drugiej instancji, tj. [...] listopada 2012 r. Natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. została wydana w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Wobec tego wskazać trzeba, iż postępowanie w sprawie ustalenia kwoty należności celnych zostało ostatecznie zakończone, zaś decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] listopada 2003 r., jako podjęta w tamtym, odrębnym postępowaniu nie może zostać wstrzymana w niniejszym, bowiem pozostaje poza jego granicami.
Dodatkowo Sąd wskazuje, że przedmiotem skargi inicjującej postępowanie sądowe w niniejszej sprawie nie jest postępowanie egzekucyjne. Powoduje to, iż Sąd na podstawie powoływanego przepisu p.p.s.a. nie może wstrzymywać aktów podejmowanych w ewentualnie toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, bowiem nie jest to postępowanie prowadzone w granicach tej samej sprawy. Dotyczy to tym bardziej czynności, bowiem omawiany przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. – w zdaniu trzecim – odnosi się wyłącznie do "aktów" wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Reasumując stwierdzić należy, iż wnioskodawcy nie wskazują takiego aktu, który mógłby nakładać na nich obowiązek zapłaty określonej należności i który byłby podjęty w ramach postępowania toczącego się w granicach sprawy.
W tych warunkach, biorąc pod uwagę, że powołane wyżej przepisy p.p.s.a. nie dają podstawy od odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.